महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 136

434 of 1995 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

यवक्रीर् उवाच । (१।१)

yavakrīr uvāca

1.2१.२

प्रतिभास्यन्ति वै वेदा मम तातस्य चोभयोः । (१।२)

pratibhāsyanti vai vedā mama tātasya cobhayoḥ |

1.3१.३

अति चान्यान् भविष्यावो वरा लब्धास् तथा मया ॥ (१।३)

ati cānyān bhaviṣyāvo varā labdhās tathā mayā ||

2.1२.१

भरद्वाज उवाच । (२।१)

bharadvāja uvāca

2.2२.२

दर्पस् ते भविता तात वरांल्लब्ध्वा यथेप्सितान् । (२।२)

darpas te bhavitā tāta varāṃllabdhvā yathepsitān |

2.3२.३

स दर्पपूर्णः कृपणः क्षिप्रम् एव विनश्यसि ॥ (२।३)

sa darpapūrṇaḥ kṛpaṇaḥ kṣipram eva vinaśyasi ||

3.1३.१

अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा देवैर् उदाहृताः । (३।१)

atrāpyudāharantīmā gāthā devair udāhṛtāḥ |

3.2३.२

ऋषिर् आसीत् पुरा पुत्र बालधिर् नाम वीर्यवान् ॥ (३।२)

ṛṣir āsīt purā putra bāladhir nāma vīryavān ||

4.1४.१

स पुत्रशोकाद् उद्विग्नस् तपस् तेपे सुदुश्चरम् । (४।१)

sa putraśokād udvignas tapas tepe suduścaram |

4.2४.२

भवेन्मम सुतो ऽमर्त्य इति तं लब्धवांश् च सः ॥ (४।२)

bhavenmama suto 'martya iti taṃ labdhavāṃś ca saḥ ||

5.1५.१

तस्य प्रसादो देवैश् च कृतो न त्वमरैः समः । (५।१)

tasya prasādo devaiś ca kṛto na tvamaraiḥ samaḥ |

5.2५.२

नामर्त्यो विद्यते मर्त्यो निमित्तायुर् भविष्यति ॥ (५।२)

nāmartyo vidyate martyo nimittāyur bhaviṣyati ||

6.1६.१

बालधिर् उवाच । (६।१)

bāladhir uvāca

6.2६.२

यथेमे पर्वताः शश्वत् तिष्ठन्ति सुरसत्तमाः । (६।२)

yatheme parvatāḥ śaśvat tiṣṭhanti surasattamāḥ |

6.3६.३

अक्षयास् तन्निमित्तं मे सुतस्यायुर् भवेद् इति ॥ (६।३)

akṣayās tannimittaṃ me sutasyāyur bhaved iti ||

7.1७.१

भरद्वाज उवाच । (७।१)

bharadvāja uvāca

7.2७.२

तस्य पुत्रस् तदा जज्ञे मेधावी क्रोधनः सदा । (७।२)

tasya putras tadā jajñe medhāvī krodhanaḥ sadā |

7.3७.३

स तच्छ्रुत्वाकरोद् दर्पम् ऋषींश् चैवावमन्यत ॥ (७।३)

sa tacchrutvākarod darpam ṛṣīṃś caivāvamanyata ||

8.1८.१

विकुर्वाणो मुनीनां तु चरमाणो महीम् इमाम् । (८।१)

vikurvāṇo munīnāṃ tu caramāṇo mahīm imām |

8.2८.२

आससाद महावीर्यं धनुषाक्षं मनीषिणम् ॥ (८।२)

āsasāda mahāvīryaṃ dhanuṣākṣaṃ manīṣiṇam ||

9.1९.१

तस्यापचक्रे मेधावी तं शशाप स वीर्यवान् । (९।१)

tasyāpacakre medhāvī taṃ śaśāpa sa vīryavān |

9.2९.२

भव भस्मेति चोक्तः स न भस्म समपद्यत ॥ (९।२)

bhava bhasmeti coktaḥ sa na bhasma samapadyata ||

10.1१०.१

धनुषाक्षस् तु तं दृष्ट्वा मेधाविनम् अनामयम् । (१०।१)

dhanuṣākṣas tu taṃ dṛṣṭvā medhāvinam anāmayam |

10.2१०.२

निमित्तम् अस्य महिषैर् भेदयामास वीर्यवान् ॥ (१०।२)

nimittam asya mahiṣair bhedayāmāsa vīryavān ||

11.1११.१

स निमित्ते विनष्टे तु ममार सहसा शिशुः । (११।१)

sa nimitte vinaṣṭe tu mamāra sahasā śiśuḥ |

11.2११.२

तं मृतं पुत्रम् आदाय विललाप ततः पिता ॥ (११।२)

taṃ mṛtaṃ putram ādāya vilalāpa tataḥ pitā ||

12.1१२.१

लालप्यमानं तं दृष्ट्वा मुनयः पुनर् आर्तवत् । (१२।१)

lālapyamānaṃ taṃ dṛṣṭvā munayaḥ punar ārtavat |

12.2१२.२

ऊचुर् वेदोक्तया पूर्वं गाथया तन् निबोध मे ॥ (१२।२)

ūcur vedoktayā pūrvaṃ gāthayā tan nibodha me ||

13.1१३.१

न दिष्टम् अर्थम् अत्येतुम् ईशो मर्त्यः कथंचन । (१३।१)

na diṣṭam artham atyetum īśo martyaḥ kathaṃcana |

13.2१३.२

महिषैर् भेदयामास धनुषाक्षो महीधरान् ॥ (१३।२)

mahiṣair bhedayāmāsa dhanuṣākṣo mahīdharān ||

14.1१४.१

एवं लब्ध्वा वरान् बाला दर्पपूर्णास् तरस्विनः । (१४।१)

evaṃ labdhvā varān bālā darpapūrṇās tarasvinaḥ |

14.2१४.२

क्षिप्रम् एव विनश्यन्ति यथा न स्यात् तथा भवान् ॥ (१४।२)

kṣipram eva vinaśyanti yathā na syāt tathā bhavān ||

15.1१५.१

एष रैभ्यो महावीर्यः पुत्रौ चास्य तथाविधौ । (१५।१)

eṣa raibhyo mahāvīryaḥ putrau cāsya tathāvidhau |

15.2१५.२

तं यथा पुत्र नाभ्येषि तथा कुर्यास् त्वतन्द्रितः ॥ (१५।२)

taṃ yathā putra nābhyeṣi tathā kuryās tvatandritaḥ ||

16.1१६.१

स हि क्रुद्धः समर्थस् त्वां पुत्र पीडयितुं रुषा । (१६।१)

sa hi kruddhaḥ samarthas tvāṃ putra pīḍayituṃ ruṣā |

16.2१६.२

वैद्यश् चापि तपस्वी च कोपनश् च महान् ऋषिः ॥ (१६।२)

vaidyaś cāpi tapasvī ca kopanaś ca mahān ṛṣiḥ ||

17.1१७.१

यवक्रीर् उवाच । (१७।१)

yavakrīr uvāca

17.2१७.२

एवं करिष्ये मा तापं तात कार्षीः कथंचन । (१७।२)

evaṃ kariṣye mā tāpaṃ tāta kārṣīḥ kathaṃcana |

17.3१७.३

यथा हि मे भवान् मान्यस् तथा रैभ्यः पिता मम ॥ (१७।३)

yathā hi me bhavān mānyas tathā raibhyaḥ pitā mama ||

18.1१८.१

लोमश उवाच । (१८।१)

lomaśa uvāca

18.2१८.२

उक्त्वा स पितरं श्लक्ष्णं यवक्रीर् अकुतोभयः । (१८।२)

uktvā sa pitaraṃ ślakṣṇaṃ yavakrīr akutobhayaḥ |

18.3१८.३

विप्रकुर्वन्न् ऋषीन् अन्यान् अतुष्यत् परया मुदा ॥ (१८।३)

viprakurvann ṛṣīn anyān atuṣyat parayā mudā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 136

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit