MBh, 7, 151
Select a line for its word-by-word analysis.
तस्मिंस्तथा वर्तमाने कर्णराक्षसयोर् मृधे । (१।२)
tasmiṃstathā vartamāne karṇarākṣasayor mṛdhe |
अलायुधो राक्षसेन्द्रो वीर्यवान् अभ्यवर्तत ॥ (१।३)
alāyudho rākṣasendro vīryavān abhyavartata ||
नानारूपधरैर् वीरैः पूर्ववैरम् अनुस्मरन् ॥ (२।३)
nānārūpadharair vīraiḥ pūrvavairam anusmaran ||
तस्य ज्ञातिर् हि विक्रान्तो ब्राह्मणादो बको हतः । (३।१)
tasya jñātir hi vikrānto brāhmaṇādo bako hataḥ |
स दीर्घकालाध्युषितं पूर्ववैरम् अनुस्मरन् । (४।१)
sa dīrghakālādhyuṣitaṃ pūrvavairam anusmaran |
विज्ञायैतन्निशायुद्धं जिघांसुर् भीमम् आहवे ॥ (४।२)
vijñāyaitanniśāyuddhaṃ jighāṃsur bhīmam āhave ||
दुर्योधनम् इदं वाक्यम् अब्रवीद् युद्धलालसः ॥ (५।२)
duryodhanam idaṃ vākyam abravīd yuddhalālasaḥ ||
किम् अन्यद् राक्षसान् अन्यान् अस्मांश्च परिभूय ह ॥ (७।२)
kim anyad rākṣasān anyān asmāṃśca paribhūya ha ||
हैडिम्बं च सहामात्यं हन्तुम् अभ्यागतः स्वयम् ॥ (८।२)
haiḍimbaṃ ca sahāmātyaṃ hantum abhyāgataḥ svayam ||
हत्वा संभक्षयिष्यामि सर्वैर् अनुचरैः सह । (९।२)
hatvā saṃbhakṣayiṣyāmi sarvair anucaraiḥ saha |
निवारय बलं सर्वं वयं योत्स्याम पाण्डवान् ॥ (९।३)
nivāraya balaṃ sarvaṃ vayaṃ yotsyāma pāṇḍavān ||
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हृष्टो दुर्योधनस्तदा । (१०।१)
tasya tad vacanaṃ śrutvā hṛṣṭo duryodhanastadā |
प्रतिपूज्याब्रवीद् वाक्यं भ्रातृभिः परिवारितः ॥ (१०।२)
pratipūjyābravīd vākyaṃ bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ ||
त्वां पुरस्कृत्य सगणं वयं योत्स्यामहे परान् । (११।१)
tvāṃ puraskṛtya sagaṇaṃ vayaṃ yotsyāmahe parān |
न हि वैरान्तमनसः स्थास्यन्ति मम सैनिकाः ॥ (११।२)
na hi vairāntamanasaḥ sthāsyanti mama sainikāḥ ||
एवम् अस्त्विति राजानम् उक्त्वा राक्षसपुंगवः । (१२।१)
evam astviti rājānam uktvā rākṣasapuṃgavaḥ |
अभ्ययात् त्वरितो भीमं सहितः पुरुषाशनैः ॥ (१२।२)
abhyayāt tvarito bhīmaṃ sahitaḥ puruṣāśanaiḥ ||
तस्यापि तुरगाः शीघ्रा हस्तिकायाः खरस्वनाः । (१५।१)
tasyāpi turagāḥ śīghrā hastikāyāḥ kharasvanāḥ |
तस्याप्यक्षसमा बाणा रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः । (१७।१)
tasyāpyakṣasamā bāṇā rukmapuṅkhāḥ śilāśitāḥ |
सो ऽपि वीरो महाबाहुर् यथैव स घटोत्कचः ॥ (१७।२)
so 'pi vīro mahābāhur yathaiva sa ghaṭotkacaḥ ||
तस्यापि गोमायुबडाभिगुप्तो बभूव केतुर् ज्वलनार्कतुल्यः । (१८।१)
tasyāpi gomāyubaḍābhigupto babhūva ketur jvalanārkatulyaḥ |
स चापि रूपेण घटोत्कचस्य श्रीमत्तमो व्याकुलदीपितास्यः ॥ (१८।२)
sa cāpi rūpeṇa ghaṭotkacasya śrīmattamo vyākuladīpitāsyaḥ ||
दीप्ताङ्गदो दीप्तकिरीटमाली बद्धस्रगुष्णीषनिबद्धखड्गः । (१९।१)
dīptāṅgado dīptakirīṭamālī baddhasraguṣṇīṣanibaddhakhaḍgaḥ |
गदी भुशुण्डी मुसली हली च शरासनी वारणतुल्यवर्ष्मा ॥ (१९।२)
gadī bhuśuṇḍī musalī halī ca śarāsanī vāraṇatulyavarṣmā ||
रथेन तेनानलवर्चसा च विद्रावयन् पाण्डववाहिनीं ताम् । (२०।१)
rathena tenānalavarcasā ca vidrāvayan pāṇḍavavāhinīṃ tām |
रराज संख्ये परिवर्तमानो विद्युन्माली मेघ इवान्तरिक्षे ॥ (२०।२)
rarāja saṃkhye parivartamāno vidyunmālī megha ivāntarikṣe ||
ते चापि सर्वे प्रवरा नरेन्द्रा महाबला वर्मिणश्चर्मिणश्च । (२१।१)
te cāpi sarve pravarā narendrā mahābalā varmiṇaścarmiṇaśca |
हर्षान्विता युयुधुस्तत्र राजन् समन्ततः पाण्डवयोधवीराः ॥ (२१।२)
harṣānvitā yuyudhustatra rājan samantataḥ pāṇḍavayodhavīrāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.