भृगुर् उवाच । (१।१)

सत्यं ब्रह्म तपः सत्यं सत्यं सृजति च प्रजाः । (१।२)

सत्येन धार्यते लोकः स्वर्गं सत्येन गच्छति ॥ (१।३)

अनृतं तमसो रूपं तमसा नीयते ह्यधः । (२।१)

तमोग्रस्ता न पश्यन्ति प्रकाशं तमसावृतम् ॥ (२।२)

स्वर्गः प्रकाश इत्याहुर् नरकं तम एव च । (३।१)

सत्यानृतात् तद् उभयं प्राप्यते जगतीचरैः ॥ (३।२)

तत्र त्वेवंविधा वृत्तिर् लोके सत्यानृता भवेत् । (४।१)

धर्माधर्मौ प्रकाशश्च तमो दुःखं सुखं तथा ॥ (४।२)

तत्र यत् सत्यं स धर्मो यो धर्मः स प्रकाशो यः प्रकाशस्तत् सुखम् इति । (५।१)

तत्र यद् अनृतं सो ऽधर्मो यो ऽधर्मस्तत् तमो यत् तमस्तद् दुःखम् इति ॥ (५।२)

शारीरैर् मानसैर् दुःखैः सुखैश् चाप्य् असुखोदयैः । (६।१)

अत्रोच्यते । (६।२)

लोकसृष्टिं प्रपश्यन्तो न मुह्यन्ति विचक्षणाः ॥ (६।३)

तत्र दुःखविमोक्षार्थं प्रयतेत विचक्षणः । (७।१)

सुखं ह्यनित्यं भूतानाम् इह लोके परत्र च ॥ (७।२)

राहुग्रस्तस्य सोमस्य यथा ज्योत्स्ना न भासते । (८।१)

तथा तमोऽभिभूतानां भूतानां भ्रश्यते सुखम् ॥ (८।२)

तत् खलु द्विविधं सुखम् उच्यते शारीरं मानसं च । (९।१)

इह खल्वमुष्मिंश्च लोके सर्वारम्भप्रवृत्तयः सुखार्था अभिधीयन्ते । (९।२)

न ह्यतस्त्रिवर्गफलं विशिष्टतरम् अस्ति । (९।३)

स एष काम्यो गुणविशेषो धर्मार्थयोर् आरम्भस्तद्धेतुर् अस्योत्पत्तिः सुखप्रयोजना ॥ (९।४)

भरद्वाज उवाच । (१०।१)

यद् एतद् भवताभिहितं सुखानां परमाः स्त्रिय इति तन्न गृह्णीमः । (१०।२)

न ह्येषाम् ऋषीणां महति स्थितानाम् अप्राप्य एष गुणविशेषो न चैनम् अभिलषन्ति । (१०।३)

श्रूयते च भगवांस्त्रिलोककृद् ब्रह्मा प्रभुर् एकाकी तिष्ठति । (१०।४)

ब्रह्मचारी न कामसुखेष्वात्मानम् अवदधाति । (१०।५)

अपि च भगवान् विश्वेश्वर उमापतिः कामम् अभिवर्तमानम् अनङ्गत्वेन शमम् अनयत् । (१०।६)

तस्माद् ब्रूमो न महात्मभिर् अयं प्रतिगृहीतो न त्वेष तावद् विशिष्टो गुण इति नैतद् भगवतः प्रत्येमि । (१०।७)

भगवता तूक्तं सुखानां परमाः स्त्रिय इति । (१०।८)

लोकप्रवादो ऽपि च भवति द्विविधः फलोदयः सुकृतात् सुखम् अवाप्यते दुष्कृताद् दुःखम् इति । (१०।९)

अत्रोच्यताम् ॥ (१०।१०)

भृगुर् उवाच । (११।१)

अनृतात् खलु तमः प्रादुर्भूतं तमोग्रस्ता अधर्मम् एवानुवर्तन्ते न धर्मम् । (११।२)

क्रोधलोभमोहमानानृतादिभिर् अवच्छन्ना न खल्वस्मिंल् लोके न चामुत्र सुखम् आप्नुवन्ति । (११।३)

विविधव्याधिगणोपतापैर् अवकीर्यन्ते । (११।४)

वधबन्धरोगपरिक्लेशादिभिश्च क्षुत्पिपासाश्रमकृतैर् उपतापैर् उपतप्यन्ते । (११।५)

चण्डवातात्युष्णातिशीतकृतैश्च प्रतिभयैः शारीरैर् दुःखैर् उपतप्यन्ते । (११।६)

बन्धुधनविनाशविप्रयोगकृतैश्च मानसैः शोकैर् अभिभूयन्ते जरामृत्युकृतैश्चान्यैर् इति ॥ (११।७)

यस्त्वेतैः शारीरैर् मानसैर् दुःखैर् न स्पृश्यते स सुखं वेद । (१२।१)

न चैते दोषाः स्वर्गे प्रादुर्भवन्ति । (१२।२)

तत्र भवति खलु ॥ (१२।३)

सुसुखः पवनः स्वर्गे गन्धश्च सुरभिस्तथा । (१३।१)

क्षुत्पिपासाश्रमो नास्ति न जरा न च पापकम् ॥ (१३।२)

नित्यम् एव सुखं स्वर्गे सुखं दुःखम् इहोभयम् । (१४।१)

नरके दुःखम् एवाहुः समं तु परमं पदम् ॥ (१४।२)

पृथिवी सर्वभूतानां जनित्री तद्विधाः स्त्रियः । (१५।१)

पुमान् प्रजापतिस्तत्र शुक्रं तेजोमयं विदुः ॥ (१५।२)

इत्येतल् लोकनिर्माणं ब्रह्मणा विहितं पुरा । (१६।१)

प्रजा विपरिवर्तन्ते स्वैः स्वैः कर्मभिर् आवृताः ॥ (१६।२)