महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 248

546 of 1995 · 35 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशम्पायन उवाच । (१।१)

vaiśampāyana uvāca

1.2१.२

तस्मिन् बहुमृगे ऽरण्ये रममाणा महारथाः । (१।२)

tasmin bahumṛge 'raṇye ramamāṇā mahārathāḥ |

1.3१.३

काम्यके भरतश्रेष्ठा विजह्रुस् ते यथामराः ॥ (१।३)

kāmyake bharataśreṣṭhā vijahrus te yathāmarāḥ ||

2.1२.१

प्रेक्षमाणा बहुविधान् वनोद्देशान् समन्ततः । (२।१)

prekṣamāṇā bahuvidhān vanoddeśān samantataḥ |

2.2२.२

यथर्तुकालरम्याश्च वनराजीः सुपुष्पिताः ॥ (२।२)

yathartukālaramyāśca vanarājīḥ supuṣpitāḥ ||

3.1३.१

पाण्डवा मृगयाशीलाश् चरन्तस् तन् महावनम् । (३।१)

pāṇḍavā mṛgayāśīlāś carantas tan mahāvanam |

3.2३.२

विजह्रुर् इन्द्रप्रतिमाः कंचित् कालम् अरिंदमाः ॥ (३।२)

vijahrur indrapratimāḥ kaṃcit kālam ariṃdamāḥ ||

4.1४.१

ततस् ते यौगपद्येन ययुः सर्वे चतुर्दिशम् । (४।१)

tatas te yaugapadyena yayuḥ sarve caturdiśam |

4.2४.२

मृगयां पुरुषव्याघ्रा ब्राह्मणार्थे परंतपाः ॥ (४।२)

mṛgayāṃ puruṣavyāghrā brāhmaṇārthe paraṃtapāḥ ||

5.1५.१

द्रौपदीम् आश्रमे न्यस्य तृणबिन्दोर् अनुज्ञया । (५।१)

draupadīm āśrame nyasya tṛṇabindor anujñayā |

5.2५.२

महर्षेर् दीप्ततपसो धौम्यस्य च पुरोधसः ॥ (५।२)

maharṣer dīptatapaso dhaumyasya ca purodhasaḥ ||

6.1६.१

ततस् तु राजा सिन्धूनां वार्द्धक्षत्रिर् महायशाः । (६।१)

tatas tu rājā sindhūnāṃ vārddhakṣatrir mahāyaśāḥ |

6.2६.२

विवाहकामः शाल्वेयान् प्रयातः सो ऽभवत् तदा ॥ (६।२)

vivāhakāmaḥ śālveyān prayātaḥ so 'bhavat tadā ||

7.1७.१

महता परिबर्हेण राजयोग्येन संवृतः । (७।१)

mahatā paribarheṇa rājayogyena saṃvṛtaḥ |

7.2७.२

राजभिर् बहुभिः सार्धम् उपायात् काम्यकं च सः ॥ (७।२)

rājabhir bahubhiḥ sārdham upāyāt kāmyakaṃ ca saḥ ||

8.1८.१

तत्रापश्यत् प्रियां भार्यां पाण्डवानां यशस्विनीम् । (८।१)

tatrāpaśyat priyāṃ bhāryāṃ pāṇḍavānāṃ yaśasvinīm |

8.2८.२

तिष्ठन्तीम् आश्रमद्वारि द्रौपदीं निर्जने वने ॥ (८।२)

tiṣṭhantīm āśramadvāri draupadīṃ nirjane vane ||

9.1९.१

विभ्राजमानां वपुषा बिभ्रतीं रूपम् उत्तमम् । (९।१)

vibhrājamānāṃ vapuṣā bibhratīṃ rūpam uttamam |

9.2९.२

भ्राजयन्तीं वनोद्देशं नीलाभ्रम् इव विद्युतम् ॥ (९।२)

bhrājayantīṃ vanoddeśaṃ nīlābhram iva vidyutam ||

10.1१०.१

अप्सरा देवकन्या वा माया वा देवनिर्मिता । (१०।१)

apsarā devakanyā vā māyā vā devanirmitā |

10.2१०.२

इति कृत्वाञ्जलिं सर्वे ददृशुस् ताम् अनिन्दिताम् ॥ (१०।२)

iti kṛtvāñjaliṃ sarve dadṛśus tām aninditām ||

11.1११.१

ततः स राजा सिन्धूनां वार्द्धक्षत्रिर् जयद्रथः । (११।१)

tataḥ sa rājā sindhūnāṃ vārddhakṣatrir jayadrathaḥ |

11.2११.२

विस्मितस् ताम् अनिन्द्याङ्गीं दृष्ट्वासीद् धृष्टमानसः ॥ (११।२)

vismitas tām anindyāṅgīṃ dṛṣṭvāsīd dhṛṣṭamānasaḥ ||

12.1१२.१

स कोटिकाश्यं राजानम् अब्रवीत् काममोहितः । (१२।१)

sa koṭikāśyaṃ rājānam abravīt kāmamohitaḥ |

12.2१२.२

कस्य त्वेषानवद्याङ्गी यदि वापि न मानुषी ॥ (१२।२)

kasya tveṣānavadyāṅgī yadi vāpi na mānuṣī ||

13.1१३.१

विवाहार्थो न मे कश्चिद् इमां दृष्ट्वातिसुन्दरीम् । (१३।१)

vivāhārtho na me kaścid imāṃ dṛṣṭvātisundarīm |

13.2१३.२

एताम् एवाहम् आदाय गमिष्यामि स्वम् आलयम् ॥ (१३।२)

etām evāham ādāya gamiṣyāmi svam ālayam ||

14.1१४.१

गच्छ जानीहि सौम्यैनां कस्य का च कुतो ऽपि वा । (१४।१)

gaccha jānīhi saumyaināṃ kasya kā ca kuto 'pi vā |

14.2१४.२

किमर्थम् आगता सुभ्रूर् इदं कण्टकितं वनम् ॥ (१४।२)

kimartham āgatā subhrūr idaṃ kaṇṭakitaṃ vanam ||

15.1१५.१

अपि नाम वरारोहा माम् एषा लोकसुन्दरी । (१५।१)

api nāma varārohā mām eṣā lokasundarī |

15.2१५.२

भजेद् अद्यायतापाङ्गी सुदती तनुमध्यमा ॥ (१५।२)

bhajed adyāyatāpāṅgī sudatī tanumadhyamā ||

16.1१६.१

अप्यहं कृतकामः स्याम् इमां प्राप्य वरस्त्रियम् । (१६।१)

apyahaṃ kṛtakāmaḥ syām imāṃ prāpya varastriyam |

16.2१६.२

गच्छ जानीहि को न्वस्या नाथ इत्येव कोटिक ॥ (१६।२)

gaccha jānīhi ko nvasyā nātha ityeva koṭika ||

17.1१७.१

स कोटिकाश्यस्तच्छ्रुत्वा रथात् प्रस्कन्द्य कुण्डली । (१७।१)

sa koṭikāśyastacchrutvā rathāt praskandya kuṇḍalī |

17.2१७.२

उपेत्य पप्रच्छ तदा क्रोष्टा व्याघ्रवधूम् इव ॥ (१७।२)

upetya papraccha tadā kroṣṭā vyāghravadhūm iva ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 248

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit