द्रौपद्युवाच । (१।१)

अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (१।२)

प्रह्लादस्य च संवादं बलेर् वैरोचनस्य च ॥ (१।३)

असुरेन्द्रं महाप्राज्ञं धर्माणाम् आगतागमम् । (२।१)

बलिः पप्रच्छ दैत्येन्द्रं प्रह्लादं पितरं पितुः ॥ (२।२)

क्षमा स्विच्छ्रेयसी तात उताहो तेज इत्य् उत । (३।१)

एतन् मे संशयं तात यथावद् ब्रूहि पृच्छते ॥ (३।२)

श्रेयो यद् अत्र धर्मज्ञ ब्रूहि मे तद् असंशयम् । (४।१)

करिष्यामि हि तत् सर्वं यथावद् अनुशासनम् ॥ (४।२)

तस्मै प्रोवाच तत् सर्वम् एवं पृष्टः पितामहः । (५।१)

सर्वनिश्चयवित् प्राज्ञः संशयं परिपृच्छते ॥ (५।२)

प्रह्लाद उवाच । (६।१)

न श्रेयः सततं तेजो न नित्यं श्रेयसी क्षमा । (६।२)

इति तात विजानीहि द्वयम् एतद् असंशयम् ॥ (६।३)

यो नित्यं क्षमते तात बहून् दोषान् स विन्दति । (७।१)

भृत्याः परिभवन्त्येनम् उदासीनास् तथैव च ॥ (७।२)

सर्वभूतानि चाप्यस्य न नमन्ते कदाचन । (८।१)

तस्मान् नित्यं क्षमा तात पण्डितैर् अपवादिता ॥ (८।२)

अवज्ञाय हि तं भृत्या भजन्ते बहुदोषताम् । (९।१)

आदातुं चास्य वित्तानि प्रार्थयन्ते ऽल्पचेतसः ॥ (९।२)

यानं वस्त्राण्य् अलंकाराञ्शयनान्य् आसनानि च । (१०।१)

भोजनान्य् अथ पानानि सर्वोपकरणानि च ॥ (१०।२)

आददीरन्नधिकृता यथाकामम् अचेतसः । (११।१)

प्रदिष्टानि च देयानि न दद्युर् भर्तृशासनात् ॥ (११।२)

न चैनं भर्तृपूजाभिः पूजयन्ति कदाचन । (१२।१)

अवज्ञानं हि लोके ऽस्मिन् मरणाद् अपि गर्हितम् ॥ (१२।२)

क्षमिणं तादृशं तात ब्रुवन्ति कटुकान्यपि । (१३।१)

प्रेष्याः पुत्राश् च भृत्याश् च तथोदासीनवृत्तयः ॥ (१३।२)

अप्यस्य दारान् इच्छन्ति परिभूय क्षमावतः । (१४।१)

दाराश् चास्य प्रवर्तन्ते यथाकामम् अचेतसः ॥ (१४।२)

तथा च नित्यम् उदिता यदि स्वल्पम् अपीश्वरात् । (१५।१)

दण्डम् अर्हन्ति दुष्यन्ति दुष्टाश् चाप्यपकुर्वते ॥ (१५।२)

एते चान्ये च बहवो नित्यं दोषाः क्षमावताम् । (१६।१)

अथ वैरोचने दोषान् इमान् विद्ध्यक्षमावताम् ॥ (१६।२)

अस्थाने यदि वा स्थाने सततं रजसावृतः । (१७।१)

क्रुद्धो दण्डान् प्रणयति विविधान् स्वेन तेजसा ॥ (१७।२)

मित्रैः सह विरोधं च प्राप्नुते तेजसावृतः । (१८।१)

प्राप्नोति द्वेष्यतां चैव लोकात् स्वजनतस् तथा ॥ (१८।२)

सो ऽवमानाद् अर्थहानिम् उपालम्भम् अनादरम् । (१९।१)

संतापद्वेषलोभांश्च शत्रूंश्च लभते नरः ॥ (१९।२)

क्रोधाद् दण्डान् मनुष्येषु विविधान् पुरुषो नयन् । (२०।१)

भ्रश्यते शीघ्रम् ऐश्वर्यात् प्राणेभ्यः स्वजनाद् अपि ॥ (२०।२)

यो ऽपकर्तॄंश्च कर्तॄंश्च तेजसैवोपगच्छति । (२१।१)

तस्माद् उद्विजते लोकः सर्पाद् वेश्मगताद् इव ॥ (२१।२)

यस्माद् उद्विजते लोकः कथं तस्य भवो भवेत् । (२२।१)

अन्तरं ह्यस्य दृष्ट्वैव लोको विकुरुते ध्रुवम् । (२२।२)

तस्मान् नात्युत्सृजेत् तेजो न च नित्यं मृदुर् भवेत् ॥ (२२।३)

काले मृदुर् यो भवति काले भवति दारुणः । (२३।१)

स वै सुखम् अवाप्नोति लोके ऽमुष्मिन्न् इहैव च ॥ (२३।२)

क्षमाकालांस् तु वक्ष्यामि शृणु मे विस्तरेण तान् । (२४।१)

ये ते नित्यम् असंत्याज्या यथा प्राहुर् मनीषिणः ॥ (२४।२)

पूर्वोपकारी यस् तु स्याद् अपराधे ऽगरीयसि । (२५।१)

उपकारेण तत् तस्य क्षन्तव्यम् अपराधिनः ॥ (२५।२)

अबुद्धिम् आश्रितानां च क्षन्तव्यम् अपराधिनाम् । (२६।१)

न हि सर्वत्र पाण्डित्यं सुलभं पुरुषेण वै ॥ (२६।२)

अथ चेद् बुद्धिजं कृत्वा ब्रूयुस् ते तद् अबुद्धिजम् । (२७।१)

पापान् स्वल्पे ऽपि तान् हन्याद् अपराधे तथानृजून् ॥ (२७।२)

सर्वस्यैको ऽपराधस् ते क्षन्तव्यः प्राणिनो भवेत् । (२८।१)

द्वितीये सति वध्यस् तु स्वल्पे ऽप्यपकृते भवेत् ॥ (२८।२)

अजानता भवेत् कश्चिद् अपराधः कृतो यदि । (२९।१)

क्षन्तव्यम् एव तस्याहुः सुपरीक्ष्य परीक्षया ॥ (२९।२)

मृदुना मार्दवं हन्ति मृदुना हन्ति दारुणम् । (३०।१)

नासाध्यं मृदुना किंचित् तस्मात् तीक्ष्णतरो मृदुः ॥ (३०।२)

देशकालौ तु सम्प्रेक्ष्य बलाबलम् अथात्मनः । (३१।१)

नादेशकाले किंचित् स्याद् देशः कालः प्रतीक्ष्यते । (३१।२)

तथा लोकभयाच्चैव क्षन्तव्यम् अपराधिनः ॥ (३१।३)

एत एवंविधाः कालाः क्षमायाः परिकीर्तिताः । (३२।१)

अतो ऽन्यथानुवर्तत्सु तेजसः काल उच्यते ॥ (३२।२)

द्रौपद्युवाच । (३३।१)

तद् अहं तेजसः कालं तव मन्ये नराधिप । (३३।२)

धार्तराष्ट्रेषु लुब्धेषु सततं चापकारिषु ॥ (३३।३)

न हि कश्चित् क्षमाकालो विद्यते ऽद्य कुरून् प्रति । (३४।१)

तेजसश् चागते काले तेज उत्स्रष्टुम् अर्हसि ॥ (३४।२)

मृदुर् भवत्य् अवज्ञातस् तीक्ष्णाद् उद्विजते जनः । (३५।१)

काले प्राप्ते द्वयं ह्येतद् यो वेद स महीपतिः ॥ (३५।२)