ब्राह्मण उवाच । (१।१)

शुभानाम् अशुभानां च नेह नाशो ऽस्ति कर्मणाम् । (१।२)

प्राप्य प्राप्य तु पच्यन्ते क्षेत्रं क्षेत्रं तथा तथा ॥ (१।३)

यथा प्रसूयमानस्तु फली दद्यात् फलं बहु । (२।१)

तथा स्याद् विपुलं पुण्यं शुद्धेन मनसा कृतम् ॥ (२।२)

पापं चापि तथैव स्यात् पापेन मनसा कृतम् । (३।१)

पुरोधाय मनो हीह कर्मण्यात्मा प्रवर्तते ॥ (३।२)

यथा कर्मसमादिष्टं काममन्युसमावृतः । (४।१)

नरो गर्भं प्रविशति तच्चापि शृणु चोत्तरम् ॥ (४।२)

शुक्रं शोणितसंसृष्टं स्त्रिया गर्भाशयं गतम् । (५।१)

क्षेत्रं कर्मजम् आप्नोति शुभं वा यदि वाशुभम् ॥ (५।२)

सौक्ष्म्याद् अव्यक्तभावाच्च न स क्वचन सज्जते । (६।१)

सम्प्राप्य ब्रह्मणः कायं तस्मात् तद् ब्रह्म शाश्वतम् । (६।२)

तद् बीजं सर्वभूतानां तेन जीवन्ति जन्तवः ॥ (६।३)

स जीवः सर्वगात्राणि गर्भस्याविश्य भागशः । (७।१)

दधाति चेतसा सद्यः प्राणस्थानेष्ववस्थितः । (७।२)

ततः स्पन्दयते ऽङ्गानि स गर्भश्चेतनान्वितः ॥ (७।३)

यथा हि लोहनिष्यन्दो निषिक्तो बिम्बविग्रहम् । (८।१)

उपैति तद्वज्जानीहि गर्भे जीवप्रवेशनम् ॥ (८।२)

लोहपिण्डं यथा वह्निः प्रविशत्यभितापयन् । (९।१)

तथा त्वम् अपि जानीहि गर्भे जीवोपपादनम् ॥ (९।२)

यथा च दीपः शरणं दीप्यमानः प्रकाशयेत् । (१०।१)

एवम् एव शरीराणि प्रकाशयति चेतना ॥ (१०।२)

यद् यच्च कुरुते कर्म शुभं वा यदि वाशुभम् । (११।१)

पूर्वदेहकृतं सर्वम् अवश्यम् उपभुज्यते ॥ (११।२)

ततस्तत् क्षीयते चैव पुनश्चान्यत् प्रचीयते । (१२।१)

यावत् तन्मोक्षयोगस्थं धर्मं नैवावबुध्यते ॥ (१२।२)

तत्र धर्मं प्रवक्ष्यामि सुखी भवति येन वै । (१३।१)

आवर्तमानो जातीषु तथान्योन्यासु सत्तम ॥ (१३।२)

दानं व्रतं ब्रह्मचर्यं यथोक्तव्रतधारणम् । (१४।१)

दमः प्रशान्तता चैव भूतानां चानुकम्पनम् ॥ (१४।२)

संयमश्चानृशंस्यं च परस्वादानवर्जनम् । (१५।१)

व्यलीकानाम् अकरणं भूतानां यत्र सा भुवि ॥ (१५।२)

मातापित्रोश्च शुश्रूषा देवतातिथिपूजनम् । (१६।१)

गुरुपूजा घृणा शौचं नित्यम् इन्द्रियसंयमः ॥ (१६।२)

प्रवर्तनं शुभानां च तत् सतां वृत्तम् उच्यते । (१७।१)

ततो धर्मः प्रभवति यः प्रजाः पाति शाश्वतीः ॥ (१७।२)

एवं सत्सु सदा पश्येत् तत्र ह्येषा ध्रुवा स्थितिः । (१८।१)

आचारो धर्मम् आचष्टे यस्मिन् सन्तो व्यवस्थिताः ॥ (१८।२)

तेषु तद् धर्मनिक्षिप्तं यः स धर्मः सनातनः । (१९।१)

यस्तं समभिपद्येत न स दुर्गतिम् आप्नुयात् ॥ (१९।२)

अतो नियम्यते लोकः प्रमुह्य धर्मवर्त्मसु । (२०।१)

यस्तु योगी च मुक्तश्च स एतेभ्यो विशिष्यते ॥ (२०।२)

वर्तमानस्य धर्मेण पुरुषस्य यथा तथा । (२१।१)

संसारतारणं ह्यस्य कालेन महता भवेत् ॥ (२१।२)

एवं पूर्वकृतं कर्म सर्वो जन्तुर् निषेवते । (२२।१)

सर्वं तत् कारणं येन निकृतो ऽयम् इहागतः ॥ (२२।२)

शरीरग्रहणं चास्य केन पूर्वं प्रकल्पितम् । (२३।१)

इत्येवं संशयो लोके तच्च वक्ष्याम्यतः परम् ॥ (२३।२)

शरीरम् आत्मनः कृत्वा सर्वभूतपितामहः । (२४।१)

त्रैलोक्यम् असृजद् ब्रह्मा कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ (२४।२)

ततः प्रधानम् असृजच्चेतना सा शरीरिणाम् । (२५।१)

यया सर्वम् इदं व्याप्तं यां लोके परमां विदुः ॥ (२५।२)

इह तत् क्षरम् इत्युक्तं परं त्वमृतम् अक्षरम् । (२६।१)

त्रयाणां मिथुनं सर्वम् एकैकस्य पृथक् पृथक् ॥ (२६।२)

असृजत् सर्वभूतानि पूर्वसृष्टः प्रजापतिः । (२७।१)

स्थावराणि च भूतानि इत्येषा पौर्विकी श्रुतिः ॥ (२७।२)

तस्य कालपरीमाणम् अकरोत् स पितामहः । (२८।१)

भूतेषु परिवृत्तिं च पुनरावृत्तिम् एव च ॥ (२८।२)

यथात्र कश्चिन्मेधावी दृष्टात्मा पूर्वजन्मनि । (२९।१)

यत् प्रवक्ष्यामि तत् सर्वं यथावद् उपपद्यते ॥ (२९।२)

सुखदुःखे सदा सम्यग् अनित्ये यः प्रपश्यति । (३०।१)

कायं चामेध्यसंघातं विनाशं कर्मसंहितम् ॥ (३०।२)

यच्च किंचित् सुखं तच्च सर्वं दुःखम् इति स्मरन् । (३१।१)

संसारसागरं घोरं तरिष्यति सुदुस्तरम् ॥ (३१।२)

जातीमरणरोगैश्च समाविष्टः प्रधानवित् । (३२।१)

चेतनावत्सु चैतन्यं समं भूतेषु पश्यति ॥ (३२।२)

निर्विद्यते ततः कृत्स्नं मार्गमाणः परं पदम् । (३३।१)

तस्योपदेशं वक्ष्यामि याथातथ्येन सत्तम ॥ (३३।२)

शाश्वतस्याव्ययस्याथ पदस्य ज्ञानम् उत्तमम् । (३४।१)

प्रोच्यमानं मया विप्र निबोधेदम् अशेषतः ॥ (३४।२)