संजय उवाच । (१।१)

सलिले जनिते तस्मिन् कौन्तेयेन महात्मना । (१।२)

निवारिते द्विषत्सैन्ये कृते च शरवेश्मनि ॥ (१।३)

वासुदेवो रथात् तूर्णम् अवतीर्य महाद्युतिः । (२।१)

मोचयामास तुरगान् वितुन्नान् कङ्कपत्रिभिः ॥ (२।२)

अदृष्टपूर्वं तद् दृष्ट्वा सिंहनादो महान् अभूत् । (३।१)

सिद्धचारणसंघानां सैनिकानां च सर्वशः ॥ (३।२)

पदातिनं तु कौन्तेयं युध्यमानं नरर्षभाः । (४।१)

नाशक्नुवन् वारयितुं तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (४।२)

आपतत्सु रथौघेषु प्रभूतगजवाजिषु । (५।१)

नासंभ्रमत् तदा पार्थस्तद् अस्य पुरुषान् अति ॥ (५।२)

व्यसृजन्त शरौघांस्ते पाण्डवं प्रति पार्थिवाः । (६।१)

न चाव्यथत धर्मात्मा वासविः परवीरहा ॥ (६।२)

स तानि शरजालानि गदाः प्रासांश्च वीर्यवान् । (७।१)

आगतान् अग्रसत् पार्थः सरितः सागरो यथा ॥ (७।२)

अस्त्रवेगेन महता पार्थो बाहुबलेन च । (८।१)

सर्वेषां पार्थिवेन्द्राणाम् अग्रसत् ताञ् शरोत्तमान् ॥ (८।२)

तत् तु पार्थस्य विक्रान्तं वासुदेवस्य चोभयोः । (९।१)

अपूजयन्महाराज कौरवाः परमाद्भुतम् ॥ (९।२)

किम् अद्भुततरं लोके भविताप्यथ वाप्यभूत् । (१०।१)

यद् अश्वान् पार्थगोविन्दौ मोचयामासतू रणे ॥ (१०।२)

भयं विपुलम् अस्मासु तावधत्तां नरोत्तमौ । (११।१)

तेजो विदधतुश्चोग्रं विस्रब्धौ रणमूर्धनि ॥ (११।२)

अथोत्स्मयन् हृषीकेशः स्त्रीमध्य इव भारत । (१२।१)

अर्जुनेन कृते संख्ये शरगर्भगृहे तदा ॥ (१२।२)

उपावर्तयद् अव्यग्रस्तान् अश्वान् पुष्करेक्षणः । (१३।१)

मिषतां सर्वसैन्यानां त्वदीयानां विशां पते ॥ (१३।२)

तेषां श्रमं च ग्लानिं च वेपथुं वमथुं व्रणान् । (१४।१)

सर्वं व्यपानुदत् कृष्णः कुशलो ह्यश्वकर्मणि ॥ (१४।२)

शल्यान् उद्धृत्य पाणिभ्यां परिमृज्य च तान् हयान् । (१५।१)

उपावृत्य यथान्यायं पाययामास वारि सः ॥ (१५।२)

स तांल् लब्धोदकान् स्नाताञ् जग्धान्नान् विगतक्लमान् । (१६।१)

योजयामास संहृष्टः पुनर् एव रथोत्तमे ॥ (१६।२)

स तं रथवरं शौरिः सर्वशस्त्रभृतां वरः । (१७।१)

समास्थाय महातेजाः सार्जुनः प्रययौ द्रुतम् ॥ (१७।२)

रथं रथवरस्याजौ युक्तं लब्धोदकैर् हयैः । (१८।१)

दृष्ट्वा कुरुबलश्रेष्ठाः पुनर् विमनसो ऽभवन् ॥ (१८।२)

विनिःश्वसन्तस्ते राजन् भग्नदंष्ट्रा इवोरगाः । (१९।१)

धिग् अहो धिग् गतः पार्थः कृष्णश्चेत्यब्रुवन् पृथक् ॥ (१९।२)

सर्वक्षत्रस्य मिषतो रथेनैकेन दंशितौ । (२०।१)

बालक्रीडनकेनेव कदर्थीकृत्य नो बलम् ॥ (२०।२)

क्रोशतां यतमानानाम् असंसक्तौ परंतपौ । (२१।१)

दर्शयित्वात्मनो वीर्यं प्रयातौ सर्वराजसु ॥ (२१।२)

तौ प्रयातौ पुनर् दृष्ट्वा तदान्ये सैनिकाब्रुवन् । (२२।१)

त्वरध्वं कुरवः सर्वे वधे कृष्णकिरीटिनोः ॥ (२२।२)

रथं युक्त्वा हि दाशार्हो मिषतां सर्वधन्विनाम् । (२३।१)

जयद्रथाय यात्येष कदर्थीकृत्य नो रणे ॥ (२३।२)

तत्र केचिन् मिथो राजन् समभाषन्त भूमिपाः । (२४।१)

अदृष्टपूर्वं संग्रामे तद् दृष्ट्वा महद् अद्भुतम् ॥ (२४।२)

सर्वसैन्यानि राजा च धृतराष्ट्रो ऽत्ययं गतः । (२५।१)

दुर्योधनापराधेन क्षत्रं कृत्स्ना च मेदिनी ॥ (२५।२)

विलयं समनुप्राप्ता तच्च राजा न बुध्यते । (२६।१)

इत्येवं क्षत्रियास्तत्र ब्रुवन्त्यन्ये च भारत ॥ (२६।२)

सिन्धुराजस्य यत् कृत्यं गतस्य यमसादनम् । (२७।१)

तत् करोतु वृथादृष्टिर् धार्तराष्ट्रो ऽनुपायवित् ॥ (२७।२)

ततः शीघ्रतरं प्रायात् पाण्डवः सैन्धवं प्रति । (२८।१)

निवर्तमाने तिग्मांशौ हृष्टैः पीतोदकैर् हयैः ॥ (२८।२)

तं प्रयान्तं महाबाहुं सर्वशस्त्रभृतां वरम् । (२९।१)

नाशक्नुवन् वारयितुं योधाः क्रुद्धम् इवान्तकम् ॥ (२९।२)

विद्राव्य तु ततः सैन्यं पाण्डवः शत्रुतापनः । (३०।१)

यथा मृगगणान् सिंहः सैन्धवार्थे व्यलोडयत् ॥ (३०।२)

गाहमानस्त्वनीकानि तूर्णम् अश्वान् अचोदयत् । (३१।१)

बलाकवर्णान् दाशार्हः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥ (३१।२)

कौन्तेयेनाग्रतः सृष्टा न्यपतन् पृष्ठतः शराः । (३२।१)

तूर्णात् तूर्णतरं ह्यश्वास्ते ऽवहन् वातरंहसः ॥ (३२।२)

वातोद्धूतपताकान्तं रथं जलदनिस्वनम् । (३३।१)

घोरं कपिध्वजं दृष्ट्वा विषण्णा रथिनो ऽभवन् ॥ (३३।२)

दिवाकरे ऽथ रजसा सर्वतः संवृते भृशम् । (३४।१)

शरार्ताश्च रणे योधा न कृष्णौ शेकुर् ईक्षितुम् ॥ (३४।२)

ततो नृपतयः क्रुद्धाः परिवव्रुर् धनंजयम् । (३५।१)

क्षत्रिया बहवश्चान्ये जयद्रथवधैषिणम् ॥ (३५।२)

अपनीयत्सु शल्येषु धिष्ठितं पुरुषर्षभम् । (३६।१)

दुर्योधनस्त्वगात् पार्थं त्वरमाणो महाहवे ॥ (३६।२)