शौनक उवाच । (१।१)

तस्मात् ते ऽहं प्रवक्ष्यामि धर्मम् आवृत्तचेतसे । (१।२)

श्रीमान्महाबलस्तुष्टो यस्त्वं धर्मम् अवेक्षसे । (१।३)

पुरस्ताद् दारुणो भूत्वा सुचित्रतरम् एव तत् ॥ (१।४)

अनुगृह्णन्ति भूतानि स्वेन वृत्तेन पार्थिव । (२।१)

कृत्स्ने नूनं सदसती इति लोको व्यवस्यति । (२।२)

यत्र त्वं तादृशो भूत्वा धर्मम् अद्यानुपश्यसि ॥ (२।३)

हित्वा सुरुचिरं भक्ष्यं भोगांश्च तप आस्थितः । (३।१)

इत्येतद् अपि भूतानाम् अद्भुतं जनमेजय ॥ (३।२)

यो दुर्बलो भवेद् दाता कृपणो वा तपोधनः । (४।१)

अनाश्चर्यं तद् इत्याहुर् नातिदूरे हि वर्तते ॥ (४।२)

एतद् एव हि कार्पण्यं समग्रम् असमीक्षितम् । (५।१)

तस्मात् समीक्षयैव स्याद् भवेत् तस्मिंस्ततो गुणः ॥ (५।२)

यज्ञो दानं दया वेदाः सत्यं च पृथिवीपते । (६।१)

पञ्चैतानि पवित्राणि षष्ठं सुचरितं तपः ॥ (६।२)

तद् एव राज्ञां परमं पवित्रं जनमेजय । (७।१)

तेन सम्यग् गृहीतेन श्रेयांसं धर्मम् आप्स्यसि ॥ (७।२)

पुण्यदेशाभिगमनं पवित्रं परमं स्मृतम् । (८।१)

अपि ह्युदाहरन्तीमा गाथा गीता ययातिना ॥ (८।२)

यो मर्त्यः प्रतिपद्येत आयुर् जीवेत वा पुनः । (९।१)

यज्ञम् एकान्ततः कृत्वा तत् संन्यस्य तपश्चरेत् ॥ (९।२)

पुण्यम् आहुः कुरुक्षेत्रं सरस्वत्यां पृथूदकम् । (१०।१)

यत्रावगाह्य पीत्वा वा नैवं श्वोमरणं तपेत् ॥ (१०।२)

महासरः पुष्कराणि प्रभासोत्तरमानसे । (११।१)

कालोदं त्वेव गन्तासि लब्धायुर् जीविते पुनः ॥ (११।२)

सरस्वतीदृषद्वत्यौ सेवमानो ऽनुसंचरेः । (१२।१)

स्वाध्यायशीलः स्थानेषु सर्वेषु समुपस्पृशेः ॥ (१२।२)

त्यागधर्मं पवित्राणां संन्यासं परम् अब्रवीत् । (१३।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथाः सत्यवता कृताः ॥ (१३।२)

यथा कुमारः सत्यो वै न पुण्यो न च पापकृत् । (१४।१)

न ह्यस्ति सर्वभूतेषु दुःखम् अस्मिन् कुतः सुखम् ॥ (१४।२)

एवं प्रकृतिभूतानां सर्वसंसर्गयायिनाम् । (१५।१)

त्यजतां जीवितं प्रायो विवृते पुण्यपातके ॥ (१५।२)

यत् त्वेव राज्ञो ज्यायो वै कार्याणां तद् वदामि ते । (१६।१)

बलेन संविभागैश्च जय स्वर्गं पुनीष्व च ॥ (१६।२)

यस्यैवं बलम् ओजश्च स धर्मस्य प्रभुर् नरः । (१७।१)

ब्राह्मणानां सुखार्थं त्वं पर्येहि पृथिवीम् इमाम् ॥ (१७।२)

यथैवैनान् पुराक्षैप्सीस्तथैवैनान् प्रसादय । (१८।१)

अपि धिक्क्रियमाणो ऽपि त्यज्यमानो ऽप्यनेकधा ॥ (१८।२)

आत्मनो दर्शनं विद्वन्नाहन्तास्मीति मा क्रुधः । (१९।१)

घटमानः स्वकार्येषु कुरु नैःश्रेयसं परम् ॥ (१९।२)

हिमाग्निघोरसदृशो राजा भवति कश्चन । (२०।१)

लाङ्गलाशनिकल्पो वा भवत्यन्यः परंतप ॥ (२०।२)

न निःशेषेण मन्तव्यम् अचिकित्स्येन वा पुनः । (२१।१)

न जातु नाहम् अस्मीति प्रसक्तव्यम् असाधुषु ॥ (२१।२)

विकर्मणा तप्यमानः पादात् पापस्य मुच्यते । (२२।१)

नैतत् कार्यं पुनर् इति द्वितीयात् परिमुच्यते । (२२।२)

चरिष्ये धर्मम् एवेति तृतीयात् परिमुच्यते ॥ (२२।३)

कल्याणम् अनुमन्तव्यं पुरुषेण बुभूषता । (२३।१)

ये सुगन्धीनि सेवन्ते तथागन्धा भवन्ति ते । (२३।२)

ये दुर्गन्धीनि सेवन्ते तथागन्धा भवन्ति ते ॥ (२३।३)

तपश्चर्यापरः सद्यः पापाद्धि परिमुच्यते । (२४।१)

संवत्सरम् उपास्याग्निम् अभिशस्तः प्रमुच्यते । (२४।२)

त्रीणि वर्षाण्युपास्याग्निं भ्रूणहा विप्रमुच्यते ॥ (२४।३)

यावतः प्राणिनो हन्यात् तज्जातीयान् स्वभावतः । (२५।१)

प्रमीयमाणान् उन्मोच्य भ्रूणहा विप्रमुच्यते ॥ (२५।२)

अपि वाप्सु निमज्जेत त्रिर् जपन्न् अघमर्षणम् । (२६।१)

यथाश्वमेधावभृथस्तथा तन्मनुर् अब्रवीत् ॥ (२६।२)

क्षिप्रं प्रणुदते पापं सत्कारं लभते तथा । (२७।१)

अपि चैनं प्रसीदन्ति भूतानि जडमूकवत् ॥ (२७।२)

बृहस्पतिं देवगुरुं सुरासुराः समेत्य सर्वे नृपते ऽन्वयुञ्जन् । (२८।१)

धर्मे फलं वेत्थ कृते महर्षे तथेतरस्मिन्नरके पापलोके ॥ (२८।२)

उभे तु यस्य सुकृते भवेतां किं स्वित् तयोस्तत्र जयोत्तरं स्यात् । (२९।१)

आचक्ष्व नः कर्मफलं महर्षे कथं पापं नुदते पुण्यशीलः ॥ (२९।२)

बृहस्पतिर् उवाच । (३०।१)

कृत्वा पापं पूर्वम् अबुद्धिपूर्वं पुण्यानि यः कुरुते बुद्धिपूर्वम् । (३०।२)

स तत् पापं नुदते पुण्यशीलो वासो यथा मलिनं क्षारयुक्त्या ॥ (३०।३)

पापं कृत्वा न मन्येत नाहम् अस्मीति पूरुषः । (३१।१)

चिकीर्षेद् एव कल्याणं श्रद्दधानो ऽनसूयकः ॥ (३१।२)

छिद्राणि वसनस्येव साधुना विवृणोति यः । (३२।१)

यः पापं पुरुषः कृत्वा कल्याणम् अभिपद्यते ॥ (३२।२)

यथादित्यः पुनर् उद्यंस्तमः सर्वं व्यपोहति । (३३।१)

कल्याणम् आचरन्न् एवं सर्वं पापं व्यपोहति ॥ (३३।२)

भीष्म उवाच । (३४।१)

एवम् उक्त्वा स राजानम् इन्द्रोतो जनमेजयम् । (३४।२)

याजयामास विधिवद् वाजिमेधेन शौनकः ॥ (३४।३)

ततः स राजा व्यपनीतकल्मषः श्रिया युतः प्रज्वलिताग्निरूपया । (३५।१)

विवेश राज्यं स्वम् अमित्रकर्शनो दिवं यथा पूर्णवपुर् निशाकरः ॥ (३५।२)