शौनक उवाच । (१।१)

जरत्कारुर् इति प्रोक्तं यत् त्वया सूतनन्दन । (१।२)

इच्छाम्येतद् अहं तस्य ऋषेः श्रोतुं महात्मनः ॥ (१।३)

किं कारणं जरत्कारोर् नामैतत् प्रथितं भुवि । (२।१)

जरत्कारुनिरुक्तं त्वं यथावद् वक्तुम् अर्हसि । (२।२)

तत् तस्य वचनं श्रुत्वा प्रोवाच स महाद्युतिः ॥ (२।३)

सूत उवाच । (३।१)

जरेति क्षयम् आहुर् वै दारुणं कारुसंज्ञितम् । (३।२)

शरीरं कारु तस्यासीत् तत् स धीमाञ्शनैः शनैः ॥ (३।३)

क्षपयामास तीव्रेण तपसेत्यत उच्यते । (४।१)

जरत्कारुर् इति ब्रह्मन् वासुकेर् भगिनी तथा ॥ (४।२)

एवम् उक्तस्तु धर्मात्मा शौनकः प्राहसत् तदा । (५।१)

उग्रश्रवसम् आमन्त्र्य उपपन्नम् इति ब्रुवन् । (५।२)

शौनक उवाच । (५।३)

उक्तं नाम यथापूर्वं सर्वं तच्छ्रुतवान् अहम् । (५।४)

यथा तु जातो ह्यास्तीक एतद् इच्छामि वेदितुम् । (५।५)

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य सूतः प्रोवाच शास्त्रतः ॥ (५।६)

सूत उवाच । (६।१)

संदिश्य पन्नगान् सर्वान् वासुकिः सुसमाहितः । (६।२)

स्वसारम् उद्यम्य तदा जरत्कारुम् ऋषिं प्रति । (६।३)

अथ कालस्य महतः स मुनिः संशितव्रतः । (६।४)

तपस्यभिरतो धीमान् न दारान् अभ्यकाङ्क्षत ॥ (६।५)

स ऊर्ध्वरेतास्तपसि प्रसक्तः स्वाध्यायवान् वीतभयक्लमः सन् । (७।१)

चचार सर्वां पृथिवीं महात्मा न चापि दारान् मनसाप्यकाङ्क्षत् ॥ (७।२)

ततो ऽपरस्मिन् सम्प्राप्ते काले कस्मिंश्चिद् एव तु । (८।१)

परिक्षिद् इति विख्यातो राजा कौरववंशभृत् ॥ (८।२)

यथा पाण्डुर् महाबाहुर् धनुर्धरवरो भुवि । (९।१)

बभूव मृगयाशीलः पुरास्य प्रपितामहः । (९।२)

तथा विख्यातवांल्लोके परिक्षिद् अभिमन्युजः ॥ (९।३)

मृगान् विध्यन् वराहांश्च तरक्षून् महिषांस्तथा । (१०।१)

अन्यांश्च विविधान् वन्यांश्चचार पृथिवीपतिः ॥ (१०।२)

स कदाचिन्मृगं विद्ध्वा बाणेन नतपर्वणा । (११।१)

पृष्ठतो धनुर् आदाय ससार गहने वने ॥ (११।२)

यथा हि भगवान् रुद्रो विद्ध्वा यज्ञमृगं दिवि । (१२।१)

अन्वगच्छद् धनुष्पाणिः पर्यन्वेषंस्ततस्ततः ॥ (१२।२)

न हि तेन मृगो विद्धो जीवन् गच्छति वै वनम् । (१३।१)

पूर्वरूपं तु तन् नूनम् आसीत् स्वर्गगतिं प्रति । (१३।२)

परिक्षितस्तस्य राज्ञो विद्धो यन् नष्टवान् मृगः ॥ (१३।३)

दूरं चापहृतस्तेन मृगेण स महीपतिः । (१४।१)

परिश्रान्तः पिपासार्त आससाद मुनिं वने ॥ (१४।२)

गवां प्रचारेष्वासीनं वत्सानां मुखनिःसृतम् । (१५।१)

भूयिष्ठम् उपयुञ्जानं फेनम् आपिबतां पयः ॥ (१५।२)

तम् अभिद्रुत्य वेगेन स राजा संशितव्रतम् । (१६।१)

अपृच्छद् धनुर् उद्यम्य तं मुनिं क्षुच्छ्रमान्वितः ॥ (१६।२)

भो भो ब्रह्मन्न् अहं राजा परिक्षिद् अभिमन्युजः । (१७।१)

मया विद्धो मृगो नष्टः कच्चित् त्वं दृष्टवान् असि ॥ (१७।२)

स मुनिस्तस्य नोवाच किंचिन्मौनव्रते स्थितः । (१८।१)

तस्य स्कन्धे मृतं सर्पं क्रुद्धो राजा समासजत् ॥ (१८।२)

धनुष्कोट्या समुत्क्षिप्य स चैनं समुदैक्षत । (१९।१)

न च किंचिद् उवाचैनं शुभं वा यदि वाशुभम् ॥ (१९।२)

स राजा क्रोधम् उत्सृज्य व्यथितस्तं तथागतम् । (२०।१)

दृष्ट्वा जगाम नगरम् ऋषिस्त्वास्ते तथैव सः । (२०।२)

न हि तं राजशार्दूलं क्षमाशीलो महामुनिः । (२०।३)

स्वधर्मनिरतं भूपं समाक्षिप्तो ऽप्यधर्षयत् । (२०।४)

न हि तं राजशार्दूलस्तथा धर्मपरायणम् । (२०।५)

जानाति भरतश्रेष्ठस्तत एनम् अधर्षयत् ॥ (२०।६)

तरुणस्तस्य पुत्रो ऽभूत् तिग्मतेजा महातपाः । (२१।१)

शृङ्गी नाम महाक्रोधो दुष्प्रसादो महाव्रतः ॥ (२१।२)

स देवं परम् ईशानं सर्वभूतहिते रतम् । (२२।१)

ब्रह्माणम् उपतस्थे वै काले काले सुसंयतः । (२२।२)

स तेन समनुज्ञातो ब्रह्मणा गृहम् एयिवान् ॥ (२२।३)

सख्योक्तः क्रीडमानेन स तत्र हसता किल । (२३।१)

संरम्भी कोपनो ऽतीव विषकल्प ऋषेः सुतः । (२३।२)

उद्दिश्य पितरं तस्य यच्छ्रुत्वा रोषम् आहरत् । (२३।३)

ऋषिपुत्रेण नर्मार्थं कृशेन द्विजसत्तम ॥ (२३।४)

तेजस्विनस्तव पिता तथैव च तपस्विनः । (२४।१)

शवं स्कन्धेन वहति मा शृङ्गिन् गर्वितो भव ॥ (२४।२)

व्याहरत्स्वृषिपुत्रेषु मा स्म किंचिद् वचो वदीः । (२५।१)

अस्मद्विधेषु सिद्धेषु ब्रह्मवित्सु तपस्विषु ॥ (२५।२)

क्व ते पुरुषमानित्वं क्व ते वाचस्तथाविधाः । (२६।१)

दर्पजाः पितरं यस्त्वं द्रष्टा शवधरं तथा । (२६।२)

पित्रा च तव तत् कर्म नानुरूपम् इवात्मनः । (२६।३)

कृतं मुनिजनश्रेष्ठ येनाहं भृशदुःखितः ॥ (२६।४)