MBh, 11, 19
Select a line for its word-by-word analysis.
कथं चिछिद्यते गृध्रैर् अत्तुकामैस्तलत्रवान् ॥ (३।२)
kathaṃ cichidyate gṛdhrair attukāmaistalatravān ||
अस्य भार्यामिषप्रेप्सून् गृध्रान् एतांस्तपस्विनी । (४।१)
asya bhāryāmiṣaprepsūn gṛdhrān etāṃstapasvinī |
अद्यापि न जहात्येनं लक्ष्मीर् भरतसत्तमम् ॥ (६।२)
adyāpi na jahātyenaṃ lakṣmīr bharatasattamam ||
तस्यैतद् वदनं कृष्ण श्वापदैर् अर्धभक्षितम् । (८।१)
tasyaitad vadanaṃ kṛṣṇa śvāpadair ardhabhakṣitam |
विभात्यभ्यधिकं तात सप्तम्याम् इव चन्द्रमाः ॥ (८।२)
vibhātyabhyadhikaṃ tāta saptamyām iva candramāḥ ||
स कथं निहतो ऽमित्रैः पांसून् ग्रसति मे सुतः ॥ (९।२)
sa kathaṃ nihato 'mitraiḥ pāṃsūn grasati me sutaḥ ||
स कथं दुर्मुखो ऽमित्रैर् हतो विबुधलोकजित् ॥ (१०।२)
sa kathaṃ durmukho 'mitrair hato vibudhalokajit ||
धार्तराष्ट्रम् इमं पश्य प्रतिमानं दनुष्मताम् ॥ (११।२)
dhārtarāṣṭram imaṃ paśya pratimānaṃ danuṣmatām ||
तं चित्रमाल्याभरणं युवत्यः शोककर्शिताः । (१२।१)
taṃ citramālyābharaṇaṃ yuvatyaḥ śokakarśitāḥ |
क्रव्यादसंघैः सहिता रुदन्त्यः पर्युपासते ॥ (१२।२)
kravyādasaṃghaiḥ sahitā rudantyaḥ paryupāsate ||
स्त्रीणां रुदितनिर्घोषः श्वापदानां च गर्जितम् । (१३।१)
strīṇāṃ ruditanirghoṣaḥ śvāpadānāṃ ca garjitam |
चित्ररूपम् इदं कृष्ण विचित्रं प्रतिभाति मे ॥ (१३।२)
citrarūpam idaṃ kṛṣṇa vicitraṃ pratibhāti me ||
युवा वृन्दारको नित्यं प्रवरस्त्रीनिषेवितः । (१४।१)
yuvā vṛndārako nityaṃ pravarastrīniṣevitaḥ |
विविंशतिर् असौ शेते ध्वस्तः पांसुषु माधव ॥ (१४।२)
viviṃśatir asau śete dhvastaḥ pāṃsuṣu mādhava ||
परिवार्यासते गृध्राः परिविंशा विविंशतिम् ॥ (१५।२)
parivāryāsate gṛdhrāḥ pariviṃśā viviṃśatim ||
प्रविश्य समरे वीरः पाण्डवानाम् अनीकिनीम् । (१६।१)
praviśya samare vīraḥ pāṇḍavānām anīkinīm |
स्मितोपपन्नं सुनसं सुभ्रु ताराधिपोपमम् । (१७।१)
smitopapannaṃ sunasaṃ subhru tārādhipopamam |
अतीव शुभ्रं वदनं पश्य कृष्ण विविंशतेः ॥ (१७।२)
atīva śubhraṃ vadanaṃ paśya kṛṣṇa viviṃśateḥ ||
यं स्म तं पर्युपासन्ते वसुं वासवयोषितः । (१८।१)
yaṃ sma taṃ paryupāsante vasuṃ vāsavayoṣitaḥ |
क्रीडन्तम् इव गन्धर्वं देवकन्याः सहस्रशः ॥ (१८।२)
krīḍantam iva gandharvaṃ devakanyāḥ sahasraśaḥ ||
दुःसहस्यैतद् आभाति शरीरं संवृतं शरैः । (२०।१)
duḥsahasyaitad ābhāti śarīraṃ saṃvṛtaṃ śaraiḥ |
गिरिर् आत्मरुहैः फुल्लैः कर्णिकारैर् इवावृतः ॥ (२०।२)
girir ātmaruhaiḥ phullaiḥ karṇikārair ivāvṛtaḥ ||
शातकौम्भ्या स्रजा भाति कवचेन च भास्वता । (२१।१)
śātakaumbhyā srajā bhāti kavacena ca bhāsvatā |
अग्निनेव गिरिः श्वेतो गतासुर् अपि दुःसहः ॥ (२१।२)
agnineva giriḥ śveto gatāsur api duḥsahaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.