नल उवाच । (१।१)

यथा राज्यं पितुस् ते तत् तथा मम न संशयः । (१।२)

न तु तत्र गमिष्यामि विषमस्थः कथंचन ॥ (१।३)

कथं समृद्धो गत्वाहं तव हर्षविवर्धनः । (२।१)

परिद्यूनो गमिष्यामि तव शोकविवर्धनः ॥ (२।२)

बृहदश्व उवाच । (३।१)

इति ब्रुवन् नलो राजा दमयन्तीं पुनः पुनः । (३।२)

सान्त्वयामास कल्याणीं वाससो ऽर्धेन संवृताम् ॥ (३।३)

ताव् एकवस्त्रसंवीतावटमानावितस् ततः । (४।१)

क्षुत्पिपासापरिश्रान्तौ सभां कांचिद् उपेयतुः ॥ (४।२)

तां सभाम् उपसंप्राप्य तदा स निषधाधिपः । (५।१)

वैदर्भ्या सहितो राजा निषसाद महीतले ॥ (५।२)

स वै विवस्त्रो मलिनो विकचः पांसुगुण्ठितः । (६।१)

दमयन्त्या सह श्रान्तः सुष्वाप धरणीतले ॥ (६।२)

दमयन्त्यपि कल्याणी निद्रयापहृता ततः । (७।१)

सहसा दुःखम् आसाद्य सुकुमारी तपस्विनी ॥ (७।२)

सुप्तायां दमयन्त्यां तु नलो राजा विशां पते । (८।१)

शोकोन्मथितचित्तात्मा न स्म शेते यथा पुरा ॥ (८।२)

स तद् राज्यापहरणं सुहृत्त्यागं च सर्वशः । (९।१)

वने च तं परिध्वंसं प्रेक्ष्य चिन्ताम् उपेयिवान् ॥ (९।२)

किं नु मे स्याद् इदं कृत्वा किं नु मे स्याद् अकुर्वतः । (१०।१)

किं नु मे मरणं श्रेयः परित्यागो जनस्य वा ॥ (१०।२)

माम् इयं ह्यनुरक्तेदं दुःखम् आप्नोति मत्कृते । (११।१)

मद्विहीना त्वियं गच्छेत् कदाचित् स्वजनं प्रति ॥ (११।२)

मया निःसंशयं दुःखम् इयं प्राप्स्यत्य् अनुत्तमा । (१२।१)

उत्सर्गे संशयः स्यात् तु विन्देतापि सुखं क्वचित् ॥ (१२।२)

स विनिश्चित्य बहुधा विचार्य च पुनः पुनः । (१३।१)

उत्सर्गे ऽमन्यत श्रेयो दमयन्त्या नराधिपः ॥ (१३।२)

सो ऽवस्त्रताम् आत्मनश् च तस्याश्चाप्य् एकवस्त्रताम् । (१४।१)

चिन्तयित्वाध्यगाद् राजा वस्त्रार्धस्यावकर्तनम् ॥ (१४।२)

कथं वासो विकर्तेयं न च बुध्येत मे प्रिया । (१५।१)

चिन्त्यैवं नैषधो राजा सभां पर्यचरत् तदा ॥ (१५।२)

परिधावन्न् अथ नल इतश् चेतश् च भारत । (१६।१)

आससाद सभोद्देशे विकोशं खड्गम् उत्तमम् ॥ (१६।२)

तेनार्धं वाससश् छित्त्वा निवस्य च परंतपः । (१७।१)

सुप्ताम् उत्सृज्य वैदर्भीं प्राद्रवद् गतचेतनः ॥ (१७।२)

ततो निबद्धहृदयः पुनर् आगम्य तां सभाम् । (१८।१)

दमयन्तीं तथा दृष्ट्वा रुरोद निषधाधिपः ॥ (१८।२)

यां न वायुर् न चादित्यः पुरा पश्यति मे प्रियाम् । (१९।१)

सेयम् अद्य सभामध्ये शेते भूमावनाथवत् ॥ (१९।२)

इयं वस्त्रावकर्तेन संवीता चारुहासिनी । (२०।१)

उन्मत्तेव वरारोहा कथं बुद्ध्वा भविष्यति ॥ (२०।२)

कथम् एका सती भैमी मया विरहिता शुभा । (२१।१)

चरिष्यति वने घोरे मृगव्यालनिषेविते ॥ (२१।२)

गत्वा गत्वा नलो राजा पुनर् एति सभां मुहुः । (२२।१)

आकृष्यमाणः कलिना सौहृदेनापकृष्यते ॥ (२२।२)

द्विधेव हृदयं तस्य दुःखितस्याभवत् तदा । (२३।१)

दोलेव मुहुर् आयाति याति चैव सभां मुहुः ॥ (२३।२)

सो ऽपकृष्टस्तु कलिना मोहितः प्राद्रवन् नलः । (२४।१)

सुप्ताम् उत्सृज्य तां भार्यां विलप्य करुणं बहु ॥ (२४।२)

नष्टात्मा कलिना स्पृष्टस् तत् तद् विगणयन् नृपः । (२५।१)

जगामैव वने शून्ये भार्याम् उत्सृज्य दुःखितः ॥ (२५।२)