वासुदेव उवाच । (१।१)

युधिष्ठिर महाबाहो महाभाग्यं महात्मनः । (१।२)

रुद्राय बहुरूपाय बहुनाम्ने निबोध मे ॥ (१।३)

वदन्त्यग्निं महादेवं तथा स्थाणुं महेश्वरम् । (२।१)

एकाक्षं त्र्यम्बकं चैव विश्वरूपं शिवं तथा ॥ (२।२)

द्वे तनू तस्य देवस्य वेदज्ञा ब्राह्मणा विदुः । (३।१)

घोराम् अन्यां शिवाम् अन्यां ते तनू बहुधा पुनः ॥ (३।२)

उग्रा घोरा तनूर् यास्य सो ऽग्निर् विद्युत् स भास्करः । (४।१)

शिवा सौम्या च या तस्य धर्मस्त्व् आपो ऽथ चन्द्रमाः ॥ (४।२)

आत्मनो ऽर्धं तु तस्याग्निर् उच्यते भरतर्षभ । (५।१)

ब्रह्मचर्यं चरत्येष शिवा यास्य तनुस्तथा ॥ (५।२)

यास्य घोरतमा मूर्तिर् जगत् संहरते तया । (६।१)

ईश्वरत्वान्महत्त्वाच्च महेश्वर इति स्मृतः ॥ (६।२)

यन्निर्दहति यत् तीक्ष्णो यद् उग्रो यत् प्रतापवान् । (७।१)

मांसशोणितमज्जादो यत् ततो रुद्र उच्यते ॥ (७।२)

देवानां सुमहान् यच्च यच्चास्य विषयो महान् । (८।१)

यच्च विश्वं महत् पाति महादेवस्ततः स्मृतः ॥ (८।२)

समेधयति यन्नित्यं सर्वार्थान् सर्वकर्मभिः । (९।१)

शिवम् इच्छन्मनुष्याणां तस्माद् एष शिवः स्मृतः ॥ (९।२)

दहत्यूर्ध्वं स्थितो यच्च प्राणोत्पत्तिः स्थितिश्च यत् । (१०।१)

स्थिरलिङ्गश्च यन्नित्यं तस्मात् स्थाणुर् इति स्मृतः ॥ (१०।२)

यद् अस्य बहुधा रूपं भूतं भव्यं भवत् तथा । (११।१)

स्थावरं जङ्गमं चैव बहुरूपस्ततः स्मृतः ॥ (११।२)

धूम्रं रूपं च यत् तस्य धूर्जटीत्यत उच्यते । (१२।१)

विश्वे देवाश्च यत् तस्मिन् विश्वरूपस्ततः स्मृतः ॥ (१२।२)

सहस्राक्षो ऽयुताक्षो वा सर्वतोऽक्षिमयो ऽपि वा । (१३।१)

चक्षुषः प्रभवस्तेजो नास्त्यन्तो ऽथास्य चक्षुषाम् ॥ (१३।२)

सर्वथा यत् पशून् पाति तैश्च यद् रमते पुनः । (१४।१)

तेषाम् अधिपतिर् यच्च तस्मात् पशुपतिः स्मृतः ॥ (१४।२)

नित्येन ब्रह्मचर्येण लिङ्गम् अस्य यदा स्थितम् । (१५।१)

महयन्त्यस्य लोकाश्च महेश्वर इति स्मृतः ॥ (१५।२)

विग्रहं पूजयेद् यो वै लिङ्गं वापि महात्मनः । (१६।१)

लिङ्गं पूजयिता नित्यं महतीं श्रियम् अश्नुते ॥ (१६।२)

ऋषयश्चापि देवाश्च गन्धर्वाप्सरसस्तथा । (१७।१)

लिङ्गम् एवार्चयन्ति स्म यत् तद् ऊर्ध्वं समास्थितम् ॥ (१७।२)

पूज्यमाने ततस्तस्मिन्मोदते स महेश्वरः । (१८।१)

सुखं ददाति प्रीतात्मा भक्तानां भक्तवत्सलः ॥ (१८।२)

एष एव श्मशानेषु देवो वसति नित्यशः । (१९।१)

यजन्ते तं जनास्तत्र वीरस्थाननिषेविणम् ॥ (१९।२)

विषमस्थः शरीरेषु स मृत्युः प्राणिनाम् इह । (२०।१)

स च वायुः शरीरेषु प्राणो ऽपानः शरीरिणाम् ॥ (२०।२)

तस्य घोराणि रूपाणि दीप्तानि च बहूनि च । (२१।१)

लोके यान्यस्य पूज्यन्ते विप्रास्तानि विदुर् बुधाः ॥ (२१।२)

नामधेयानि वेदेषु बहून्यस्य यथार्थतः । (२२।१)

निरुच्यन्ते महत्त्वाच्च विभुत्वात् कर्मभिस्तथा ॥ (२२।२)

वेदे चास्य विदुर् विप्राः शतरुद्रीयम् उत्तमम् । (२३।१)

व्यासाद् अनन्तरं यच्चाप्युपस्थानं महात्मनः ॥ (२३।२)

प्रदाता सर्वलोकानां विश्वं चाप्युच्यते महत् । (२४।१)

ज्येष्ठभूतं वदन्त्येनं ब्राह्मणा ऋषयो ऽपरे ॥ (२४।२)

प्रथमो ह्येष देवानां मुखाद् अग्निर् अजायत । (२५।१)

ग्रहैर् बहुविधैः प्राणान् संरुद्धान् उत्सृजत्यपि ॥ (२५।२)

स मोचयति पुण्यात्मा शरण्यः शरणागतान् । (२६।१)

आयुर् आरोग्यम् ऐश्वर्यं वित्तं कामांश्च पुष्कलान् ॥ (२६।२)

स ददाति मनुष्येभ्यः स एवाक्षिपते पुनः । (२७।१)

शक्रादिषु च देवेषु तस्य चैश्वर्यम् उच्यते ॥ (२७।२)

स एवाभ्यधिको नित्यं त्रैलोक्यस्य शुभाशुभे । (२८।१)

ऐश्वर्याच्चैव कामानाम् ईश्वरः पुनर् उच्यते ॥ (२८।२)

महेश्वरश्च लोकानां महताम् ईश्वरश्च सः । (२९।१)

बहुभिर् विविधै रूपैर् विश्वं व्याप्तम् इदं जगत् । (२९।२)

तस्य देवस्य यद् वक्त्रं समुद्रे वडवामुखम् ॥ (२९।३)