महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 99

1077 of 1995 · 60 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

ततो दुःशासनो राजञ् शैनेयं समुपाद्रवत् । (१।२)

tato duḥśāsano rājañ śaineyaṃ samupādravat |

1.3१.३

किरञ् शरसहस्राणि पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ (१।३)

kirañ śarasahasrāṇi parjanya iva vṛṣṭimān ||

2.1२.१

स विद्ध्वा सात्यकिं षष्ट्या तथा षोडशभिः शरैः । (२।१)

sa viddhvā sātyakiṃ ṣaṣṭyā tathā ṣoḍaśabhiḥ śaraiḥ |

2.2२.२

नाकम्पयत् स्थितं युद्धे मैनाकम् इव पर्वतम् ॥ (२।२)

nākampayat sthitaṃ yuddhe mainākam iva parvatam ||

3.1३.१

स तु दुःशासनं वीरः सायकैर् आवृणोद् भृशम् । (३।१)

sa tu duḥśāsanaṃ vīraḥ sāyakair āvṛṇod bhṛśam |

3.2३.२

मशकं समनुप्राप्तम् ऊर्णनाभिर् इवोर्णया ॥ (३।२)

maśakaṃ samanuprāptam ūrṇanābhir ivorṇayā ||

4.1४.१

दृष्ट्वा दुःशासनं राजा तथा शरशताचितम् । (४।१)

dṛṣṭvā duḥśāsanaṃ rājā tathā śaraśatācitam |

4.2४.२

त्रिगर्तांश्चोदयामास युयुधानरथं प्रति ॥ (४।२)

trigartāṃścodayāmāsa yuyudhānarathaṃ prati ||

5.1५.१

ते ऽगच्छन् युयुधानस्य समीपं क्रूरकारिणः । (५।१)

te 'gacchan yuyudhānasya samīpaṃ krūrakāriṇaḥ |

5.2५.२

त्रिगर्तानां त्रिसाहस्रा रथा युद्धविशारदाः ॥ (५।२)

trigartānāṃ trisāhasrā rathā yuddhaviśāradāḥ ||

6.1६.१

ते तु तं रथवंशेन महता पर्यवारयन् । (६।१)

te tu taṃ rathavaṃśena mahatā paryavārayan |

6.2६.२

स्थिरां कृत्वा मतिं युद्धे भूत्वा संशप्तका मिथः ॥ (६।२)

sthirāṃ kṛtvā matiṃ yuddhe bhūtvā saṃśaptakā mithaḥ ||

7.1७.१

तेषां प्रयततां युद्धे शरवर्षाणि मुञ्चताम् । (७।१)

teṣāṃ prayatatāṃ yuddhe śaravarṣāṇi muñcatām |

7.2७.२

योधान् पञ्चशतान्मुख्यान् अग्रानीके व्यपोथयत् ॥ (७।२)

yodhān pañcaśatānmukhyān agrānīke vyapothayat ||

8.1८.१

ते ऽपतन्त हतास्तूर्णं शिनिप्रवरसायकैः । (८।१)

te 'patanta hatāstūrṇaṃ śinipravarasāyakaiḥ |

8.2८.२

महामारुतवेगेन रुग्णा इव महाद्रुमाः ॥ (८।२)

mahāmārutavegena rugṇā iva mahādrumāḥ ||

9.1९.१

रथैश्च बहुधा छिन्नैर् ध्वजैश्चैव विशां पते । (९।१)

rathaiśca bahudhā chinnair dhvajaiścaiva viśāṃ pate |

9.2९.२

हयैश्च कनकापीडैः पतितैस्तत्र मेदिनी ॥ (९।२)

hayaiśca kanakāpīḍaiḥ patitaistatra medinī ||

10.1१०.१

शैनेयशरसंकृत्तैः शोणितौघपरिप्लुतैः । (१०।१)

