वैशंपायन उवाच । (१।१)

वनं गतेषु पार्थेषु निर्जितेषु दुरोदरे । (१।२)

धृतराष्ट्रं महाराज तदा चिन्ता समाविशत् ॥ (१।३)

तं चिन्तयानम् आसीनं धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् । (२।१)

निःश्वसन्तम् अनेकाग्रम् इति होवाच संजयः ॥ (२।२)

अवाप्य वसुसम्पूर्णां वसुधां वसुधाधिप । (३।१)

प्रव्राज्य पाण्डवान् राज्याद् राजन् किम् अनुशोचसि ॥ (३।२)

धृतराष्ट्र उवाच । (४।१)

अशोच्यं तु कुतस् तेषां येषां वैरं भविष्यति । (४।२)

पाण्डवैर् युद्धशौण्डैर् हि मित्रवद्भिर् महारथैः ॥ (४।३)

संजय उवाच । (५।१)

तवेदं सुकृतं राजन् महद् वैरं भविष्यति । (५।२)

विनाशः सर्वलोकस्य सानुबन्धो भविष्यति ॥ (५।३)

वार्यमाणो ऽपि भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च । (६।१)

पाण्डवानां प्रियां भार्यां द्रौपदीं धर्मचारिणीम् ॥ (६।२)

प्राहिणोद् आनयेहेति पुत्रो दुर्योधनस् तव । (७।१)

सूतपुत्रं सुमन्दात्मा निर्लज्जः प्रातिकामिनम् ॥ (७।२)

धृतराष्ट्र उवाच । (८।१)

यस्मै देवाः प्रयच्छन्ति पुरुषाय पराभवम् । (८।२)

बुद्धिं तस्यापकर्षन्ति सो ऽपाचीनानि पश्यति ॥ (८।३)

बुद्धौ कलुषभूतायां विनाशे प्रत्युपस्थिते । (९।१)

अनयो नयसंकाशो हृदयान् नापसर्पति ॥ (९।२)

अनर्थाश् चार्थरूपेण अर्थाश् चानर्थरूपिणः । (१०।१)

उत्तिष्ठन्ति विनाशान्ते नरं तच्चास्य रोचते ॥ (१०।२)

न कालो दण्डम् उद्यम्य शिरः कृन्तति कस्यचित् । (११।१)

कालस्य बलम् एतावद् विपरीतार्थदर्शनम् ॥ (११।२)

आसादितम् इदं घोरं तुमुलं लोमहर्षणम् । (१२।१)

पाञ्चालीम् अपकर्षद्भिः सभामध्ये तपस्विनीम् ॥ (१२।२)

अयोनिजां रूपवतीं कुले जातां विभावरीम् । (१३।१)

को नु तां सर्वधर्मज्ञां परिभूय यशस्विनीम् ॥ (१३।२)

पर्यानयेत् सभामध्यम् ऋते दुर्द्यूतदेविनम् । (१४।१)

स्त्रीधर्मिणीं वरारोहां शोणितेन समुक्षिताम् ॥ (१४।२)

एकवस्त्रां च पाञ्चालीं पाण्डवान् अभ्यवेक्षतीम् । (१५।१)

हृतस्वान् भ्रष्टचित्तांस् तान् हृतदारान् हृतश्रियः ॥ (१५।२)

विहीनान् सर्वकामेभ्यो दासभाववशं गतान् । (१६।१)

धर्मपाशपरिक्षिप्तान् अशक्तान् इव विक्रमे ॥ (१६।२)

क्रुद्धाम् अमर्षितां कृष्णां दुःखितां कुरुसंसदि । (१७।१)

दुर्योधनश् च कर्णश् च कटुकान्य् अभ्यभाषताम् ॥ (१७।२)

तस्याः कृपणचक्षुर्भ्यां प्रदह्येतापि मेदिनी । (१८।१)

अपि शेषं भवेद् अद्य पुत्राणां मम संजय ॥ (१८।२)

