महाभारतMahābhārata

MBh, 11, 19

1320 of 1995 · 43 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

गान्धार्युवाच । (१।१)

gāndhāryuvāca |

1.2१.२

एष माधव पुत्रो मे विकर्णः प्राज्ञसंमतः । (१।२)

eṣa mādhava putro me vikarṇaḥ prājñasaṃmataḥ |

1.3१.३

भूमौ विनिहतः शेते भीमेन शतधा कृतः ॥ (१।३)

bhūmau vinihataḥ śete bhīmena śatadhā kṛtaḥ ||

2.1२.१

गजमध्यगतः शेते विकर्णो मधुसूदन । (२।१)

gajamadhyagataḥ śete vikarṇo madhusūdana |

2.2२.२

नीलमेघपरिक्षिप्तः शरदीव दिवाकरः ॥ (२।२)

nīlameghaparikṣiptaḥ śaradīva divākaraḥ ||

3.1३.१

अस्य चापग्रहेणैष पाणिः कृतकिणो महान् । (३।१)

asya cāpagraheṇaiṣa pāṇiḥ kṛtakiṇo mahān |

3.2३.२

कथं चिछिद्यते गृध्रैर् अत्तुकामैस्तलत्रवान् ॥ (३।२)

kathaṃ cichidyate gṛdhrair attukāmaistalatravān ||

4.1४.१

अस्य भार्यामिषप्रेप्सून् गृध्रान् एतांस्तपस्विनी । (४।१)

asya bhāryāmiṣaprepsūn gṛdhrān etāṃstapasvinī |

4.2४.२

वारयत्यनिशं बाला न च शक्नोति माधव ॥ (४।२)

vārayatyaniśaṃ bālā na ca śaknoti mādhava ||

5.1५.१

युवा वृन्दारकः शूरो विकर्णः पुरुषर्षभ । (५।१)

yuvā vṛndārakaḥ śūro vikarṇaḥ puruṣarṣabha |

5.2५.२

सुखोचितः सुखार्हश्च शेते पांसुषु माधव ॥ (५।२)

sukhocitaḥ sukhārhaśca śete pāṃsuṣu mādhava ||

6.1६.१

कर्णिनालीकनाराचैर् भिन्नमर्माणम् आहवे । (६।१)

karṇinālīkanārācair bhinnamarmāṇam āhave |

6.2६.२

अद्यापि न जहात्येनं लक्ष्मीर् भरतसत्तमम् ॥ (६।२)

adyāpi na jahātyenaṃ lakṣmīr bharatasattamam ||

7.1७.१

एष संग्रामशूरेण प्रतिज्ञां पालयिष्यता । (७।१)

eṣa saṃgrāmaśūreṇa pratijñāṃ pālayiṣyatā |

7.2७.२

दुर्मुखो ऽभिमुखः शेते हतो ऽरिगणहा रणे ॥ (७।२)

durmukho 'bhimukhaḥ śete hato 'rigaṇahā raṇe ||

8.1८.१

तस्यैतद् वदनं कृष्ण श्वापदैर् अर्धभक्षितम् । (८।१)

tasyaitad vadanaṃ kṛṣṇa śvāpadair ardhabhakṣitam |

8.2८.२

विभात्यभ्यधिकं तात सप्तम्याम् इव चन्द्रमाः ॥ (८।२)

vibhātyabhyadhikaṃ tāta saptamyām iva candramāḥ ||

9.1९.१

शूरस्य हि रणे कृष्ण यस्याननम् अथेदृशम् । (९।१)

śūrasya hi raṇe kṛṣṇa yasyānanam athedṛśam |

9.2९.२

स कथं निहतो ऽमित्रैः पांसून् ग्रसति मे सुतः ॥ (९।२)

sa kathaṃ nihato 'mitraiḥ pāṃsūn grasati me sutaḥ ||

10.1१०.१

यस्याहवमुखे सौम्य स्थाता नैवोपपद्यते । (१०।१)

yasyāhavamukhe saumya sthātā naivopapadyate |

10.2१०.२

स कथं दुर्मुखो ऽमित्रैर् हतो विबुधलोकजित् ॥ (१०।२)

sa kathaṃ durmukho 'mitrair hato vibudhalokajit ||

11.1११.१

चित्रसेनं हतं भूमौ शयानं मधुसूदन । (११।१)

citrasenaṃ hataṃ bhūmau śayānaṃ madhusūdana |

11.2११.२

धार्तराष्ट्रम् इमं पश्य प्रतिमानं दनुष्मताम् ॥ (११।२)

dhārtarāṣṭram imaṃ paśya pratimānaṃ danuṣmatām ||

12.1१२.१

तं चित्रमाल्याभरणं युवत्यः शोककर्शिताः । (१२।१)

taṃ citramālyābharaṇaṃ yuvatyaḥ śokakarśitāḥ |

12.2१२.२

क्रव्यादसंघैः सहिता रुदन्त्यः पर्युपासते ॥ (१२।२)

kravyādasaṃghaiḥ sahitā rudantyaḥ paryupāsate ||

13.1१३.१

स्त्रीणां रुदितनिर्घोषः श्वापदानां च गर्जितम् । (१३।१)

strīṇāṃ ruditanirghoṣaḥ śvāpadānāṃ ca garjitam |

13.2१३.२

चित्ररूपम् इदं कृष्ण विचित्रं प्रतिभाति मे ॥ (१३।२)

citrarūpam idaṃ kṛṣṇa vicitraṃ pratibhāti me ||

14.1१४.१

युवा वृन्दारको नित्यं प्रवरस्त्रीनिषेवितः । (१४।१)

yuvā vṛndārako nityaṃ pravarastrīniṣevitaḥ |

14.2१४.२

विविंशतिर् असौ शेते ध्वस्तः पांसुषु माधव ॥ (१४।२)

viviṃśatir asau śete dhvastaḥ pāṃsuṣu mādhava ||

15.1१५.१

शरसंकृत्तवर्माणं वीरं विशसने हतम् । (१५।१)

śarasaṃkṛttavarmāṇaṃ vīraṃ viśasane hatam |

15.2१५.२

परिवार्यासते गृध्राः परिविंशा विविंशतिम् ॥ (१५।२)

parivāryāsate gṛdhrāḥ pariviṃśā viviṃśatim ||

16.1१६.१

प्रविश्य समरे वीरः पाण्डवानाम् अनीकिनीम् । (१६।१)

praviśya samare vīraḥ pāṇḍavānām anīkinīm |

16.2१६.२

आविश्य शयने शेते पुनः सत्पुरुषोचितम् ॥ (१६।२)

āviśya śayane śete punaḥ satpuruṣocitam ||

17.1१७.१

स्मितोपपन्नं सुनसं सुभ्रु ताराधिपोपमम् । (१७।१)

smitopapannaṃ sunasaṃ subhru tārādhipopamam |

17.2१७.२

अतीव शुभ्रं वदनं पश्य कृष्ण विविंशतेः ॥ (१७।२)

atīva śubhraṃ vadanaṃ paśya kṛṣṇa viviṃśateḥ ||

18.1१८.१

यं स्म तं पर्युपासन्ते वसुं वासवयोषितः । (१८।१)

yaṃ sma taṃ paryupāsante vasuṃ vāsavayoṣitaḥ |

18.2१८.२

क्रीडन्तम् इव गन्धर्वं देवकन्याः सहस्रशः ॥ (१८।२)

krīḍantam iva gandharvaṃ devakanyāḥ sahasraśaḥ ||

19.1१९.१

हन्तारं वीरसेनानां शूरं समितिशोभनम् । (१९।१)

hantāraṃ vīrasenānāṃ śūraṃ samitiśobhanam |

19.2१९.२

निबर्हणम् अमित्राणां दुःसहं विषहेत कः ॥ (१९।२)

nibarhaṇam amitrāṇāṃ duḥsahaṃ viṣaheta kaḥ ||

20.1२०.१

दुःसहस्यैतद् आभाति शरीरं संवृतं शरैः । (२०।१)

duḥsahasyaitad ābhāti śarīraṃ saṃvṛtaṃ śaraiḥ |

20.2२०.२

गिरिर् आत्मरुहैः फुल्लैः कर्णिकारैर् इवावृतः ॥ (२०।२)

girir ātmaruhaiḥ phullaiḥ karṇikārair ivāvṛtaḥ ||

21.1२१.१

शातकौम्भ्या स्रजा भाति कवचेन च भास्वता । (२१।१)

śātakaumbhyā srajā bhāti kavacena ca bhāsvatā |

21.2२१.२

अग्निनेव गिरिः श्वेतो गतासुर् अपि दुःसहः ॥ (२१।२)

agnineva giriḥ śveto gatāsur api duḥsahaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 11, 19

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit