महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 46

710 of 1995 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

एवं सनत्सुजातेन विदुरेण च धीमता । (१।२)

evaṃ sanatsujātena vidureṇa ca dhīmatā |

1.3१.३

सार्धं कथयतो राज्ञः सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ (१।३)

sārdhaṃ kathayato rājñaḥ sā vyatīyāya śarvarī ||

2.1२.१

तस्यां रजन्यां व्युष्टायां राजानः सर्व एव ते । (२।१)

tasyāṃ rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ rājānaḥ sarva eva te |

2.2२.२

सभाम् आविविशुर् हृष्टाः सूतस्योपदिदृक्षया ॥ (२।२)

sabhām āviviśur hṛṣṭāḥ sūtasyopadidṛkṣayā ||

3.1३.१

शुश्रूषमाणाः पार्थानां वचो धर्मार्थसंहितम् । (३।१)

śuśrūṣamāṇāḥ pārthānāṃ vaco dharmārthasaṃhitam |

3.2३.२

धृतराष्ट्रमुखाः सर्वे ययू राजसभां शुभाम् ॥ (३।२)

dhṛtarāṣṭramukhāḥ sarve yayū rājasabhāṃ śubhām ||

4.1४.१

सुधावदातां विस्तीर्णां कनकाजिरभूषिताम् । (४।१)

sudhāvadātāṃ vistīrṇāṃ kanakājirabhūṣitām |

4.2४.२

चन्द्रप्रभां सुरुचिरां सिक्तां परमवारिणा ॥ (४।२)

candraprabhāṃ surucirāṃ siktāṃ paramavāriṇā ||

5.1५.१

रुचिरैर् आसनैः स्तीर्णां काञ्चनैर् दारवैर् अपि । (५।१)

rucirair āsanaiḥ stīrṇāṃ kāñcanair dāravair api |

5.2५.२

अश्मसारमयैर् दान्तैः स्वास्तीर्णैः सोत्तरच्छदैः ॥ (५।२)

aśmasāramayair dāntaiḥ svāstīrṇaiḥ sottaracchadaiḥ ||

6.1६.१

भीष्मो द्रोणः कृपः शल्यः कृतवर्मा जयद्रथः । (६।१)

bhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ śalyaḥ kṛtavarmā jayadrathaḥ |

6.2६.२

अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तश्च बाह्लिकः ॥ (६।२)

aśvatthāmā vikarṇaśca somadattaśca bāhlikaḥ ||

7.1७.१

विदुरश्च महाप्राज्ञो युयुत्सुश्च महारथः । (७।१)

viduraśca mahāprājño yuyutsuśca mahārathaḥ |

7.2७.२

सर्वे च सहिताः शूराः पार्थिवा भरतर्षभ । (७।२)

sarve ca sahitāḥ śūrāḥ pārthivā bharatarṣabha |

7.3७.३

धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां शुभाम् ॥ (७।३)

dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya viviśustāṃ sabhāṃ śubhām ||

8.1८.१

दुःशासनश्चित्रसेनः शकुनिश्चापि सौबलः । (८।१)

duḥśāsanaścitrasenaḥ śakuniścāpi saubalaḥ |

8.2८.२

दुर्मुखो दुःसहः कर्ण उलूको ऽथ विविंशतिः ॥ (८।२)

durmukho duḥsahaḥ karṇa ulūko 'tha viviṃśatiḥ ||

9.1९.१

कुरुराजं पुरस्कृत्य दुर्योधनम् अमर्षणम् । (९।१)

kururājaṃ puraskṛtya duryodhanam amarṣaṇam |

9.2९.२

विविशुस्तां सभां राजन् सुराः शक्रसदो यथा ॥ (९।२)

viviśustāṃ sabhāṃ rājan surāḥ śakrasado yathā ||

10.1१०.१

आविशद्भिस्तदा राजञ् शूरैः परिघबाहुभिः । (१०।१)

āviśadbhistadā rājañ śūraiḥ parighabāhubhiḥ |

10.2१०.२

शुशुभे सा सभा राजन् सिंहैर् इव गिरेर् गुहा ॥ (१०।२)

śuśubhe sā sabhā rājan siṃhair iva girer guhā ||

11.1११.१

ते प्रविश्य महेष्वासाः सभां समितिशोभनाः । (११।१)

te praviśya maheṣvāsāḥ sabhāṃ samitiśobhanāḥ |

11.2११.२

आसनानि महार्हाणि भेजिरे सूर्यवर्चसः ॥ (११।२)

āsanāni mahārhāṇi bhejire sūryavarcasaḥ ||

12.1१२.१

आसनस्थेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत । (१२।१)

āsanastheṣu sarveṣu teṣu rājasu bhārata |

12.2१२.२

द्वाःस्थो निवेदयामास सूतपुत्रम् उपस्थितम् ॥ (१२।२)

dvāḥstho nivedayāmāsa sūtaputram upasthitam ||

13.1१३.१

अयं स रथ आयाति यो ऽयासीत् पाण्डवान् प्रति । (१३।१)

ayaṃ sa ratha āyāti yo 'yāsīt pāṇḍavān prati |

13.2१३.२

दूतो नस्तूर्णम् आयातः सैन्धवैः साधुवाहिभिः ॥ (१३।२)

dūto nastūrṇam āyātaḥ saindhavaiḥ sādhuvāhibhiḥ ||

14.1१४.१

उपयाय तु स क्षिप्रं रथात् प्रस्कन्द्य कुण्डली । (१४।१)

upayāya tu sa kṣipraṃ rathāt praskandya kuṇḍalī |

14.2१४.२

प्रविवेश सभां पूर्णां महीपालैर् महात्मभिः ॥ (१४।२)

praviveśa sabhāṃ pūrṇāṃ mahīpālair mahātmabhiḥ ||

15.1१५.१

संजय उवाच । (१५।१)

saṃjaya uvāca

15.2१५.२

प्राप्तो ऽस्मि पाण्डवान् गत्वा तद् विजानीत कौरवाः । (१५।२)

prāpto 'smi pāṇḍavān gatvā tad vijānīta kauravāḥ |

15.3१५.३

यथावयः कुरून् सर्वान् प्रतिनन्दन्ति पाण्डवाः ॥ (१५।३)

yathāvayaḥ kurūn sarvān pratinandanti pāṇḍavāḥ ||

16.1१६.१

अभिवादयन्ति वृद्धांश्च वयस्यांश्च वयस्यवत् । (१६।१)

abhivādayanti vṛddhāṃśca vayasyāṃśca vayasyavat |

16.2१६.२

यूनश्चाभ्यवदन् पार्थाः प्रतिपूज्य यथावयः ॥ (१६।२)

yūnaścābhyavadan pārthāḥ pratipūjya yathāvayaḥ ||

17.1१७.१

यथाहं धृतराष्ट्रेण शिष्टः पूर्वम् इतो गतः । (१७।१)

yathāhaṃ dhṛtarāṣṭreṇa śiṣṭaḥ pūrvam ito gataḥ |

17.2१७.२

अब्रुवं पाण्डवान् गत्वा तन्निबोधत पार्थिवाः ॥ (१७।२)

abruvaṃ pāṇḍavān gatvā tannibodhata pārthivāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 46

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit