महाभारतMahābhārata

MBh, 9, 33

1252 of 1995 · 40 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

तस्मिन् युद्धे महाराज सम्प्रवृत्ते सुदारुणे । (१।२)

tasmin yuddhe mahārāja sampravṛtte sudāruṇe |

1.3१.३

उपविष्टेषु सर्वेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ (१।३)

upaviṣṭeṣu sarveṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu ||

2.1२.१

ततस्तालध्वजो रामस्तयोर् युद्ध उपस्थिते । (२।१)

tatastāladhvajo rāmastayor yuddha upasthite |

2.2२.२

श्रुत्वा तच्छिष्ययो राजन्न् आजगाम हलायुधः ॥ (२।२)

śrutvā tacchiṣyayo rājann ājagāma halāyudhaḥ ||

3.1३.१

तं दृष्ट्वा परमप्रीताः पूजयित्वा नराधिपाः । (३।१)

taṃ dṛṣṭvā paramaprītāḥ pūjayitvā narādhipāḥ |

3.2३.२

शिष्ययोः कौशलं युद्धे पश्य रामेति चाब्रुवन् ॥ (३।२)

śiṣyayoḥ kauśalaṃ yuddhe paśya rāmeti cābruvan ||

4.1४.१

अब्रवीच्च तदा रामो दृष्ट्वा कृष्णं च पाण्डवम् । (४।१)

abravīcca tadā rāmo dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ ca pāṇḍavam |

4.2४.२

दुर्योधनं च कौरव्यं गदापाणिम् अवस्थितम् ॥ (४।२)

duryodhanaṃ ca kauravyaṃ gadāpāṇim avasthitam ||

5.1५.१

चत्वारिंशद् अहान्यद्य द्वे च मे निःसृतस्य वै । (५।१)

catvāriṃśad ahānyadya dve ca me niḥsṛtasya vai |

5.2५.२

पुष्येण सम्प्रयातो ऽस्मि श्रवणे पुनरागतः । (५।२)

puṣyeṇa samprayāto 'smi śravaṇe punarāgataḥ |

5.3५.३

शिष्ययोर् वै गदायुद्धं द्रष्टुकामो ऽस्मि माधव ॥ (५।३)

śiṣyayor vai gadāyuddhaṃ draṣṭukāmo 'smi mādhava ||

6.1६.१

ततो युधिष्ठिरो राजा परिष्वज्य हलायुधम् । (६।१)

tato yudhiṣṭhiro rājā pariṣvajya halāyudham |

6.2६.२

स्वागतं कुशलं चास्मै पर्यपृच्छद् यथातथम् ॥ (६।२)

svāgataṃ kuśalaṃ cāsmai paryapṛcchad yathātatham ||

7.1७.१

कृष्णौ चापि महेष्वासावभिवाद्य हलायुधम् । (७।१)

kṛṣṇau cāpi maheṣvāsāvabhivādya halāyudham |

7.2७.२

सस्वजाते परिप्रीतौ प्रियमाणौ यशस्विनौ ॥ (७।२)

sasvajāte pariprītau priyamāṇau yaśasvinau ||

8.1८.१

माद्रीपुत्रौ तथा शूरौ द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः । (८।१)

mādrīputrau tathā śūrau draupadyāḥ pañca cātmajāḥ |

8.2८.२

अभिवाद्य स्थिता राजन् रौहिणेयं महाबलम् ॥ (८।२)

abhivādya sthitā rājan rauhiṇeyaṃ mahābalam ||

9.1९.१

भीमसेनो ऽथ बलवान् पुत्रस्तव जनाधिप । (९।१)

bhīmaseno 'tha balavān putrastava janādhipa |

9.2९.२

तथैव चोद्यतगदौ पूजयामासतुर् बलम् ॥ (९।२)

tathaiva codyatagadau pūjayāmāsatur balam ||

10.1१०.१

स्वागतेन च ते तत्र प्रतिपूज्य पुनः पुनः । (१०।१)

svāgatena ca te tatra pratipūjya punaḥ punaḥ |

10.2१०.२

पश्य युद्धं महाबाहो इति ते रामम् अब्रुवन् । (१०।२)

paśya yuddhaṃ mahābāho iti te rāmam abruvan |

10.3१०.३

एवम् ऊचुर् महात्मानं रौहिणेयं नराधिपाः ॥ (१०।३)

evam ūcur mahātmānaṃ rauhiṇeyaṃ narādhipāḥ ||

11.1११.१

परिष्वज्य तदा रामः पाण्डवान् सृञ्जयान् अपि । (११।१)

pariṣvajya tadā rāmaḥ pāṇḍavān sṛñjayān api |

11.2११.२

अपृच्छत् कुशलं सर्वान् पाण्डवांश्चामितौजसः । (११।२)

apṛcchat kuśalaṃ sarvān pāṇḍavāṃścāmitaujasaḥ |

11.3११.३

तथैव ते समासाद्य पप्रच्छुस्तम् अनामयम् ॥ (११।३)

tathaiva te samāsādya papracchustam anāmayam ||

12.1१२.१

प्रत्यभ्यर्च्य हली सर्वान् क्षत्रियांश्च महामनाः । (१२।१)

pratyabhyarcya halī sarvān kṣatriyāṃśca mahāmanāḥ |

12.2१२.२

कृत्वा कुशलसंयुक्तां संविदं च यथावयः ॥ (१२।२)

kṛtvā kuśalasaṃyuktāṃ saṃvidaṃ ca yathāvayaḥ ||

13.1१३.१

जनार्दनं सात्यकिं च प्रेम्णा स परिषस्वजे । (१३।१)

janārdanaṃ sātyakiṃ ca premṇā sa pariṣasvaje |

13.2१३.२

मूर्ध्नि चैतावुपाघ्राय कुशलं पर्यपृच्छत ॥ (१३।२)

mūrdhni caitāvupāghrāya kuśalaṃ paryapṛcchata ||

14.1१४.१

तौ चैनं विधिवद् राजन् पूजयामासतुर् गुरुम् । (१४।१)

tau cainaṃ vidhivad rājan pūjayāmāsatur gurum |

14.2१४.२

ब्रह्माणम् इव देवेशम् इन्द्रोपेन्द्रौ मुदा युतौ ॥ (१४।२)

brahmāṇam iva deveśam indropendrau mudā yutau ||

15.1१५.१

ततो ऽब्रवीद् धर्मसुतो रौहिणेयम् अरिंदमम् । (१५।१)

tato 'bravīd dharmasuto rauhiṇeyam ariṃdamam |

15.2१५.२

इदं भ्रात्रोर् महायुद्धं पश्य रामेति भारत ॥ (१५।२)

idaṃ bhrātror mahāyuddhaṃ paśya rāmeti bhārata ||

16.1१६.१

तेषां मध्ये महाबाहुः श्रीमान् केशवपूर्वजः । (१६।१)

teṣāṃ madhye mahābāhuḥ śrīmān keśavapūrvajaḥ |

16.2१६.२

न्यविशत् परमप्रीतः पूज्यमानो महारथैः ॥ (१६।२)

nyaviśat paramaprītaḥ pūjyamāno mahārathaiḥ ||

17.1१७.१

स बभौ राजमध्यस्थो नीलवासाः सितप्रभः । (१७।१)

sa babhau rājamadhyastho nīlavāsāḥ sitaprabhaḥ |

17.2१७.२

दिवीव नक्षत्रगणैः परिकीर्णो निशाकरः ॥ (१७।२)

divīva nakṣatragaṇaiḥ parikīrṇo niśākaraḥ ||

18.1१८.१

ततस्तयोः संनिपातस्तुमुलो रोमहर्षणः । (१८।१)

tatastayoḥ saṃnipātastumulo romaharṣaṇaḥ |

18.2१८.२

आसीद् अन्तकरो राजन् वैरस्य तव पुत्रयोः ॥ (१८।२)

āsīd antakaro rājan vairasya tava putrayoḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 9, 33

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit