कीचक उवाच । (१।१)

स्वागतं ते सुकेशान्ते सुव्युष्टा रजनी मम । (१।२)

स्वामिनी त्वम् अनुप्राप्ता प्रकुरुष्व मम प्रियम् ॥ (१।३)

सुवर्णमालाः कम्बूश्च कुण्डले परिहाटके । (२।१)

आहरन्तु च वस्त्राणि कौशिकान्यजिनानि च ॥ (२।२)

अस्ति मे शयनं शुभ्रं त्वदर्थम् उपकल्पितम् । (३।१)

एहि तत्र मया सार्धं पिबस्व मधुमाधवीम् ॥ (३।२)

द्रौपद्युवाच । (४।१)

अप्रैषीद् राजपुत्री मां सुराहारीं तवान्तिकम् । (४।२)

पानम् आनय मे क्षिप्रं पिपासा मेति चाब्रवीत् ॥ (४।३)

कीचक उवाच । (५।१)

अन्या भद्रे नयिष्यन्ति राजपुत्र्याः परिस्रुतम् ॥ (५।२)

वैशंपायन उवाच । (६।१)

इत्येनां दक्षिणे पाणौ सूतपुत्रः परामृशत् । (६।२)

सा गृहीता विधुन्वाना भूमावाक्षिप्य कीचकम् । (६।३)

सभां शरणम् आधावद् यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ (६।४)

तां कीचकः प्रधावन्तीं केशपक्षे परामृशत् । (७।१)

अथैनां पश्यतो राज्ञः पातयित्वा पदावधीत् ॥ (७।२)

ततो यो ऽसौ तदार्केण राक्षसः संनियोजितः । (८।१)

स कीचकम् अपोवाह वातवेगेन भारत ॥ (८।२)

स पपात ततो भूमौ रक्षोबलसमाहतः । (९।१)

विघूर्णमानो निश्चेष्टश्छिन्नमूल इव द्रुमः ॥ (९।२)

तां चासीनौ ददृशतुर् भीमसेनयुधिष्ठिरौ । (१०।१)

अमृष्यमाणौ कृष्णायाः कीचकेन पदा वधम् ॥ (१०।२)

तस्य भीमो वधप्रेप्सुः कीचकस्य दुरात्मनः । (११।१)

दन्तैर् दन्तांस्तदा रोषान्निष्पिपेष महामनाः ॥ (११।२)

अथाङ्गुष्ठेनावमृद्नाद् अङ्गुष्ठं तस्य धर्मराट् । (१२।१)

प्रबोधनभयाद् राजन् भीमस्य प्रत्यषेधयत् ॥ (१२।२)

सा सभाद्वारम् आसाद्य रुदती मत्स्यम् अब्रवीत् । (१३।१)

अवेक्षमाणा सुश्रोणी पतींस्तान् दीनचेतसः ॥ (१३।२)

आकारम् अभिरक्षन्ती प्रतिज्ञां धर्मसंहिताम् । (१४।१)

दह्यमानेव रौद्रेण चक्षुषा द्रुपदात्मजा ॥ (१४।२)

द्रौपद्युवाच । (१५।१)

येषां वैरी न स्वपिति पदा भूमिम् उपस्पृशन् । (१५।२)

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥ (१५।३)

ये दद्युर् न च याचेयुर् ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः । (१६।१)

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥ (१६।२)

येषां दुन्दुभिनिर्घोषो ज्याघोषः श्रूयते ऽनिशम् । (१७।१)

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥ (१७।२)

ये ते तेजस्विनो दान्ता बलवन्तो ऽभिमानिनः । (१८।१)

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥ (१८।२)

सर्वलोकम् इमं हन्युर् धर्मपाशसितास्तु ये । (१९।१)

तेषां मां मानिनीं भार्यां सूतपुत्रः पदावधीत् ॥ (१९।२)

शरणं ये प्रपन्नानां भवन्ति शरणार्थिनाम् । (२०।१)

चरन्ति लोके प्रच्छन्नाः क्व नु ते ऽद्य महारथाः ॥ (२०।२)

कथं ते सूतपुत्रेण वध्यमानां प्रियां सतीम् । (२१।१)

मर्षयन्ति यथा क्लीबा बलवन्तो ऽमितौजसः ॥ (२१।२)

क्व नु तेषाम् अमर्षश्च वीर्यं तेजश्च वर्तते । (२२।१)

न परीप्सन्ति ये भार्यां वध्यमानां दुरात्मना ॥ (२२।२)

मयात्र शक्यं किं कर्तुं विराटे धर्मदूषणम् । (२३।१)

