वैशंपायन उवाच । (१।१)

सैवं विलप्य करुणं सोन्मादेव तपस्विनी । (१।२)

उत्तरा न्यपतद् भूमौ कृपणा पुत्रगृद्धिनी ॥ (१।३)

तां तु दृष्ट्वा निपतितां हतबन्धुपरिच्छदाम् । (२।१)

चुक्रोश कुन्ती दुःखार्ता सर्वाश्च भरतस्त्रियः ॥ (२।२)

मुहूर्तम् इव तद् राजन् पाण्डवानां निवेशनम् । (३।१)

अप्रेक्षणीयम् अभवद् आर्तस्वरनिनादितम् ॥ (३।२)

सा मुहूर्तं च राजेन्द्र पुत्रशोकाभिपीडिता । (४।१)

कश्मलाभिहता वीर वैराटी त्वभवत् तदा ॥ (४।२)

प्रतिलभ्य तु सा संज्ञाम् उत्तरा भरतर्षभ । (५।१)

अङ्कम् आरोप्य तं पुत्रम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (५।२)

धर्मज्ञस्य सुतः संस्त्वम् अधर्मम् अवबुध्यसे । (६।१)

यस्त्वं वृष्णिप्रवीरस्य कुरुषे नाभिवादनम् ॥ (६।२)

पुत्र गत्वा मम वचो ब्रूयास्त्वं पितरं तव । (७।१)

दुर्मरं प्राणिनां वीर काले प्राप्ते कथंचन ॥ (७।२)

याहं त्वया विहीनाद्य पत्या पुत्रेण चैव ह । (८।१)

मर्तव्ये सति जीवामि हतस्वस्तिर् अकिंचना ॥ (८।२)

अथवा धर्मराज्ञाहम् अनुज्ञाता महाभुज । (९।१)

भक्षयिष्ये विषं तीक्ष्णं प्रवेक्ष्ये वा हुताशनम् ॥ (९।२)

अथवा दुर्मरं तात यद् इदं मे सहस्रधा । (१०।१)

पतिपुत्रविहीनाया हृदयं न विदीर्यते ॥ (१०।२)

उत्तिष्ठ पुत्र पश्येमां दुःखितां प्रपितामहीम् । (११।१)

आर्ताम् उपप्लुतां दीनां निमग्नां शोकसागरे ॥ (११।२)

आर्यां च पश्य पाञ्चालीं सात्वतीं च तपस्विनीम् । (१२।१)

मां च पश्य सुदुःखार्तां व्याधविद्धां मृगीम् इव ॥ (१२।२)

उत्तिष्ठ पश्य वदनं लोकनाथस्य धीमतः । (१३।१)

पुण्डरीकपलाशाक्षं पुरेव चपलेक्षणम् ॥ (१३।२)

एवं विप्रलपन्तीं तु दृष्ट्वा निपतितां पुनः । (१४।१)

उत्तरां ताः स्त्रियः सर्वाः पुनर् उत्थापयन्त्युत ॥ (१४।२)

उत्थाय तु पुनर् धैर्यात् तदा मत्स्यपतेः सुता । (१५।१)

प्राञ्जलिः पुण्डरीकाक्षं भूमावेवाभ्यवादयत् ॥ (१५।२)

श्रुत्वा स तस्या विपुलं विलापं पुरुषर्षभः । (१६।१)

उपस्पृश्य ततः कृष्णो ब्रह्मास्त्रं संजहार तत् ॥ (१६।२)

प्रतिजज्ञे च दाशार्हस्तस्य जीवितम् अच्युतः । (१७।१)

अब्रवीच्च विशुद्धात्मा सर्वं विश्रावयञ् जगत् ॥ (१७।२)

न ब्रवीम्युत्तरे मिथ्या सत्यम् एतद् भविष्यति । (१८।१)

एष संजीवयाम्येनं पश्यतां सर्वदेहिनाम् ॥ (१८।२)

नोक्तपूर्वं मया मिथ्या स्वैरेष्वपि कदाचन । (१९।१)

न च युद्धे परावृत्तस्तथा संजीवताम् अयम् ॥ (१९।२)

यथा मे दयितो धर्मो ब्राह्मणाश्च विशेषतः । (२०।१)

अभिमन्योः सुतो जातो मृतो जीवत्वयं तथा ॥ (२०।२)

यथाहं नाभिजानामि विजयेन कदाचन । (२१।१)

विरोधं तेन सत्येन मृतो जीवत्वयं शिशुः ॥ (२१।२)

यथा सत्यं च धर्मश्च मयि नित्यं प्रतिष्ठितौ । (२२।१)

तथा मृतः शिशुर् अयं जीवताम् अभिमन्युजः ॥ (२२।२)

यथा कंसश्च केशी च धर्मेण निहतौ मया । (२३।१)

तेन सत्येन बालो ऽयं पुनर् उज्जीवताम् इह ॥ (२३।२)

इत्युक्तो वासुदेवेन स बालो भरतर्षभ । (२४।१)

शनैः शनैर् महाराज प्रास्पन्दत सचेतनः ॥ (२४।२)