युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

असंतोषः प्रमादश्च मदो रागो ऽप्रशान्तता । (१।२)

बलं मोहो ऽभिमानश्च उद्वेगश्चापि सर्वशः ॥ (१।३)

एभिः पाप्मभिर् आविष्टो राज्यं त्वम् अभिकाङ्क्षसि । (२।१)

निरामिषो विनिर्मुक्तः प्रशान्तः सुसुखी भव ॥ (२।२)

य इमाम् अखिलां भूमिं शिष्याद् एको महीपतिः । (३।१)

तस्याप्युदरम् एवैकं किम् इदं त्वं प्रशंससि ॥ (३।२)

नाह्ना पूरयितुं शक्या न मासेन नरर्षभ । (४।१)

अपूर्यां पूरयन्न् इच्छाम् आयुषापि न शक्नुयात् ॥ (४।२)

यथेद्धः प्रज्वलत्यग्निर् असमिद्धः प्रशाम्यति । (५।१)

अल्पाहारतया त्वग्निं शमयौदर्यम् उत्थितम् । (५।२)

जयोदरं पृथिव्या ते श्रेयो निर्जितया जितम् ॥ (५।३)

मानुषान् कामभोगांस्त्वम् ऐश्वर्यं च प्रशंससि । (६।१)

अभोगिनो ऽबलाश्चैव यान्ति स्थानम् अनुत्तमम् ॥ (६।२)

योगक्षेमौ च राष्ट्रस्य धर्माधर्मौ त्वयि स्थितौ । (७।१)

मुच्यस्व महतो भारात् त्यागम् एवाभिसंश्रय ॥ (७।२)

एकोदरकृते व्याघ्रः करोति विघसं बहु । (८।१)

तम् अन्ये ऽप्युपजीवन्ति मन्दवेगंचरा मृगाः ॥ (८।२)

विषयान् प्रतिसंहृत्य संन्यासं कुरुते यतिः । (९।१)

न च तुष्यन्ति राजानः पश्य बुद्ध्यन्तरं यथा ॥ (९।२)

पत्राहारैर् अश्मकुट्टैर् दन्तोलूखलिकैस्तथा । (१०।१)

अब्भक्षैर् वायुभक्षैश्च तैर् अयं नरको जितः ॥ (१०।२)

यश्चेमां वसुधां कृत्स्नां प्रशासेद् अखिलां नृपः । (११।१)

तुल्याश्मकाञ्चनो यश्च स कृतार्थो न पार्थिवः ॥ (११।२)

संकल्पेषु निरारम्भो निराशो निर्ममो भव । (१२।१)

विशोकं स्थानम् आतिष्ठ इह चामुत्र चाव्ययम् ॥ (१२।२)

निरामिषा न शोचन्ति शोचसि त्वं किम् आमिषम् । (१३।१)

परित्यज्यामिषं सर्वं मृषावादात् प्रमोक्ष्यसे ॥ (१३।२)

पन्थानौ पितृयानश्च देवयानश्च विश्रुतौ । (१४।१)

ईजानाः पितृयानेन देवयानेन मोक्षिणः ॥ (१४।२)

तपसा ब्रह्मचर्येण स्वाध्यायेन च पाविताः । (१५।१)

विमुच्य देहान् वै भान्ति मृत्योर् अविषयं गताः ॥ (१५।२)

आमिषं बन्धनं लोके कर्मेहोक्तं तथामिषम् । (१६।१)

ताभ्यां विमुक्तः पाशाभ्यां पदम् आप्नोति तत्परम् ॥ (१६।२)

अपि गाथाम् इमां गीतां जनकेन वदन्त्युत । (१७।१)

निर्द्वंद्वेन विमुक्तेन मोक्षं समनुपश्यता ॥ (१७।२)

अनन्तं बत मे वित्तं यस्य मे नास्ति किंचन । (१८।१)

मिथिलायां प्रदीप्तायां न मे दह्यति किंचन ॥ (१८।२)

प्रज्ञाप्रासादम् आरुह्य नशोच्याञ् शोचतो जनान् । (१९।१)

जगतीस्थान् इवाद्रिस्थो मन्दबुद्धीन् अवेक्षते ॥ (१९।२)

दृश्यं पश्यति यः पश्यन् स चक्षुष्मान् स बुद्धिमान् । (२०।१)

अज्ञातानां च विज्ञानात् संबोधाद् बुद्धिर् उच्यते ॥ (२०।२)

यस्तु वाचं विजानाति बहुमानम् इयात् स वै । (२१।१)

ब्रह्मभावप्रसूतानां वैद्यानां भावितात्मनाम् ॥ (२१।२)

यदा भूतपृथग्भावम् एकस्थम् अनुपश्यति । (२२।१)

तत एव च विस्तारं ब्रह्म सम्पद्यते तदा ॥ (२२।२)

ते जनास्तां गतिं यान्ति नाविद्वांसो ऽल्पचेतसः । (२३।१)

नाबुद्धयो नातपसः सर्वं बुद्धौ प्रतिष्ठितम् ॥ (२३।२)