सूत उवाच । (१।१)

तेषु तत्रोपविष्टेषु ब्राह्मणेषु समन्ततः । (१।२)

रुरुश्चुक्रोश गहनं वनं गत्वा सुदुःखितः ॥ (१।३)

शोकेनाभिहतः सो ऽथ विलपन् करुणं बहु । (२।१)

अब्रवीद् वचनं शोचन् प्रियां चिन्त्य प्रमद्वराम् ॥ (२।२)

शेते सा भुवि तन्वङ्गी मम शोकविवर्धिनी । (३।१)

प्राणान् अपहरन्तीव पूर्णचन्द्रनिभानना । (३।२)

यदि पीनायतश्रोणी पद्मपत्त्रनिभेक्षणा । (३।३)

मुमूर्षुर् अपि मे प्राणान् आदायाशु गमिष्यति । (३।४)

पितृमातृसखीनां च लुप्तपिण्डस्य तस्य मे । (३।५)

बान्धवानां च सर्वेषां किं नु दुःखम् अतः परम् ॥ (३।६)

यदि दत्तं तपस्तप्तं गुरवो वा मया यदि । (४।१)

सम्यग् आराधितास्तेन संजीवतु मम प्रिया ॥ (४।२)

यथा जन्मप्रभृति वै यतात्माहं धृतव्रतः । (५।१)

प्रमद्वरा तथाद्यैव समुत्तिष्ठतु भामिनी । (५।२)

एवं लालप्यतस्तस्य भार्यार्थे दुःखितस्य च । (५।३)

देवदूतस्तदाभ्येत्य वाक्यम् आह रुरुं वने । (५।४)

कृष्णे विष्णौ हृषीकेशे लोकेशे ऽसुरविद्विषि । (५।५)

यदि मे निश्चला भक्तिर् मम जीवतु सा प्रिया । (५।६)

विलप्यमाने तु रुरौ सर्वे देवाः कृपान्विताः । (५।७)

दूतं प्रस्थापयामासुः संदिश्यास्य हितं वचः । (५।८)

स दूतस्त्वरितो ऽभ्येत्य देवानां प्रियकृच्छुचिः । (५।९)

उवाच देववचनं रुरुम् आभाष्य दुःखितम् । (५।१०)

देवैः सर्वैर् अहं ब्रह्मन् प्रेषितो ऽस्मि तवान्तिकम् । (५।११)

त्वद्धितं त्वद्धितैर् उक्तं शृणु वाक्यं द्विजोत्तम । (५।१२)

प्रलपन्तम् अतीवार्तं रुरुं दीनतरं तदा । (५।१३)

देवदूतः समागम्य वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥ (५।१४)

देवदूत उवाच । (६।१)

अभिधत्से ह यद् वाचा रुरो दुःखेन तन् मृषा । (६।२)

न तु मर्त्यस्य धर्मात्मन्न् आयुर् अस्ति गतायुषः ॥ (६।३)

गतायुर् एषा कृपणा गन्धर्वाप्सरसोः सुता । (७।१)

तस्माच्छोके मनस्तात मा कृथास्त्वं कथंचन ॥ (७।२)

उपायश्चात्र विहितः पूर्वं देवैर् महात्मभिः । (८।१)

तं यदीच्छसि कर्तुं त्वं प्राप्स्यसीमां प्रमद्वराम् ॥ (८।२)

रुरुर् उवाच । (९।१)

क उपायः कृतो देवैर् ब्रूहि तत्त्वेन खेचर । (९।२)

करिष्ये तं तथा श्रुत्वा त्रातुम् अर्हति मां भवान् ॥ (९।३)

देवदूत उवाच । (१०।१)

आयुषो ऽर्धं प्रयच्छस्व कन्यायै भृगुनन्दन । (१०।२)

एवम् उत्थास्यति रुरो तव भार्या प्रमद्वरा ॥ (१०।३)

रुरुर् उवाच । (११।१)

आयुषो ऽर्धं प्रयच्छामि कन्यायै खेचरोत्तम । (११।२)

शृङ्गाररूपाभरणा उत्तिष्ठतु मम प्रिया । (११।३)

संलापगुणसम्पन्ना पूर्णचन्द्रनिभानना । (११।४)

मच्छोकं वाक्यतोयेन व्यपनीतं करिष्यति ॥ (११।५)

सूत उवाच । (१२।१)

ततो गन्धर्वराजश्च देवदूतश्च सत्तमौ । (१२।२)

धर्मराजम् उपेत्येदं वचनं प्रत्यभाषताम् ॥ (१२।३)

धर्मराजायुषो ऽर्धेन रुरोर् भार्या प्रमद्वरा । (१३।१)

समुत्तिष्ठतु कल्याणी मृतैव यदि मन्यसे ॥ (१३।२)

धर्मराज उवाच । (१४।१)

प्रमद्वरा रुरोर् भार्या देवदूत यदीच्छसि । (१४।२)

उत्तिष्ठत्वायुषो ऽर्धेन रुरोर् एव समन्विता ॥ (१४।३)

सूत उवाच । (१५।१)

एवम् उक्ते ततः कन्या सोदतिष्ठत् प्रमद्वरा । (१५।२)

रुरोस्तस्यायुषो ऽर्धेन सुप्तेव वरवर्णिनी ॥ (१५।३)

एतद् दृष्टं भविष्ये हि रुरोर् उत्तमतेजसः । (१६।१)

आयुषो ऽतिप्रवृद्धस्य भार्यार्थे ऽर्धं ह्रसत्विति ॥ (१६।२)

तत इष्टे ऽहनि तयोः पितरौ चक्रतुर् मुदा । (१७।१)

विवाहं तौ च रेमाते परस्परहितैषिणौ ॥ (१७।२)

स लब्ध्वा दुर्लभां भार्यां पद्मकिञ्जल्कसप्रभाम् । (१८।१)

व्रतं चक्रे विनाशाय जिह्मगानां धृतव्रतः ॥ (१८।२)

स दृष्ट्वा जिह्मगान् सर्वांस्तीव्रकोपसमन्वितः । (१९।१)

अभिहन्ति यथासन्नं गृह्य प्रहरणं सदा ॥ (१९।२)

स कदाचिद् वनं विप्रो रुरुर् अभ्यागमन् महत् । (२०।१)

शयानं तत्र चापश्यड् डुण्डुभं वयसान्वितम् ॥ (२०।२)

तत उद्यम्य दण्डं स कालदण्डोपमं तदा । (२१।१)

अभ्यघ्नद् रुषितो विप्रस्तम् उवाचाथ डुण्डुभः ॥ (२१।२)

नापराध्यामि ते किंचिद् अहम् अद्य तपोधन । (२२।१)

संरम्भात् तत् किमर्थं माम् अभिहंसि रुषान्वितः ॥ (२२।२)