भारतानां स्त्रियः सर्वा गान्धार्या सह संगताः । (१९।१)

प्राक्रोशन् भैरवं तत्र दृष्ट्वा कृष्णां सभागताम् ॥ (१९।२)

अग्निहोत्राणि सायाह्ने न चाहूयन्त सर्वशः । (२०।१)

ब्राह्मणाः कुपिताश् चासन् द्रौपद्याः परिकर्षणे ॥ (२०।२)

आसीन् निष्टानको घोरो निर्घातश् च महान् अभूत् । (२१।१)

दिवोल्काश् चापतन् घोरा राहुश् चार्कम् उपाग्रसत् । (२१।२)

अपर्वणि महाघोरं प्रजानां जनयन् भयम् ॥ (२१।३)

तथैव रथशालासु प्रादुरासीद्धुताशनः । (२२।१)

ध्वजाश् च व्यवशीर्यन्त भरतानाम् अभूतये ॥ (२२।२)

दुर्योधनस्याग्निहोत्रे प्राक्रोशन् भैरवं शिवाः । (२३।१)

तास् तदा प्रत्यभाषन्त रासभाः सर्वतोदिशम् ॥ (२३।२)

प्रातिष्ठत ततो भीष्मो द्रोणेन सह संजय । (२४।१)

कृपश् च सोमदत्तश् च बाह्लीकश् च महारथः ॥ (२४।२)

ततो ऽहम् अब्रुवं तत्र विदुरेण प्रचोदितः । (२५।१)

वरं ददानि कृष्णायै काङ्क्षितं यद् यद् इच्छति ॥ (२५।२)

अवृणोत् तत्र पाञ्चाली पाण्डवान् अमितौजसः । (२६।१)

सरथान् सधनुष्कांश् चाप्य् अनुज्ञासिषम् अप्य् अहम् ॥ (२६।२)

अथाब्रवीन् महाप्राज्ञो विदुरः सर्वधर्मवित् । (२७।१)

एतदन्ताः स्थ भरता यद् वः कृष्णा सभां गता ॥ (२७।२)

एषा पाञ्चालराजस्य सुतैषा श्रीर् अनुत्तमा । (२८।१)

पाञ्चाली पाण्डवान् एतान् दैवसृष्टोपसर्पति ॥ (२८।२)

तस्याः पार्थाः परिक्लेशं न क्षंस्यन्ते ऽत्यमर्षणाः । (२९।१)

वृष्णयो वा महेष्वासाः पाञ्चाला वा महौजसः ॥ (२९।२)

तेन सत्याभिसंधेन वासुदेवेन रक्षिताः । (३०।१)

आगमिष्यति बीभत्सुः पाञ्चालैर् अभिरक्षितः ॥ (३०।२)

तेषां मध्ये महेष्वासो भीमसेनो महाबलः । (३१।१)

आगमिष्यति धुन्वानो गदां दण्डम् इवान्तकः ॥ (३१।२)

ततो गाण्डीवनिर्घोषं श्रुत्वा पार्थस्य धीमतः । (३२।१)

गदावेगं च भीमस्य नालं सोढुं नराधिपाः ॥ (३२।२)

तत्र मे रोचते नित्यं पार्थैः सार्धं न विग्रहः । (३३।१)

कुरुभ्यो हि सदा मन्ये पाण्डवाञ् शक्तिमत्तरान् ॥ (३३।२)

तथा हि बलवान् राजा जरासंधो महाद्युतिः । (३४।१)

बाहुप्रहरणेनैव भीमेन निहतो युधि ॥ (३४।२)

तस्य ते शम एवास्तु पाण्डवैर् भरतर्षभ । (३५।१)

उभयोः पक्षयोर् युक्तं क्रियताम् अविशङ्कया ॥ (३५।२)

एवं गावल्गणे क्षत्ता धर्मार्थसहितं वचः । (३६।१)

उक्तवान् न गृहीतं च मया पुत्रहितेप्सया ॥ (३६।२)