śaineyaśarasaṃkṛttaiḥ śoṇitaughapariplutaiḥ |

10.2१०.२

अशोभत महाराज किंशुकैर् इव पुष्पितैः ॥ (१०।२)

aśobhata mahārāja kiṃśukair iva puṣpitaiḥ ||

11.1११.१

ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः । (११।१)

te vadhyamānāḥ samare yuyudhānena tāvakāḥ |

11.2११.२

त्रातारं नाध्यगच्छन्त पङ्कमग्ना इव द्विपाः ॥ (११।२)

trātāraṃ nādhyagacchanta paṅkamagnā iva dvipāḥ ||

12.1१२.१

ततस्ते पर्यवर्तन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति । (१२।१)

tataste paryavartanta sarve droṇarathaṃ prati |

12.2१२.२

भयात् पतगराजस्य गर्तानीव महोरगाः ॥ (१२।२)

bhayāt patagarājasya gartānīva mahoragāḥ ||

13.1१३.१

हत्वा पञ्चशतान् योधाञ् शरैर् आशीविषोपमैः । (१३।१)

hatvā pañcaśatān yodhāñ śarair āśīviṣopamaiḥ |

13.2१३.२

प्रायात् स शनकैर् वीरो धनंजयरथं प्रति ॥ (१३।२)

prāyāt sa śanakair vīro dhanaṃjayarathaṃ prati ||

14.1१४.१

तं प्रयान्तं नरश्रेष्ठं पुत्रो दुःशासनस्तव । (१४।१)

taṃ prayāntaṃ naraśreṣṭhaṃ putro duḥśāsanastava |

14.2१४.२

विव्याध नवभिस्तूर्णं शरैः संनतपर्वभिः ॥ (१४।२)

vivyādha navabhistūrṇaṃ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||

15.1१५.१

स तु तं प्रतिविव्याध पञ्चभिर् निशितैः शरैः । (१५।१)

sa tu taṃ prativivyādha pañcabhir niśitaiḥ śaraiḥ |

15.2१५.२

रुक्मपुङ्खैर् महेष्वासो गार्ध्रपत्रैर् अजिह्मगैः ॥ (१५।२)

rukmapuṅkhair maheṣvāso gārdhrapatrair ajihmagaiḥ ||

16.1१६.१

सात्यकिं तु महाराज प्रहसन्न् इव भारत । (१६।१)

sātyakiṃ tu mahārāja prahasann iva bhārata |

16.2१६.२

दुःशासनस्त्रिभिर् विद्ध्वा पुनर् विव्याध पञ्चभिः ॥ (१६।२)

duḥśāsanastribhir viddhvā punar vivyādha pañcabhiḥ ||

17.1१७.१

शैनेयस्तव पुत्रं तु विद्ध्वा पञ्चभिर् आशुगैः । (१७।१)

śaineyastava putraṃ tu viddhvā pañcabhir āśugaiḥ |

17.2१७.२

धनुश्चास्य रणे छित्त्वा विस्मयन्न् अर्जुनं ययौ ॥ (१७।२)

dhanuścāsya raṇe chittvā vismayann arjunaṃ yayau ||

18.1१८.१

ततो दुःशासनः क्रुद्धो वृष्णिवीराय गच्छते । (१८।१)

tato duḥśāsanaḥ kruddho vṛṣṇivīrāya gacchate |

18.2१८.२

सर्वपारशवीं शक्तिं विससर्ज जिघांसया ॥ (१८।२)

sarvapāraśavīṃ śaktiṃ visasarja jighāṃsayā ||

19.1१९.१

तां तु शक्तिं तदा घोरां तव पुत्रस्य सात्यकिः । (१९।१)

tāṃ tu śaktiṃ tadā ghorāṃ tava putrasya sātyakiḥ |

19.2१९.२

चिछेद शतधा राजन्निशितैः कङ्कपत्रिभिः ॥ (१९।२)

cicheda śatadhā rājanniśitaiḥ kaṅkapatribhiḥ ||

20.1२०.१

अथान्यद् धनुर् आदाय पुत्रस्तव जनेश्वर । (२०।१)

athānyad dhanur ādāya putrastava janeśvara |

20.2२०.२

सात्यकिं दशभिर् विद्ध्वा सिंहनादं ननाद ह ॥ (२०।२)

sātyakiṃ daśabhir viddhvā siṃhanādaṃ nanāda ha ||

21.1२१.१

सात्यकिस्तु रणे क्रुद्धो मोहयित्वा सुतं तव । (२१।१)

sātyakistu raṇe kruddho mohayitvā sutaṃ tava |

21.2२१.२

शरैर् अग्निशिखाकारैर् आजघान स्तनान्तरे । (२१।२)

śarair agniśikhākārair ājaghāna stanāntare |

21.3२१.३

सर्वायसैस्तीक्ष्णवक्त्रैर् अष्टाभिर् विव्यधे पुनः ॥ (२१।३)

sarvāyasaistīkṣṇavaktrair aṣṭābhir vivyadhe punaḥ ||

22.1२२.१

दुःशासनस्तु विंशत्या सात्यकिं प्रत्यविध्यत । (२२।१)

duḥśāsanastu viṃśatyā sātyakiṃ pratyavidhyata |

22.2२२.२

सात्वतो ऽपि महाराज तं विव्याध स्तनान्तरे । (२२।२)

sātvato 'pi mahārāja taṃ vivyādha stanāntare |

22.3२२.३

त्रिभिर् एव महावेगैः शरैः संनतपर्वभिः ॥ (२२।३)

tribhir eva mahāvegaiḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||

23.1२३.१

ततो ऽस्य वाहान्निशितैः शरैर् जघ्ने महारथः । (२३।१)

tato 'sya vāhānniśitaiḥ śarair jaghne mahārathaḥ |

23.2२३.२

सारथिं च सुसंक्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः ॥ (२३।२)

sārathiṃ ca susaṃkruddhaḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||

24.1२४.१

धनुर् एकेन भल्लेन हस्तावापं च पञ्चभिः । (२४।१)

dhanur ekena bhallena hastāvāpaṃ ca pañcabhiḥ |

24.2२४.२

ध्वजं च रथशक्तिं च भल्लाभ्यां परमास्त्रवित् । (२४।२)

dhvajaṃ ca rathaśaktiṃ ca bhallābhyāṃ paramāstravit |

24.3२४.३

चिछेद विशिखैस्तीक्ष्णैस्तथोभौ पार्ष्णिसारथी ॥ (२४।३)

cicheda viśikhaistīkṣṇaistathobhau pārṣṇisārathī ||

25.1२५.१

स छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः । (२५।१)

sa chinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ |

25.2२५.२

त्रिगर्तसेनापतिना स्वरथेनापवाहितः ॥ (२५।२)

trigartasenāpatinā svarathenāpavāhitaḥ ||

26.1२६.१

तम् अभिद्रुत्य शैनेयो मुहूर्तम् इव भारत । (२६।१)

tam abhidrutya śaineyo muhūrtam iva bhārata |

26.2२६.२

न जघान महाबाहुर् भीमसेनवचः स्मरन् ॥ (२६।२)

na jaghāna mahābāhur bhīmasenavacaḥ smaran ||

27.1२७.१

भीमसेनेन हि वधः सुतानां तव भारत । (२७।१)

bhīmasenena hi vadhaḥ sutānāṃ tava bhārata |

27.2२७.२

प्रतिज्ञातः सभामध्ये सर्वेषाम् एव संयुगे ॥ (२७।२)

pratijñātaḥ sabhāmadhye sarveṣām eva saṃyuge ||

28.1२८.१

तथा दुःशासनं जित्वा सात्यकिः संयुगे प्रभो । (२८।१)

tathā duḥśāsanaṃ jitvā sātyakiḥ saṃyuge prabho |

28.2२८.२

जगाम त्वरितो राजन् येन यातो धनंजयः ॥ (२८।२)

jagāma tvarito rājan yena yāto dhanaṃjayaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 99

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit