MBh, 6, 34
Select a line for its word-by-word analysis.
ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ (१।३)
ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ ||
सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥ (३।२)
sarvatragamacintyaṃ ca kūṭasthamacalaṃ dhruvam ||
संनियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः । (४।१)
saṃniyamyendriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ |
ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः । (६।१)
ye tu sarvāṇi karmāṇi mayi saṃnyasya matparāḥ |
अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् । (९।१)
atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram |
अभ्यासे ऽप्यसमर्थो ऽसि मत्कर्मपरमो भव । (१०।१)
abhyāse 'pyasamartho 'si matkarmaparamo bhava |
मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ (१०।२)
madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi ||
अथैतदप्यशक्तो ऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । (११।१)
athaitadapyaśakto 'si kartuṃ madyogamāśritaḥ |
श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते । (१२।१)
śreyo hi jñānamabhyāsājjñānāddhyānaṃ viśiṣyate |
ध्यानात्कर्मफलत्यागस् त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥ (१२।२)
dhyānātkarmaphalatyāgas tyāgācchāntiranantaram ||
अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च । (१३।१)
adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca |
संतुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः । (१४।१)
saṃtuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ |
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ (१४।२)
mayyarpitamanobuddhiryo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||
यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः । (१५।१)
yasmānnodvijate loko lokānnodvijate ca yaḥ |
हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ (१५।२)
harṣāmarṣabhayodvegairmukto yaḥ sa ca me priyaḥ ||
सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ (१६।२)
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||
यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति । (१७।१)
yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati |
शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥ (१७।२)
śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa me priyaḥ ||
तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी संतुष्टो येन केनचित् । (१९।१)
tulyanindāstutirmaunī saṃtuṣṭo yena kenacit |
अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥ (१९।२)
aniketaḥ sthiramatirbhaktimānme priyo naraḥ ||
ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते । (२०।१)
ye tu dharmyāmṛtamidaṃ yathoktaṃ paryupāsate |
श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्ते ऽतीव मे प्रियाः ॥ (२०।२)
śraddadhānā matparamā bhaktāste 'tīva me priyāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.