महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 46

1024 of 1995 · 50 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

dhṛtarāṣṭra uvāca

1.2१.२

तथा प्रविष्टं तरुणं सौभद्रम् अपराजितम् । (१।२)

tathā praviṣṭaṃ taruṇaṃ saubhadram aparājitam |

1.3१.३

कुलानुरूपं कुर्वाणं संग्रामेष्वपलायिनम् ॥ (१।३)

kulānurūpaṃ kurvāṇaṃ saṃgrāmeṣvapalāyinam ||

2.1२.१

आजानेयैः सुबलिभिर् युक्तम् अश्वैस्त्रिहायनैः । (२।१)

ājāneyaiḥ subalibhir yuktam aśvaistrihāyanaiḥ |

2.2२.२

प्लवमानम् इवाकाशे के शूराः समवारयन् ॥ (२।२)

plavamānam ivākāśe ke śūrāḥ samavārayan ||

3.1३.१

संजय उवाच । (३।१)

saṃjaya uvāca

3.2३.२

अभिमन्युः प्रविश्यैव तावकान्निशितैः शरैः । (३।२)

abhimanyuḥ praviśyaiva tāvakānniśitaiḥ śaraiḥ |

3.3३.३

अकरोद् विमुखान् सर्वान् पार्थिवान् पाण्डुनन्दनः ॥ (३।३)

akarod vimukhān sarvān pārthivān pāṇḍunandanaḥ ||

4.1४.१

तं तु द्रोणः कृपः कर्णो द्रौणिश्च सबृहद्बलः । (४।१)

taṃ tu droṇaḥ kṛpaḥ karṇo drauṇiśca sabṛhadbalaḥ |

4.2४.२

कृतवर्मा च हार्दिक्यः षड् रथाः पर्यवारयन् ॥ (४।२)

kṛtavarmā ca hārdikyaḥ ṣaḍ rathāḥ paryavārayan ||

5.1५.१

दृष्ट्वा तु सैन्धवे भारम् अतिमात्रं समाहितम् । (५।१)

dṛṣṭvā tu saindhave bhāram atimātraṃ samāhitam |

5.2५.२

सैन्यं तव महाराज युधिष्ठिरम् उपाद्रवत् ॥ (५।२)

sainyaṃ tava mahārāja yudhiṣṭhiram upādravat ||

6.1६.१

सौभद्रम् इतरे वीरम् अभ्यवर्षञ् शराम्बुभिः । (६।१)

saubhadram itare vīram abhyavarṣañ śarāmbubhiḥ |

6.2६.२

तालमात्राणि चापानि विकर्षन्तो महारथाः ॥ (६।२)

tālamātrāṇi cāpāni vikarṣanto mahārathāḥ ||

7.1७.१

तांस्तु सर्वान्महेष्वासान् सर्वविद्यासु निष्ठितान् । (७।१)

tāṃstu sarvānmaheṣvāsān sarvavidyāsu niṣṭhitān |

7.2७.२

व्यष्टम्भयद् रणे बाणैः सौभद्रः परवीरहा ॥ (७।२)

vyaṣṭambhayad raṇe bāṇaiḥ saubhadraḥ paravīrahā ||

8.1८.१

द्रोणं पञ्चाशता विद्ध्वा विंशत्या च बृहद्बलम् । (८।१)

droṇaṃ pañcāśatā viddhvā viṃśatyā ca bṛhadbalam |

8.2८.२

अशीत्या कृतवर्माणं कृपं षष्ट्या शिलीमुखैः ॥ (८।२)

aśītyā kṛtavarmāṇaṃ kṛpaṃ ṣaṣṭyā śilīmukhaiḥ ||

9.1९.१

रुक्मपुङ्खैर् महावेगैर् आ कर्णसमचोदितैः । (९।१)

rukmapuṅkhair mahāvegair ā karṇasamacoditaiḥ |

9.2९.२

अविध्यद् दशभिर् बाणैर् अश्वत्थामानम् आर्जुनिः ॥ (९।२)

avidhyad daśabhir bāṇair aśvatthāmānam ārjuniḥ ||

10.1१०.१

स कर्णं कर्णिना कर्णे पीतेन निशितेन च । (१०।१)

sa karṇaṃ karṇinā karṇe pītena niśitena ca |

10.2१०.२

फाल्गुनिर् द्विषतां मध्ये विव्याध परमेषुणा ॥ (१०।२)

phālgunir dviṣatāṃ madhye vivyādha parameṣuṇā ||

11.1११.१

पातयित्वा कृपस्याश्वांस्तथोभौ पार्ष्णिसारथी । (११।१)

pātayitvā kṛpasyāśvāṃstathobhau pārṣṇisārathī |

11.2११.२

अथैनं दशभिर् बाणैः प्रत्यविध्यत् स्तनान्तरे ॥ (११।२)

athainaṃ daśabhir bāṇaiḥ pratyavidhyat stanāntare ||

12.1१२.१

ततो वृन्दारकं वीरं कुरूणां कीर्तिवर्धनम् । (१२।१)

tato vṛndārakaṃ vīraṃ kurūṇāṃ kīrtivardhanam |

12.2१२.२

पुत्राणां तव वीराणां पश्यताम् अवधीद् बली ॥ (१२।२)

putrāṇāṃ tava vīrāṇāṃ paśyatām avadhīd balī ||

13.1१३.१

तं द्रौणिः पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समर्पयत् । (१३।१)

taṃ drauṇiḥ pañcaviṃśatyā kṣudrakāṇāṃ samarpayat |

13.2१३.२

वरं वरम् अमित्राणाम् आरुजन्तम् अभीतवत् ॥ (१३।२)

varaṃ varam amitrāṇām ārujantam abhītavat ||

14.1१४.१

स तु बाणैः शितैस्तूर्णं प्रत्यविध्यत मारिष । (१४।१)

sa tu bāṇaiḥ śitaistūrṇaṃ pratyavidhyata māriṣa |

14.2१४.२

पश्यतां धार्तराष्ट्राणाम् अश्वत्थामानम् आर्जुनिः ॥ (१४।२)

paśyatāṃ dhārtarāṣṭrāṇām aśvatthāmānam ārjuniḥ ||

15.1१५.१

षष्ट्या शराणां तं द्रौणिस्तिग्मधारैः सुतेजनैः । (१५।१)

ṣaṣṭyā śarāṇāṃ taṃ drauṇistigmadhāraiḥ sutejanaiḥ |

15.2१५.२

उग्रैर् नाकम्पयद् विद्ध्वा मैनाकम् इव पर्वतम् ॥ (१५।२)

ugrair nākampayad viddhvā mainākam iva parvatam ||

16.1१६.१

स तु द्रौणिं त्रिसप्तत्या हेमपुङ्खैर् अजिह्मगैः । (१६।१)

sa tu drauṇiṃ trisaptatyā hemapuṅkhair ajihmagaiḥ |

16.2१६.२

प्रत्यविध्यन्महातेजा बलवान् अपकारिणम् ॥ (१६।२)

pratyavidhyanmahātejā balavān apakāriṇam ||

17.1१७.१

तस्मिन् द्रोणो बाणशतं पुत्रगृद्धी न्यपातयत् । (१७।१)

tasmin droṇo bāṇaśataṃ putragṛddhī nyapātayat |

17.2१७.२

अश्वत्थामा तथाष्टौ च परीप्सन् पितरं रणे ॥ (१७।२)

aśvatthāmā tathāṣṭau ca parīpsan pitaraṃ raṇe ||

18.1१८.१

कर्णो द्वाविंशतिं भल्लान् कृतवर्मा चतुर्दश । (१८।१)

karṇo dvāviṃśatiṃ bhallān kṛtavarmā caturdaśa |

18.2१८.२

बृहद्बलस्तु पञ्चाशत् कृपः शारद्वतो दश ॥ (१८।२)

bṛhadbalastu pañcāśat kṛpaḥ śāradvato daśa ||

19.1१९.१

तांस्तु प्रत्यवधीत् सर्वान् दशभिर् दशभिः शरैः । (१९।१)

tāṃstu pratyavadhīt sarvān daśabhir daśabhiḥ śaraiḥ |

19.2१९.२

तैर् अर्द्यमानः सौभद्रः सर्वतो निशितैः शरैः ॥ (१९।२)

tair ardyamānaḥ saubhadraḥ sarvato niśitaiḥ śaraiḥ ||

20.1२०.१

तं कोसलानाम् अधिपः कर्णिनाताडयद्धृदि । (२०।१)

taṃ kosalānām adhipaḥ karṇinātāḍayaddhṛdi |

20.2२०.२

स तस्याश्वान् ध्वजं चापं सूतं चापातयत् क्षितौ ॥ (२०।२)

sa tasyāśvān dhvajaṃ cāpaṃ sūtaṃ cāpātayat kṣitau ||

21.1२१.१

अथ कोसलराजस्तु विरथः खड्गचर्मधृत् । (२१।१)

atha kosalarājastu virathaḥ khaḍgacarmadhṛt |

21.2२१.२

इयेष फाल्गुनेः कायाच्छिरो हर्तुं सकुण्डलम् ॥ (२१।२)

iyeṣa phālguneḥ kāyācchiro hartuṃ sakuṇḍalam ||

22.1२२.१

स कोसलानां भर्तारं राजपुत्रं बृहद्बलम् । (२२।१)

sa kosalānāṃ bhartāraṃ rājaputraṃ bṛhadbalam |

22.2२२.२

हृदि विव्याध बाणेन स भिन्नहृदयो ऽपतत् ॥ (२२।२)

hṛdi vivyādha bāṇena sa bhinnahṛdayo 'patat ||

23.1२३.१

बभञ्ज च सहस्राणि दश राजन्महात्मनाम् । (२३।१)

babhañja ca sahasrāṇi daśa rājanmahātmanām |

23.2२३.२

सृजताम् अशिवा वाचः खड्गकार्मुकधारिणाम् ॥ (२३।२)

sṛjatām aśivā vācaḥ khaḍgakārmukadhāriṇām ||

24.1२४.१

तथा बृहद्बलं हत्वा सौभद्रो व्यचरद् रणे । (२४।१)

tathā bṛhadbalaṃ hatvā saubhadro vyacarad raṇe |

24.2२४.२

विष्टम्भयन्महेष्वासान् योधांस्तव शराम्बुभिः ॥ (२४।२)

viṣṭambhayanmaheṣvāsān yodhāṃstava śarāmbubhiḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 46

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit