MBh, 3, 125
Select a line for its word-by-word analysis.
आयान्तं भक्षयिष्यन्तं व्यात्ताननम् इवान्तकम् ॥ (१।३)
āyāntaṃ bhakṣayiṣyantaṃ vyāttānanam ivāntakam ||
भयात् संस्तम्भितभुजः सृक्किणी लेलिहन् मुहुः । (२।१)
bhayāt saṃstambhitabhujaḥ sṛkkiṇī lelihan muhuḥ |
भविष्यतः सत्यम् एतद् वचो ब्रह्मन् ब्रवीमि ते ॥ (३।२)
bhaviṣyataḥ satyam etad vaco brahman bravīmi te ||
न ते मिथ्या समारम्भो भवत्वेष परो विधिः । (४।१)
na te mithyā samārambho bhavatveṣa paro vidhiḥ |
जानामि चाहं विप्रर्षे न मिथ्या त्वं करिष्यसि ॥ (४।२)
jānāmi cāhaṃ viprarṣe na mithyā tvaṃ kariṣyasi ||
भूय एव तु ते वीर्यं प्रकाशेद् इति भार्गव ॥ (५।२)
bhūya eva tu te vīryaṃ prakāśed iti bhārgava ||
सुकन्यायाः पितुश् चास्य लोके कीर्तिः प्रथेद् इति । (६।१)
sukanyāyāḥ pituś cāsya loke kīrtiḥ prathed iti |
तस्मात् प्रसादं कुरु मे भवत्वेतद् यथेच्छसि ॥ (६।३)
tasmāt prasādaṃ kuru me bhavatvetad yathecchasi ||
स मन्युर् व्यगमच्छीघ्रं मुमोच च पुरंदरम् ॥ (७।२)
sa manyur vyagamacchīghraṃ mumoca ca puraṃdaram ||
मदं च व्यभजद् राजन् पाने स्त्रीषु च वीर्यवान् । (८।१)
madaṃ ca vyabhajad rājan pāne strīṣu ca vīryavān |
अक्षेषु मृगयायां च पूर्वसृष्टं पुनः पुनः ॥ (८।२)
akṣeṣu mṛgayāyāṃ ca pūrvasṛṣṭaṃ punaḥ punaḥ ||
तथा मदं विनिष्क्षिप्य शक्रं संतर्प्य चेन्दुना । (९।१)
tathā madaṃ viniṣkṣipya śakraṃ saṃtarpya cendunā |
अश्विभ्यां सहितान् देवान् याजयित्वा च तं नृपम् ॥ (९।२)
aśvibhyāṃ sahitān devān yājayitvā ca taṃ nṛpam ||
विख्याप्य वीर्यं सर्वेषु लोकेषु वदतां वरः । (१०।१)
vikhyāpya vīryaṃ sarveṣu lokeṣu vadatāṃ varaḥ |
तस्यैतद् द्विजसंघुष्टं सरो राजन् प्रकाशते । (११।१)
tasyaitad dvijasaṃghuṣṭaṃ saro rājan prakāśate |
अत्र त्वं सह सोदर्यैः पितॄन् देवांश् च तर्पय ॥ (११।२)
atra tvaṃ saha sodaryaiḥ pitṝn devāṃś ca tarpaya ||
सैन्धवारण्यम् आसाद्य कुल्यानां कुरु दर्शनम् । (१२।२)
saindhavāraṇyam āsādya kulyānāṃ kuru darśanam |
सदाफलः सदास्रोतो मरुतां स्थानम् उत्तमम् । (१३।२)
sadāphalaḥ sadāsroto marutāṃ sthānam uttamam |
चैत्याश् चैते बहुशतास् त्रिदशानां युधिष्ठिर ॥ (१३।३)
caityāś caite bahuśatās tridaśānāṃ yudhiṣṭhira ||
शृङ्गाणि त्रीणि पुण्याणि त्रीणि प्रस्रवणानि च । (१५।१)
śṛṅgāṇi trīṇi puṇyāṇi trīṇi prasravaṇāni ca |
शंतनुश् चात्र कौन्तेय शुनकश् च नराधिप । (१६।१)
śaṃtanuś cātra kaunteya śunakaś ca narādhipa |
नरनारायणौ चोभौ स्थानं प्राप्ताः सनातनम् ॥ (१६।२)
naranārāyaṇau cobhau sthānaṃ prāptāḥ sanātanam ||
आर्चीकपर्वते तेपुस् तान् यजस्व युधिष्ठिर ॥ (१७।२)
ārcīkaparvate tepus tān yajasva yudhiṣṭhira ||
इह ते वै चरून् प्राश्नन्नृषयश् च विशां पते । (१८।१)
iha te vai carūn prāśnannṛṣayaś ca viśāṃ pate |
यमुना चाक्षयस्रोताः कृष्णश् चेह तपोरतः ॥ (१८।२)
yamunā cākṣayasrotāḥ kṛṣṇaś ceha taporataḥ ||
सर्वे चात्र गमिष्यामः सुकृशाः सुतपस्विनः ॥ (१९।२)
sarve cātra gamiṣyāmaḥ sukṛśāḥ sutapasvinaḥ ||
एतत् प्रस्रवणं पुण्यम् इन्द्रस्य मनुजाधिप । (२०।१)
etat prasravaṇaṃ puṇyam indrasya manujādhipa |
यत्र धाता विधाता च वरुणश् चोर्ध्वम् आगताः ॥ (२०।२)
yatra dhātā vidhātā ca varuṇaś cordhvam āgatāḥ ||
इह ते न्यवसन् राजन् क्षान्ताः परमधर्मिणः । (२१।१)
iha te nyavasan rājan kṣāntāḥ paramadharmiṇaḥ |
मैत्राणाम् ऋजुबुद्धीनाम् अयं गिरिवरः शुभः ॥ (२१।२)
maitrāṇām ṛjubuddhīnām ayaṃ girivaraḥ śubhaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.