महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 52

716 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

dhṛtarāṣṭra uvāca

1.2१.२

यथैव पाण्डवाः सर्वे पराक्रान्ता जिगीषवः । (१।२)

yathaiva pāṇḍavāḥ sarve parākrāntā jigīṣavaḥ |

1.3१.३

तथैवाभिसरास्तेषां त्यक्तात्मानो जये धृताः ॥ (१।३)

tathaivābhisarāsteṣāṃ tyaktātmāno jaye dhṛtāḥ ||

2.1२.१

त्वम् एव हि पराक्रान्तान् आचक्षीथाः परान्मम । (२।१)

tvam eva hi parākrāntān ācakṣīthāḥ parānmama |

2.2२.२

पाञ्चालान् केकयान्मत्स्यान्मागधान् वत्सभूमिपान् ॥ (२।२)

pāñcālān kekayānmatsyānmāgadhān vatsabhūmipān ||

3.1३.१

यश्च सेन्द्रान् इमांल्लोकान् इच्छन् कुर्याद् वशे बली । (३।१)

yaśca sendrān imāṃllokān icchan kuryād vaśe balī |

3.2३.२

स श्रेष्ठो जगतः कृष्णः पाण्डवानां जये धृतः ॥ (३।२)

sa śreṣṭho jagataḥ kṛṣṇaḥ pāṇḍavānāṃ jaye dhṛtaḥ ||

4.1४.१

समस्ताम् अर्जुनाद् विद्यां सात्यकिः क्षिप्रम् आप्तवान् । (४।१)

samastām arjunād vidyāṃ sātyakiḥ kṣipram āptavān |

4.2४.२

शैनेयः समरे स्थाता बीजवत् प्रवपञ् शरान् ॥ (४।२)

śaineyaḥ samare sthātā bījavat pravapañ śarān ||

5.1५.१

धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः क्रूरकर्मा महारथः । (५।१)

dhṛṣṭadyumnaśca pāñcālyaḥ krūrakarmā mahārathaḥ |

5.2५.२

मामकेषु रणं कर्ता बलेषु परमास्त्रवित् ॥ (५।२)

māmakeṣu raṇaṃ kartā baleṣu paramāstravit ||

6.1६.१

युधिष्ठिरस्य च क्रोधाद् अर्जुनस्य च विक्रमात् । (६।१)

yudhiṣṭhirasya ca krodhād arjunasya ca vikramāt |

6.2६.२

यमाभ्यां भीमसेनाच्च भयं मे तात जायते ॥ (६।२)

yamābhyāṃ bhīmasenācca bhayaṃ me tāta jāyate ||

7.1७.१

अमानुषं मनुष्येन्द्रैर् जालं विततम् अन्तरा । (७।१)

amānuṣaṃ manuṣyendrair jālaṃ vitatam antarā |

7.2७.२

मम सेनां हनिष्यन्ति ततः क्रोशामि संजय ॥ (७।२)

mama senāṃ haniṣyanti tataḥ krośāmi saṃjaya ||

8.1८.१

दर्शनीयो मनस्वी च लक्ष्मीवान् ब्रह्मवर्चसी । (८।१)

darśanīyo manasvī ca lakṣmīvān brahmavarcasī |

8.2८.२

मेधावी सुकृतप्रज्ञो धर्मात्मा पाण्डुनन्दनः ॥ (८।२)

medhāvī sukṛtaprajño dharmātmā pāṇḍunandanaḥ ||

9.1९.१

मित्रामात्यैः सुसम्पन्नः सम्पन्नो योज्ययोजकैः । (९।१)

mitrāmātyaiḥ susampannaḥ sampanno yojyayojakaiḥ |

9.2९.२

भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैर् उपपन्नो महारथैः ॥ (९।२)

bhrātṛbhiḥ śvaśuraiḥ putrair upapanno mahārathaiḥ ||

10.1१०.१

धृत्या च पुरुषव्याघ्रो नैभृत्येन च पाण्डवः । (१०।१)

dhṛtyā ca puruṣavyāghro naibhṛtyena ca pāṇḍavaḥ |

10.2१०.२

अनृशंसो वदान्यश्च ह्रीमान् सत्यपराक्रमः ॥ (१०।२)

anṛśaṃso vadānyaśca hrīmān satyaparākramaḥ ||

11.1११.१

बहुश्रुतः कृतात्मा च वृद्धसेवी जितेन्द्रियः । (११।१)

bahuśrutaḥ kṛtātmā ca vṛddhasevī jitendriyaḥ |

11.2११.२

तं सर्वगुणसम्पन्नं समिद्धम् इव पावकम् ॥ (११।२)

taṃ sarvaguṇasampannaṃ samiddham iva pāvakam ||

12.1१२.१

तपन्तम् इव को मन्दः पतिष्यति पतंगवत् । (१२।१)

tapantam iva ko mandaḥ patiṣyati pataṃgavat |

12.2१२.२

पाण्डवाग्निम् अनावार्यं मुमूर्षुर् मूढचेतनः ॥ (१२।२)

pāṇḍavāgnim anāvāryaṃ mumūrṣur mūḍhacetanaḥ ||

13.1१३.१

तनुर् उच्चः शिखी राजा शुद्धजाम्बूनदप्रभः । (१३।१)

tanur uccaḥ śikhī rājā śuddhajāmbūnadaprabhaḥ |

13.2१३.२

मन्दानां मम पुत्राणां युद्धेनान्तं करिष्यति ॥ (१३।२)

mandānāṃ mama putrāṇāṃ yuddhenāntaṃ kariṣyati ||

14.1१४.१

तैर् अयुद्धं साधु मन्ये कुरवस्तन्निबोधत । (१४।१)

tair ayuddhaṃ sādhu manye kuravastannibodhata |

14.2१४.२

युद्धे विनाशः कृत्स्नस्य कुलस्य भविता ध्रुवम् ॥ (१४।२)

yuddhe vināśaḥ kṛtsnasya kulasya bhavitā dhruvam ||

15.1१५.१

एषा मे परमा शान्तिर् यया शाम्यति मे मनः । (१५।१)

eṣā me paramā śāntir yayā śāmyati me manaḥ |

15.2१५.२

यदि त्वयुद्धम् इष्टं वो वयं शान्त्यै यतामहे ॥ (१५।२)

yadi tvayuddham iṣṭaṃ vo vayaṃ śāntyai yatāmahe ||

16.1१६.१

न तु नः शिक्षमाणानाम् उपेक्षेत युधिष्ठिरः । (१६।१)

na tu naḥ śikṣamāṇānām upekṣeta yudhiṣṭhiraḥ |

16.2१६.२

जुगुप्सति ह्यधर्मेण माम् एवोद्दिश्य कारणम् ॥ (१६।२)

jugupsati hyadharmeṇa mām evoddiśya kāraṇam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 52

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit