महाभारतMahābhārata

MBh, 6, 34

895 of 1995 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अर्जुन उवाच । (१।१)

arjuna uvāca

1.2१.२

एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । (१।२)

evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate |

1.3१.३

ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ (१।३)

ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ ||

2.1२.१

श्रीभगवानुवाच । (२।१)

śrībhagavānuvāca |

2.2२.२

मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते । (२।२)

mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate |

2.3२.३

श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः ॥ (२।३)

śraddhayā parayopetāste me yuktatamā matāḥ ||

3.1३.१

ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते । (३।१)

ye tvakṣaramanirdeśyamavyaktaṃ paryupāsate |

3.2३.२

सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥ (३।२)

sarvatragamacintyaṃ ca kūṭasthamacalaṃ dhruvam ||

4.1४.१

संनियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः । (४।१)

saṃniyamyendriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ |

4.2४.२

ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥ (४।२)

te prāpnuvanti māmeva sarvabhūtahite ratāḥ ||

5.1५.१

क्लेशो ऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् । (५।१)

kleśo 'dhikatarasteṣāmavyaktāsaktacetasām |

5.2५.२

अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते ॥ (५।२)

avyaktā hi gatirduḥkhaṃ dehavadbhiravāpyate ||

6.1६.१

ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः । (६।१)

ye tu sarvāṇi karmāṇi mayi saṃnyasya matparāḥ |

6.2६.२

अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ (६।२)

ananyenaiva yogena māṃ dhyāyanta upāsate ||

7.1७.१

तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । (७।१)

teṣāmahaṃ samuddhartā mṛtyusaṃsārasāgarāt |

7.2७.२

भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ (७।२)

bhavāmi nacirātpārtha mayyāveśitacetasām ||

8.1८.१

मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय । (८।१)

mayyeva mana ādhatsva mayi buddhiṃ niveśaya |

8.2८.२

निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥ (८।२)

nivasiṣyasi mayyeva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ ||

9.1९.१

अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् । (९।१)

atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram |

9.2९.२

अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनंजय ॥ (९।२)

abhyāsayogena tato māmicchāptuṃ dhanaṃjaya ||

10.1१०.१

अभ्यासे ऽप्यसमर्थो ऽसि मत्कर्मपरमो भव । (१०।१)

abhyāse 'pyasamartho 'si matkarmaparamo bhava |

10.2१०.२

मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ (१०।२)

madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi ||

11.1११.१

अथैतदप्यशक्तो ऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । (११।१)

athaitadapyaśakto 'si kartuṃ madyogamāśritaḥ |

11.2११.२

सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ (११।२)

sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān ||

12.1१२.१

श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते । (१२।१)

śreyo hi jñānamabhyāsājjñānāddhyānaṃ viśiṣyate |

12.2१२.२

ध्यानात्कर्मफलत्यागस् त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥ (१२।२)

dhyānātkarmaphalatyāgas tyāgācchāntiranantaram ||

13.1१३.१

अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च । (१३।१)

adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca |

13.2१३.२

निर्ममो निरहंकारः समदुःखसुखः क्षमी ॥ (१३।२)

nirmamo nirahaṃkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī ||

14.1१४.१

संतुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः । (१४।१)

saṃtuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ |

14.2१४.२

मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ (१४।२)

mayyarpitamanobuddhiryo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||

15.1१५.१

यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः । (१५।१)

yasmānnodvijate loko lokānnodvijate ca yaḥ |

15.2१५.२

हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ (१५।२)

harṣāmarṣabhayodvegairmukto yaḥ sa ca me priyaḥ ||

16.1१६.१

अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः । (१६।१)

anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ |

16.2१६.२

सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ (१६।२)

sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ||

17.1१७.१

यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति । (१७।१)

yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati |

17.2१७.२

शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥ (१७।२)

śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa me priyaḥ ||

18.1१८.१

समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानावमानयोः । (१८।१)

samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāvamānayoḥ |

18.2१८.२

शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥ (१८।२)

śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ ||

19.1१९.१

तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी संतुष्टो येन केनचित् । (१९।१)

tulyanindāstutirmaunī saṃtuṣṭo yena kenacit |

19.2१९.२

अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥ (१९।२)

aniketaḥ sthiramatirbhaktimānme priyo naraḥ ||

20.1२०.१

ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते । (२०।१)

ye tu dharmyāmṛtamidaṃ yathoktaṃ paryupāsate |

20.2२०.२

श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्ते ऽतीव मे प्रियाः ॥ (२०।२)

śraddadhānā matparamā bhaktāste 'tīva me priyāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 6, 34

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit