युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

श्रुतं मे भरतश्रेष्ठ पुष्पधूपप्रदायिनाम् । (१।२)

फलं बलिविधाने च तद् भूयो वक्तुम् अर्हसि ॥ (१।३)

धूपप्रदानस्य फलं प्रदीपस्य तथैव च । (२।१)

बलयश्च किमर्थं वै क्षिप्यन्ते गृहमेधिभिः ॥ (२।२)

भीष्म उवाच । (३।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (३।२)

नहुषं प्रति संवादम् अगस्त्यस्य भृगोस्तथा ॥ (३।३)

नहुषो हि महाराज राजर्षिः सुमहातपाः । (४।१)

देवराज्यम् अनुप्राप्तः सुकृतेनेह कर्मणा ॥ (४।२)

तत्रापि प्रयतो राजन्नहुषस्त्रिदिवे वसन् । (५।१)

मानुषीश्चैव दिव्याश्च कुर्वाणो विविधाः क्रियाः ॥ (५।२)

मानुष्यस्तत्र सर्वाः स्म क्रियास्तस्य महात्मनः । (६।१)

प्रवृत्तास्त्रिदिवे राजन् दिव्याश्चैव सनातनाः ॥ (६।२)

अग्निकार्याणि समिधः कुशाः सुमनसस्तथा । (७।१)

बलयश्चान्नलाजाभिर् धूपनं दीपकर्म च ॥ (७।२)

सर्वं तस्य गृहे राज्ञः प्रावर्तत महात्मनः । (८।१)

जपयज्ञान्मनोयज्ञांस्त्रिदिवे ऽपि चकार सः ॥ (८।२)

दैवतान्यर्चयंश्चापि विधिवत् स सुरेश्वरः । (९।१)

सर्वाण्येव यथान्यायं यथापूर्वम् अरिंदम ॥ (९।२)

अथेन्द्रस्य भविष्यत्वाद् अहंकारस्तम् आविशत् । (१०।१)

सर्वाश्चैव क्रियास्तस्य पर्यहीयन्त भूपते ॥ (१०।२)

स ऋषीन् वाहयामास वरदानमदान्वितः । (११।१)

परिहीनक्रियश्चापि दुर्बलत्वम् उपेयिवान् ॥ (११।२)

तस्य वाहयतः कालो मुनिमुख्यांस्तपोधनान् । (१२।१)

अहंकाराभिभूतस्य सुमहान् अत्यवर्तत ॥ (१२।२)

अथ पर्यायश ऋषीन् वाहनायोपचक्रमे । (१३।१)

पर्यायश्चाप्यगस्त्यस्य समपद्यत भारत ॥ (१३।२)

अथागम्य महातेजा भृगुर् ब्रह्मविदां वरः । (१४।१)

अगस्त्यम् आश्रमस्थं वै समुपेत्येदम् अब्रवीत् ॥ (१४।२)

एवं वयम् असत्कारं देवेन्द्रस्यास्य दुर्मतेः । (१५।१)

नहुषस्य किमर्थं वै मर्षयाम महामुने ॥ (१५।२)

अगस्त्य उवाच । (१६।१)

कथम् एष मया शक्यः शप्तुं यस्य महामुने । (१६।२)

वरदेन वरो दत्तो भवतो विदितश्च सः ॥ (१६।३)

यो मे दृष्टिपथं गच्छेत् स मे वश्यो भवेद् इति । (१७।१)

इत्यनेन वरो देवाद् याचितो गच्छता दिवम् ॥ (१७।२)

एवं न दग्धः स मया भवता च न संशयः । (१८।१)

अन्येनाप्यृषिमुख्येन न शप्तो न च पातितः ॥ (१८।२)

अमृतं चैव पानाय दत्तम् अस्मै पुरा विभो । (१९।१)

महात्मने तदर्थं च नास्माभिर् विनिपात्यते ॥ (१९।२)

प्रायच्छत वरं देवः प्रजानां दुःखकारकम् । (२०।१)

द्विजेष्वधर्मयुक्तानि स करोति नराधमः ॥ (२०।२)

अत्र यत् प्राप्तकालं नस्तद् ब्रूहि वदतां वर । (२१।१)

भवांश्चापि यथा ब्रूयात् कुर्वीमहि तथा वयम् ॥ (२१।२)

भृगुर् उवाच । (२२।१)

पितामहनियोगेन भवन्तम् अहम् आगतः । (२२।२)

प्रतिकर्तुं बलवति नहुषे दर्पम् आस्थिते ॥ (२२।३)

अद्य हि त्वा सुदुर्बुद्धी रथे योक्ष्यति देवराट् । (२३।१)

अद्यैनम् अहम् उद्वृत्तं करिष्ये ऽनिन्द्रम् ओजसा ॥ (२३।२)

अद्येन्द्रं स्थापयिष्यामि पश्यतस्ते शतक्रतुम् । (२४।१)

संचाल्य पापकर्माणम् इन्द्रस्थानात् सुदुर्मतिम् ॥ (२४।२)

अद्य चासौ कुदेवेन्द्रस्त्वां पदा धर्षयिष्यति । (२५।१)

दैवोपहतचित्तत्वाद् आत्मनाशाय मन्दधीः ॥ (२५।२)

व्युत्क्रान्तधर्मं तम् अहं धर्षणामर्षितो भृशम् । (२६।१)

अहिर् भवस्वेति रुषा शप्स्ये पापं द्विजद्रुहम् ॥ (२६।२)

तत एनं सुदुर्बुद्धिं धिक्शब्दाभिहतत्विषम् । (२७।१)

धरण्यां पातयिष्यामि प्रेक्षतस्ते महामुने ॥ (२७।२)

नहुषं पापकर्माणम् ऐश्वर्यबलमोहितम् । (२८।१)

यथा च रोचते तुभ्यं तथा कर्तास्म्यहं मुने ॥ (२८।२)

एवम् उक्तस्तु भृगुणा मैत्रावरुणिर् अव्ययः । (२९।१)

अगस्त्यः परमप्रीतो बभूव विगतज्वरः ॥ (२९।२)