तक्षक उवाच । (१।१)

दष्टं यदि मयेह त्वं शक्तः किंचिच्चिकित्सितुम् । (१।२)

ततो वृक्षं मया दष्टम् इमं जीवय काश्यप ॥ (१।३)

परं मन्त्रबलं यत् ते तद् दर्शय यतस्व च । (२।१)

न्यग्रोधम् एनं धक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम । (२।२)

सूतः । (२।३)

एवम् उक्तस्तक्षकेण काश्यपः पुनर् अब्रवीत् ॥ (२।४)

काश्यप उवाच । (३।१)

दश नागेन्द्र वृक्षं त्वं यम् एनम् अभिमन्यसे । (३।२)

अहम् एनं त्वया दष्टं जीवयिष्ये भुजंगम । (३।३)

पश्य मन्त्रबलं मे ऽद्य न्यग्रोधं दश पन्नग ॥ (३।४)

सूत उवाच । (४।१)

एवम् उक्तः स नागेन्द्रः काश्यपेन महात्मना । (४।२)

अदशद् वृक्षम् अभ्येत्य न्यग्रोधं पन्नगोत्तमः ॥ (४।३)

स वृक्षस्तेन दष्टः सन् सद्य एव महाद्युते । (५।१)

आशीविषविषोपेतः प्रजज्वाल समन्ततः ॥ (५।२)

तं दग्ध्वा स नगं नागः काश्यपं पुनर् अब्रवीत् । (६।१)

कुरु यत्नं द्विजश्रेष्ठ जीवयैनं वनस्पतिम् ॥ (६।२)

भस्मीभूतं ततो वृक्षं पन्नगेन्द्रस्य तेजसा । (७।१)

भस्म सर्वं समाहृत्य काश्यपो वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (७।२)

विद्याबलं पन्नगेन्द्र पश्य मे ऽस्मिन् वनस्पतौ । (८।१)

अहं संजीवयाम्येनं पश्यतस्ते भुजंगम ॥ (८।२)

ततः स भगवान् विद्वान् काश्यपो द्विजसत्तमः । (९।१)

भस्मराशीकृतं वृक्षं विद्यया समजीवयत् ॥ (९।२)

अङ्कुरं तं स कृतवांस्ततः पर्णद्वयान्वितम् । (१०।१)

पलाशिनं शाखिनं च तथा विटपिनं पुनः ॥ (१०।२)

तं दृष्ट्वा जीवितं वृक्षं काश्यपेन महात्मना । (११।१)

उवाच तक्षको ब्रह्मन्न् एतद् अत्यद्भुतं त्वयि ॥ (११।२)

विप्रेन्द्र यद् विषं हन्या मम वा मद्विधस्य वा । (१२।१)

कं त्वम् अर्थम् अभिप्रेप्सुर् यासि तत्र तपोधन ॥ (१२।२)

यत् ते ऽभिलषितं प्राप्तुं फलं तस्मान् नृपोत्तमात् । (१३।१)

अहम् एव प्रदास्यामि तत् ते यद्यपि दुर्लभम् ॥ (१३।२)

विप्रशापाभिभूते च क्षीणायुषि नराधिपे । (१४।१)

घटमानस्य ते विप्र सिद्धिः संशयिता भवेत् ॥ (१४।२)

ततो यशः प्रदीप्तं ते त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् । (१५।१)

विरश्मिर् इव घर्मांशुर् अन्तर्धानम् इतो व्रजेत् ॥ (१५।२)

काश्यप उवाच । (१६।१)

धनार्थी याम्यहं तत्र तन् मे दित्स भुजंगम । (१६।२)

ततो ऽहं विनिवर्तिष्ये गृहायोरगसत्तम । (१६।३)

यत्तेयं च प्रगृह्य वै विनिवर्ते भुजंगम ॥ (१६।४)

तक्षक उवाच । (१७।१)

यावद् धनं प्रार्थयसे तस्माद् राज्ञस्ततो ऽधिकम् । (१७।२)

अहं ते ऽद्य प्रदास्यामि निवर्तस्व द्विजोत्तम । (१७।३)

तद् धनं तस्य वो राजा न ग्रहीष्यति किंचन । (१७।४)

इमे नागा वहिष्यन्ति दत्तं हेम मया बहु ॥ (१७।५)

सूत उवाच । (१८।१)

तक्षकस्य वचः श्रुत्वा काश्यपो द्विजसत्तमः । (१८।२)

प्रदध्यौ सुमहातेजा राजानं प्रति बुद्धिमान् ॥ (१८।३)

दिव्यज्ञानः स तेजस्वी ज्ञात्वा तं नृपतिं तदा । (१९।१)

क्षीणायुषं पाण्डवेयम् अपावर्तत काश्यपः । (१९।२)

दशको प्रस्तं मे देहि धनं पन्नगसत्तम । (१९।३)

न राजानं गमिष्यामि किं तेन नृपसूनुना । (१९।४)

इत्युक्तस्तक्षकस्तेन विंशत् कोटीर् धनं ददौ । (१९।५)

स जगाम ततो विप्रो धनं लब्ध्वा यथासुखम् । (१९।६)

लब्ध्वा वित्तं मुनिवरस्तक्षकाद् यावद् ईप्सितम् ॥ (१९।७)

निवृत्ते काश्यपे तस्मिन् समयेन महात्मनि । (२०।१)

जगाम तक्षकस्तूर्णं नगरं नागसाह्वयम् ॥ (२०।२)

अथ शुश्राव गच्छन् स तक्षको जगतीपतिम् । (२१।१)

मन्त्रागदैर् विषहरै रक्ष्यमाणं प्रयत्नतः ॥ (२१।२)

स चिन्तयामास तदा मायायोगेन पार्थिवः । (२२।१)

मया वञ्चयितव्यो ऽसौ क उपायो भवेद् इति ॥ (२२।२)

ततस्तापसरूपेण प्राहिणोत् स भुजंगमान् । (२३।१)

फलपत्रोदकं गृह्य राज्ञे नागो ऽथ तक्षकः ॥ (२३।२)

तक्षक उवाच । (२४।१)

गच्छध्वं यूयम् अव्यग्रा राजानं कार्यवत्तया । (२४।२)

फलपत्रोदकं नाम प्रतिग्राहयितुं नृपम् ॥ (२४।३)

सूत उवाच । (२५।१)

ते तक्षकसमादिष्टास्तथा चक्रुर् भुजंगमाः । (२५।२)

उपनिन्युस्तथा राज्ञे दर्भान् आपः फलानि च ॥ (२५।३)

तच्च सर्वं स राजेन्द्रः प्रतिजग्राह वीर्यवान् । (२६।१)

कृत्वा च तेषां कार्याणि गम्यताम् इत्युवाच तान् ॥ (२६।२)

गतेषु तेषु नागेषु तापसच्छद्मरूपिषु । (२७।१)

अमात्यान् सुहृदश्चैव प्रोवाच स नराधिपः ॥ (२७।२)

भक्षयन्तु भवन्तो वै स्वादूनीमानि सर्वशः । (२८।१)

तापसैर् उपनीतानि फलानि सहिता मया ॥ (२८।२)

ततो राजा ससचिवः फलान्यादातुम् ऐच्छत । (२९।१)

विधिना सम्प्रयुक्तो वै ऋषिवाक्येन तेन तु । (२९।२)

यस्मिन्न् एव फले नागस्तम् एवाभक्षयत् स्वयम् । (२९।३)

यद् गृहीतं फलं राज्ञा तत्र कृमिर् अभूद् अणुः । (२९।४)

ह्रस्वकः कृष्णनयनस्ताम्रो वर्णेन शौनक ॥ (२९।५)

स तं गृह्य नृपश्रेष्ठः सचिवान् इदम् अब्रवीत् । (३०।१)

अस्तम् अभ्येति सविता विषाद् अद्य न मे भयम् ॥ (३०।२)

सत्यवाग् अस्तु स मुनिः कृमिको मां दशत्वयम् । (३१।१)

तक्षको नाम भूत्वा वै तथा परिहृतं भवेत् ॥ (३१।२)

ते चैनम् अन्ववर्तन्त मन्त्रिणः कालचोदिताः । (३२।१)

एवम् उक्त्वा स राजेन्द्रो ग्रीवायां संनिवेश्य ह । (३२।२)

कृमिकं प्राहसत् तूर्णं मुमूर्षुर् नष्टचेतनः ॥ (३२।३)

हसन्न् एव च भोगेन तक्षकेणाभिवेष्टितः । (३३।१)

तस्मात् फलाद् विनिष्क्रम्य यत् तद् राज्ञे निवेदितम् । (३३।२)

वेष्टयित्वा च भोगेन विनद्य च महास्वनम् । (३३।३)

अदशत् पृथिवीपालं तक्षकः पन्नगेश्वरः ॥ (३३।४)