नारद उवाच । (१।१)

सूतो ऽयं मातलिर् नाम शक्रस्य दयितः सुहृत् । (१।२)

शुचिः शीलगुणोपेतस्तेजस्वी वीर्यवान् बली ॥ (१।३)

शक्रस्यायं सखा चैव मन्त्री सारथिर् एव च । (२।१)

अल्पान्तरप्रभावश्च वासवेन रणे रणे ॥ (२।२)

अयं हरिसहस्रेण युक्तं जैत्रं रथोत्तमम् । (३।१)

देवासुरेषु युद्धेषु मनसैव नियच्छति ॥ (३।२)

अनेन विजितान् अश्वैर् दोर्भ्यां जयति वासवः । (४।१)

अनेन प्रहृते पूर्वं बलभित् प्रहरत्युत ॥ (४।२)

अस्य कन्या वरारोहा रूपेणासदृशी भुवि । (५।१)

सत्त्वशीलगुणोपेता गुणकेशीति विश्रुता ॥ (५।२)

तस्यास्य यत्नाच्चरतस्त्रैलोक्यम् अमरद्युते । (६।१)

सुमुखो भवतः पौत्रो रोचते दुहितुः पतिः ॥ (६।२)

यदि ते रोचते सौम्य भुजगोत्तम माचिरम् । (७।१)

क्रियताम् आर्यक क्षिप्रं बुद्धिः कन्याप्रतिग्रहे ॥ (७।२)

यथा विष्णुकुले लक्ष्मीर् यथा स्वाहा विभावसोः । (८।१)

कुले तव तथैवास्तु गुणकेशी सुमध्यमा ॥ (८।२)

पौत्रस्यार्थे भवांस्तस्माद् गुणकेशीं प्रतीच्छतु । (९।१)

सदृशीं प्रतिरूपस्य वासवस्य शचीम् इव ॥ (९।२)

पितृहीनम् अपि ह्येनं गुणतो वरयामहे । (१०।१)

बहुमानाच्च भवतस्तथैवैरावतस्य च । (१०।२)

सुमुखस्य गुणैश्चैव शीलशौचदमादिभिः ॥ (१०।३)

अभिगम्य स्वयं कन्याम् अयं दातुं समुद्यतः । (११।१)

मातलेस्तस्य संमानं कर्तुम् अर्हो भवान् अपि ॥ (११।२)

कण्व उवाच । (१२।१)

स तु दीनः प्रहृष्टश्च प्राह नारदम् आर्यकः । (१२।२)

व्रियमाणे तथा पौत्रे पुत्रे च निधनं गते ॥ (१२।३)

न मे नैतद् बहुमतं देवर्षे वचनं तव । (१३।१)

सखा शक्रस्य संयुक्तः कस्यायं नेप्सितो भवेत् ॥ (१३।२)

कारणस्य तु दौर्बल्याच्चिन्तयामि महामुने । (१४।१)

अस्य देहकरस्तात मम पुत्रो महाद्युते । (१४।२)

भक्षितो वैनतेयेन दुःखार्तास्तेन वै वयम् ॥ (१४।३)

पुनर् एव च तेनोक्तं वैनतेयेन गच्छता । (१५।१)

मासेनान्येन सुमुखं भक्षयिष्य इति प्रभो ॥ (१५।२)

ध्रुवं तथा तद् भविता जानीमस्तस्य निश्चयम् । (१६।१)

तेन हर्षः प्रनष्टो मे सुपर्णवचनेन वै ॥ (१६।२)

मातलिस्त्वब्रवीद् एनं बुद्धिर् अत्र कृता मया । (१७।१)

जामातृभावेन वृतः सुमुखस्तव पुत्रजः ॥ (१७।२)

सो ऽयं मया च सहितो नारदेन च पन्नगः । (१८।१)

त्रिलोकेशं सुरपतिं गत्वा पश्यतु वासवम् ॥ (१८।२)

शेषेणैवास्य कार्येण प्रज्ञास्याम्यहम् आयुषः । (१९।१)

सुपर्णस्य विघाते च प्रयतिष्यामि सत्तम ॥ (१९।२)

सुमुखश्च मया सार्धं देवेशम् अभिगच्छतु । (२०।१)

कार्यसंसाधनार्थाय स्वस्ति ते ऽस्तु भुजंगम ॥ (२०।२)

ततस्ते सुमुखं गृह्य सर्व एव महौजसः । (२१।१)

ददृशुः शक्रम् आसीनं देवराजं महाद्युतिम् ॥ (२१।२)

संगत्या तत्र भगवान् विष्णुर् आसीच्चतुर्भुजः । (२२।१)

ततस्तत् सर्वम् आचख्यौ नारदो मातलिं प्रति ॥ (२२।२)

ततः पुरंदरं विष्णुर् उवाच भुवनेश्वरम् । (२३।१)

अमृतं दीयताम् अस्मै क्रियताम् अमरैः समः ॥ (२३।२)

मातलिर् नारदश्चैव सुमुखश्चैव वासव । (२४।१)

लभन्तां भवतः कामात् कामम् एतं यथेप्सितम् ॥ (२४।२)

पुरंदरो ऽथ संचिन्त्य वैनतेयपराक्रमम् । (२५।१)

विष्णुम् एवाब्रवीद् एनं भवान् एव ददात्विति ॥ (२५।२)

विष्णुर् उवाच । (२६।१)

ईशस्त्वम् असि लोकानां चराणाम् अचराश्च ये । (२६।२)

त्वया दत्तम् अदत्तं कः कर्तुम् उत्सहते विभो ॥ (२६।३)

कण्व उवाच । (२७।१)

प्रादाच्छक्रस्ततस्तस्मै पन्नगायायुर् उत्तमम् । (२७।२)

न त्वेनम् अमृतप्राशं चकार बलवृत्रहा ॥ (२७।३)

लब्ध्वा वरं तु सुमुखः सुमुखः संबभूव ह । (२८।१)

कृतदारो यथाकामं जगाम च गृहान् प्रति ॥ (२८।२)

नारदस्त्वार्यकश्चैव कृतकार्यौ मुदा युतौ । (२९।१)

प्रतिजग्मतुर् अभ्यर्च्य देवराजं महाद्युतिम् ॥ (२९।२)