वैशंपायन उवाच । (१।१)

ब्रह्मयोनिभिर् आकीर्णं जगाम यदुनन्दनः । (१।२)

यत्र दाल्भ्यो बको राजन् पश्वर्थं सुमहातपाः । (१।३)

जुहाव धृतराष्ट्रस्य राष्ट्रं वैचित्रवीर्यिणः ॥ (१।४)

तपसा घोररूपेण कर्शयन् देहम् आत्मनः । (२।१)

क्रोधेन महताविष्टो धर्मात्मा वै प्रतापवान् ॥ (२।२)

पुरा हि नैमिषेयाणां सत्रे द्वादशवार्षिके । (३।१)

वृत्ते विश्वजितो ऽन्ते वै पाञ्चालान् ऋषयो ऽगमन् ॥ (३।२)

तत्रेश्वरम् अयाचन्त दक्षिणार्थं मनीषिणः । (४।१)

बलान्वितान् वत्सतरान्निर्व्याधीन् एकविंशतिम् ॥ (४।२)

तान् अब्रवीद् बको वृद्धो विभजध्वं पशून् इति । (५।१)

पशून् एतान् अहं त्यक्त्वा भिक्षिष्ये राजसत्तमम् ॥ (५।२)

एवम् उक्त्वा ततो राजन्न् ऋषीन् सर्वान् प्रतापवान् । (६।१)

जगाम धृतराष्ट्रस्य भवनं ब्राह्मणोत्तमः ॥ (६।२)

स समीपगतो भूत्वा धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् । (७।१)

अयाचत पशून् दाल्भ्यः स चैनं रुषितो ऽब्रवीत् ॥ (७।२)

यदृच्छया मृता दृष्ट्वा गास्तदा नृपसत्तम । (८।१)

एतान् पशून्नय क्षिप्रं ब्रह्मबन्धो यदीच्छसि ॥ (८।२)

ऋषिस्त्वथ वचः श्रुत्वा चिन्तयामास धर्मवित् । (९।१)

अहो बत नृशंसं वै वाक्यम् उक्तो ऽस्मि संसदि ॥ (९।२)

चिन्तयित्वा मुहूर्तं च रोषाविष्टो द्विजोत्तमः । (१०।१)

मतिं चक्रे विनाशाय धृतराष्ट्रस्य भूपतेः ॥ (१०।२)

स उत्कृत्य मृतानां वै मांसानि द्विजसत्तमः । (११।१)

जुहाव धृतराष्ट्रस्य राष्ट्रं नरपतेः पुरा ॥ (११।२)

अवकीर्णे सरस्वत्यास्तीर्थे प्रज्वाल्य पावकम् । (१२।१)

बको दाल्भ्यो महाराज नियमं परम् आस्थितः । (१२।२)

स तैर् एव जुहावास्य राष्ट्रं मांसैर् महातपाः ॥ (१२।३)

तस्मिंस्तु विधिवत् सत्रे सम्प्रवृत्ते सुदारुणे । (१३।१)

अक्षीयत ततो राष्ट्रं धृतराष्ट्रस्य पार्थिव ॥ (१३।२)

छिद्यमानं यथानन्तं वनं परशुना विभो । (१४।१)

बभूवापहतं तच्चाप्यवकीर्णम् अचेतनम् ॥ (१४।२)

दृष्ट्वा तद् अवकीर्णं तु राष्ट्रं स मनुजाधिपः । (१५।१)

बभूव दुर्मना राजंश्चिन्तयामास च प्रभुः ॥ (१५।२)

मोक्षार्थम् अकरोद् यत्नं ब्राह्मणैः सहितः पुरा । (१६।१)

अथासौ पार्थिवः खिन्नस्ते च विप्रास्तदा नृप ॥ (१६।२)

यदा चापि न शक्नोति राष्ट्रं मोचयितुं नृप । (१७।१)

अथ वैप्राश्निकांस्तत्र पप्रच्छ जनमेजय ॥ (१७।२)

ततो वैप्राश्निकाः प्राहुः पशुविप्रकृतस्त्वया । (१८।१)

मांसैर् अभिजुहोतीति तव राष्ट्रं मुनिर् बकः ॥ (१८।२)

तेन ते हूयमानस्य राष्ट्रस्यास्य क्षयो महान् । (१९।१)

तस्यैतत् तपसः कर्म येन ते ह्यनयो महान् । (१९।२)

अपां कुञ्जे सरस्वत्यास्तं प्रसादय पार्थिव ॥ (१९।३)

सरस्वतीं ततो गत्वा स राजा बकम् अब्रवीत् । (२०।१)

निपत्य शिरसा भूमौ प्राञ्जलिर् भरतर्षभ ॥ (२०।२)

प्रसादये त्वा भगवन्न् अपराधं क्षमस्व मे । (२१।१)

मम दीनस्य लुब्धस्य मौर्ख्येण हतचेतसः । (२१।२)

त्वं गतिस्त्वं च मे नाथः प्रसादं कर्तुम् अर्हसि ॥ (२१।३)

तं तथा विलपन्तं तु शोकोपहतचेतसम् । (२२।१)

दृष्ट्वा तस्य कृपा जज्ञे राष्ट्रं तच्च व्यमोचयत् ॥ (२२।२)

ऋषिः प्रसन्नस्तस्याभूत् संरम्भं च विहाय सः । (२३।१)

मोक्षार्थं तस्य राष्ट्रस्य जुहाव पुनर् आहुतिम् ॥ (२३।२)

मोक्षयित्वा ततो राष्ट्रं प्रतिगृह्य पशून् बहून् । (२४।१)

हृष्टात्मा नैमिषारण्यं जगाम पुनर् एव हि ॥ (२४।२)

धृतराष्ट्रो ऽपि धर्मात्मा स्वस्थचेता महामनाः । (२५।१)

स्वम् एव नगरं राजा प्रतिपेदे महर्द्धिमत् ॥ (२५।२)

तत्र तीर्थे महाराज बृहस्पतिर् उदारधीः । (२६।१)

असुराणाम् अभावाय भावाय च दिवौकसाम् ॥ (२६।२)

मांसैर् अपि जुहावेष्टिम् अक्षीयन्त ततो ऽसुराः । (२७।१)

दैवतैर् अपि संभग्ना जितकाशिभिर् आहवे ॥ (२७।२)

तत्रापि विधिवद् दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशाः । (२८।१)

वाजिनः कुञ्जरांश्चैव रथांश्चाश्वतरीयुतान् ॥ (२८।२)

रत्नानि च महार्हाणि धनं धान्यं च पुष्कलम् । (२९।१)

ययौ तीर्थं महाबाहुर् यायातं पृथिवीपते ॥ (२९।२)

यत्र यज्ञे ययातेस्तु महाराज सरस्वती । (३०।१)

सर्पिः पयश्च सुस्राव नाहुषस्य महात्मनः ॥ (३०।२)

तत्रेष्ट्वा पुरुषव्याघ्रो ययातिः पृथिवीपतिः । (३१।१)

आक्रामद् ऊर्ध्वं मुदितो लेभे लोकांश्च पुष्कलान् ॥ (३१।२)

ययातेर् यजमानस्य यत्र राजन् सरस्वती । (३२।१)

प्रसृता प्रददौ कामान् ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ (३२।२)

यत्र यत्र हि यो विप्रो यान् यान् कामान् अभीप्सति । (३३।१)

तत्र तत्र सरिच्छ्रेष्ठा ससर्ज सुबहून् रसान् ॥ (३३।२)

तत्र देवाः सगन्धर्वाः प्रीता यज्ञस्य संपदा । (३४।१)

विस्मिता मानुषाश्चासन् दृष्ट्वा तां यज्ञसंपदम् ॥ (३४।२)

ततस्तालकेतुर् महाधर्मसेतुर् महात्मा कृतात्मा महादाननित्यः । (३५।१)

वसिष्ठापवाहं महाभीमवेगं धृतात्मा जितात्मा समभ्याजगाम ॥ (३५।२)