वैशंपायन उवाच । (१।१)

आहूयमानस्तु स तेन संख्ये महामना धृतराष्ट्रस्य पुत्रः । (१।२)

निवर्तितस्तस्य गिराङ्कुशेन गजो यथा मत्त इवाङ्कुशेन ॥ (१।३)

सो ऽमृष्यमाणो वचसाभिमृष्टो महारथेनातिरथस्तरस्वी । (२।१)

पर्याववर्ताथ रथेन वीरो भोगी यथा पादतलाभिमृष्टः ॥ (२।२)

तं प्रेक्ष्य कर्णः परिवर्तमानं निवर्त्य संस्तभ्य च विद्धगात्रः । (३।१)

दुर्योधनं दक्षिणतो ऽभ्यगच्छत् पार्थं नृवीरो युधि हेममाली ॥ (३।२)

भीष्मस्ततः शांतनवो निवृत्य हिरण्यकक्ष्यांस्त्वरयंस्तुरंगान् । (४।१)

दुर्योधनं पश्चिमतो ऽभ्यरक्षत् पार्थान्महाबाहुर् अधिज्यधन्वा ॥ (४।२)

द्रोणः कृपश्चैव विविंशतिश्च दुःशासनश्चैव निवृत्य शीघ्रम् । (५।१)

सर्वे पुरस्ताद् विततेषुचापा दुर्योधनार्थं त्वरिताभ्युपेयुः ॥ (५।२)

स तान्यनीकानि निवर्तमानान्य् आलोक्य पूर्णौघनिभानि पार्थः । (६।१)

हंसो यथा मेघम् इवापतन्तं धनंजयः प्रत्यपतत् तरस्वी ॥ (६।२)

ते सर्वतः संपरिवार्य पार्थम् अस्त्राणि दिव्यानि समाददानाः । (७।१)

ववर्षुर् अभ्येत्य शरैः समन्तान् मेघा यथा भूधरम् अम्बुवेगैः ॥ (७।२)

ततो ऽस्त्रम् अस्त्रेण निवार्य तेषां गाण्डीवधन्वा कुरुपुंगवानाम् । (८।१)

संमोहनं शत्रुसहो ऽन्यद् अस्त्रं प्रादुश्चकारैन्द्रिर् अपारणीयम् ॥ (८।२)

ततो दिशश्चानुदिशो विवृत्य शरैः सुधारैर् निशितैः सुपुङ्खैः । (९।१)

गाण्डीवघोषेण मनांसि तेषां महाबलः प्रव्यथयांचकार ॥ (९।२)

ततः पुनर् भीमरवं प्रगृह्य दोर्भ्यां महाशङ्खम् उदारघोषम् । (१०।१)

व्यनादयत् स प्रदिशो दिशः खं भुवं च पार्थो द्विषतां निहन्ता ॥ (१०।२)

ते शङ्खनादेन कुरुप्रवीराः संमोहिताः पार्थसमीरितेन । (११।१)

उत्सृज्य चापानि दुरासदानि सर्वे तदा शान्तिपरा बभूवुः ॥ (११।२)

तथा विसंज्ञेषु परेषु पार्थः स्मृत्वा तु वाक्यानि तथोत्तरायाः । (१२।१)

निर्याहि मध्याद् इति मत्स्यपुत्रम् उवाच यावत् कुरवो विसंज्ञाः ॥ (१२।२)

आचार्य शारद्वतयोः सुशुक्ले कर्णस्य पीतं रुचिरं च वस्त्रम् । (१३।१)

द्रौणेश्च राज्ञश्च तथैव नीले वस्त्रे समादत्स्व नरप्रवीर ॥ (१३।२)

भीष्मस्य संज्ञां तु तथैव मन्ये जानाति मे ऽस्त्रप्रतिघातम् एषः । (१४।१)

एतस्य वाहान् कुरु सव्यतस्त्वम् एवं हि यातव्यम् अमूढसंज्ञैः ॥ (१४।२)

रश्मीन् समुत्सृज्य ततो महात्मा रथाद् अवप्लुत्य विराटपुत्रः । (१५।१)

वस्त्राण्युपादाय महारथानां तूर्णं पुनः स्वं रथम् आरुरोह ॥ (१५।२)

ततो ऽन्वशासच्चतुरः सदश्वान् पुत्रो विराटस्य हिरण्यकक्ष्यान् । (१६।१)

ते तद् व्यतीयुर् ध्वजिनाम् अनीकं श्वेता वहन्तो ऽर्जुनम् आजिमध्यात् ॥ (१६।२)

तथा तु यान्तं पुरुषप्रवीरं भीष्मः शरैर् अभ्यहनत् तरस्वी । (१७।१)

स चापि भीष्मस्य हयान्निहत्य विव्याध पार्श्वे दशभिः पृषत्कैः ॥ (१७।२)

ततो ऽर्जुनो भीष्मम् अपास्य युद्धे विद्ध्वास्य यन्तारम् अरिष्टधन्वा । (१८।१)

तस्थौ विमुक्तो रथवृन्दमध्याद् राहुं विदार्येव सहस्ररश्मिः ॥ (१८।२)

लब्ध्वा तु संज्ञां च कुरुप्रवीरः पार्थं समीक्ष्याथ महेन्द्रकल्पम् । (१९।१)

रणाद् विमुक्तं स्थितम् एकम् आजौ स धार्तराष्ट्रस्त्वरितो बभाषे ॥ (१९।२)

अयं कथंस्विद् भवतां विमुक्तस् तं वै प्रबध्नीत यथा न मुच्येत् । (२०।१)

तम् अब्रवीच्छांतनवः प्रहस्य क्व ते गता बुद्धिर् अभूत् क्व वीर्यम् ॥ (२०।२)

शान्तिं पराश्वस्य यथा स्थितो ऽभूर् उत्सृज्य बाणांश्च धनुश्च चित्रम् । (२१।१)

न त्वेव बीभत्सुर् अलं नृशंसं कर्तुं न पापे ऽस्य मनो निविष्टम् ॥ (२१।२)

त्रैलोक्यहेतोर् न जहेत् स्वधर्मं तस्मान्न सर्वे निहता रणे ऽस्मिन् । (२२।१)

क्षिप्रं कुरून् याहि कुरुप्रवीर विजित्य गाश्च प्रतियातु पार्थः ॥ (२२।२)

दुर्योधनस्तस्य तु तन्निशम्य पितामहस्यात्महितं वचो ऽथ । (२३।१)

अतीतकामो युधि सो ऽत्यमर्षी राजा विनिःश्वस्य बभूव तूष्णीम् ॥ (२३।२)

तद् भीष्मवाक्यं हितम् ईक्ष्य सर्वे धनंजयाग्निं च विवर्धमानम् । (२४।१)

निवर्तनायैव मनो निदध्युर् दुर्योधनं ते परिरक्षमाणाः ॥ (२४।२)

तान् प्रस्थितान् प्रीतमनाः स पार्थो धनंजयः प्रेक्ष्य कुरुप्रवीरान् । (२५।१)

आभाषमाणो ऽनुययौ मुहूर्तं सम्पूजयंस्तत्र गुरून्महात्मा ॥ (२५।२)

पितामहं शांतनवं स वृद्धं द्रोणं गुरुं च प्रतिपूज्य मूर्ध्ना । (२६।१)

द्रौणिं कृपं चैव गुरूंश्च सर्वाञ् शरैर् विचित्रैर् अभिवाद्य चैव ॥ (२६।२)

दुर्योधनस्योत्तमरत्नचित्रं चिछेद पार्थो मुकुटं शरेण । (२७।१)

आमन्त्र्य वीरांश्च तथैव मान्यान् गाण्डीवघोषेण विनाद्य लोकान् ॥ (२७।२)

स देवदत्तं सहसा विनाद्य विदार्य वीरो द्विषतां मनांसि । (२८।१)

ध्वजेन सर्वान् अभिभूय शत्रून् स हेमजालेन विराजमानः ॥ (२८।२)

दृष्ट्वा प्रयातांस्तु कुरून् किरीटी हृष्टो ऽब्रवीत् तत्र स मत्स्यपुत्रम् । (२९।१)

आवर्तयाश्वान् पशवो जितास्ते याताः परे याहि पुरं प्रहृष्टः ॥ (२९।२)