यः पश्यन्मां मर्षयति वध्यमानाम् अनागसम् ॥ (२३।२)

न राजन् राजवत् किंचित् समाचरसि कीचके । (२४।१)

दस्यूनाम् इव धर्मस्ते न हि संसदि शोभते ॥ (२४।२)

न कीचकः स्वधर्मस्थो न च मत्स्यः कथंचन । (२५।१)

सभासदो ऽप्यधर्मज्ञा य इमं पर्युपासते ॥ (२५।२)

नोपालभे त्वां नृपते विराट जनसंसदि । (२६।१)

नाहम् एतेन युक्ता वै हन्तुं मत्स्य तवान्तिके । (२६।२)

सभासदस्तु पश्यन्तु कीचकस्य व्यतिक्रमम् ॥ (२६।३)

विराट उवाच । (२७।१)

परोक्षं नाभिजानामि विग्रहं युवयोर् अहम् । (२७।२)

अर्थतत्त्वम् अविज्ञाय किं नु स्यात् कुशलं मम ॥ (२७।३)

वैशंपायन उवाच । (२८।१)

ततस्तु सभ्या विज्ञाय कृष्णां भूयो ऽभ्यपूजयन् । (२८।२)

साधु साध्विति चाप्याहुः कीचकं च व्यगर्हयन् ॥ (२८।३)

सभ्या ऊचुः । (२९।१)

यस्येयं चारुसर्वाङ्गी भार्या स्याद् आयतेक्षणा । (२९।२)

परो लाभश्च तस्य स्यान्न स शोचेत् कदाचन ॥ (२९।३)

वैशंपायन उवाच । (३०।१)

एवं संपूजयंस्तत्र कृष्णां प्रेक्ष्य सभासदः । (३०।२)

युधिष्ठिरस्य कोपात् तु ललाटे स्वेद आसजत् ॥ (३०।३)

अथाब्रवीद् राजपुत्रीं कौरव्यो महिषीं प्रियाम् । (३१।१)

गच्छ सैरन्ध्रि मात्र स्थाः सुदेष्णाया निवेशनम् ॥ (३१।२)

भर्तारम् अनुरुध्यन्त्यः क्लिश्यन्ते वीरपत्नयः । (३२।१)

शुश्रूषया क्लिश्यमानाः पतिलोकं जयन्त्युत ॥ (३२।२)

मन्ये न कालं क्रोधस्य पश्यन्ति पतयस्तव । (३३।१)

तेन त्वां नाभिधावन्ति गन्धर्वाः सूर्यवर्चसः ॥ (३३।२)

अकालज्ञासि सैरन्ध्रि शैलूषीव विधावसि । (३४।१)

विघ्नं करोषि मत्स्यानां दीव्यतां राजसंसदि । (३४।२)

गच्छ सैरन्ध्रि गन्धर्वाः करिष्यन्ति तव प्रियम् ॥ (३४।३)

द्रौपद्युवाच । (३५।१)

अतीव तेषां घृणिनाम् अर्थे ऽहं धर्मचारिणी । (३५।२)

तस्य तस्येह ते वध्या येषां ज्येष्ठो ऽक्षदेविता ॥ (३५।३)

वैशंपायन उवाच । (३६।१)

इत्युक्त्वा प्राद्रवत् कृष्णा सुदेष्णाया निवेशनम् । (३६।२)

केशान्मुक्त्वा तु सुश्रोणी संरम्भाल् लोहितेक्षणा ॥ (३६।३)

शुशुभे वदनं तस्या रुदन्त्या विरतं तदा । (३७।१)

मेघलेखाविनिर्मुक्तं दिवीव शशिमण्डलम् ॥ (३७।२)

सुदेष्णोवाच । (३८।१)

कस्त्वावधीद् वरारोहे कस्माद् रोदिषि शोभने । (३८।२)

कस्याद्य न सुखं भद्रे केन ते विप्रियं कृतम् ॥ (३८।३)

द्रौपद्युवाच । (३९।१)

कीचको मावधीत् तत्र सुराहारीं गतां तव । (३९।२)

सभायां पश्यतो राज्ञो यथैव विजने तथा ॥ (३९।३)

सुदेष्णोवाच । (४०।१)

घातयामि सुकेशान्ते कीचकं यदि मन्यसे । (४०।२)

यो ऽसौ त्वां कामसंमत्तो दुर्लभाम् अभिमन्यते ॥ (४०।३)

द्रौपद्युवाच । (४१।१)

अन्ये वै तं वधिष्यन्ति येषाम् आगः करोति सः । (४१।२)

मन्ये चाद्यैव सुव्यक्तं परलोकं गमिष्यति ॥ (४१।३)