महाभारतMahābhārata

MBh, 7, 151

1129 of 1995 · 45 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

तस्मिंस्तथा वर्तमाने कर्णराक्षसयोर् मृधे । (१।२)

tasmiṃstathā vartamāne karṇarākṣasayor mṛdhe |

1.3१.३

अलायुधो राक्षसेन्द्रो वीर्यवान् अभ्यवर्तत ॥ (१।३)

alāyudho rākṣasendro vīryavān abhyavartata ||

2.1२.१

महत्या सेनया युक्तः सुयोधनम् उपागमत् । (२।१)

mahatyā senayā yuktaḥ suyodhanam upāgamat |

2.2२.२

राक्षसानां विरूपाणां सहस्रैः परिवारितः । (२।२)

rākṣasānāṃ virūpāṇāṃ sahasraiḥ parivāritaḥ |

2.3२.३

नानारूपधरैर् वीरैः पूर्ववैरम् अनुस्मरन् ॥ (२।३)

nānārūpadharair vīraiḥ pūrvavairam anusmaran ||

3.1३.१

तस्य ज्ञातिर् हि विक्रान्तो ब्राह्मणादो बको हतः । (३।१)

tasya jñātir hi vikrānto brāhmaṇādo bako hataḥ |

3.2३.२

किर्मीरश्च महातेजा हिडिम्बश्च सखा तथा ॥ (३।२)

kirmīraśca mahātejā hiḍimbaśca sakhā tathā ||

4.1४.१

स दीर्घकालाध्युषितं पूर्ववैरम् अनुस्मरन् । (४।१)

sa dīrghakālādhyuṣitaṃ pūrvavairam anusmaran |

4.2४.२

विज्ञायैतन्निशायुद्धं जिघांसुर् भीमम् आहवे ॥ (४।२)

vijñāyaitanniśāyuddhaṃ jighāṃsur bhīmam āhave ||

5.1५.१

स मत्त इव मातङ्गः संक्रुद्ध इव चोरगः । (५।१)

sa matta iva mātaṅgaḥ saṃkruddha iva coragaḥ |

5.2५.२

दुर्योधनम् इदं वाक्यम् अब्रवीद् युद्धलालसः ॥ (५।२)

duryodhanam idaṃ vākyam abravīd yuddhalālasaḥ ||

6.1६.१

विदितं ते महाराज यथा भीमेन राक्षसाः । (६।१)

viditaṃ te mahārāja yathā bhīmena rākṣasāḥ |

6.2६.२

हिडिम्बबककिर्मीरा निहता मम बान्धवाः ॥ (६।२)

hiḍimbabakakirmīrā nihatā mama bāndhavāḥ ||

7.1७.१

परामर्शश्च कन्याया हिडिम्बायाः कृतः पुरा । (७।१)

parāmarśaśca kanyāyā hiḍimbāyāḥ kṛtaḥ purā |

7.2७.२

किम् अन्यद् राक्षसान् अन्यान् अस्मांश्च परिभूय ह ॥ (७।२)

kim anyad rākṣasān anyān asmāṃśca paribhūya ha ||

8.1८.१

तम् अहं सगणं राजन् सवाजिरथकुञ्जरम् । (८।१)

tam ahaṃ sagaṇaṃ rājan savājirathakuñjaram |

8.2८.२

हैडिम्बं च सहामात्यं हन्तुम् अभ्यागतः स्वयम् ॥ (८।२)

haiḍimbaṃ ca sahāmātyaṃ hantum abhyāgataḥ svayam ||

9.1९.१

अद्य कुन्तीसुतान् सर्वान् वासुदेवपुरोगमान् । (९।१)

adya kuntīsutān sarvān vāsudevapurogamān |

9.2९.२

हत्वा संभक्षयिष्यामि सर्वैर् अनुचरैः सह । (९।२)

hatvā saṃbhakṣayiṣyāmi sarvair anucaraiḥ saha |

9.3९.३

निवारय बलं सर्वं वयं योत्स्याम पाण्डवान् ॥ (९।३)

nivāraya balaṃ sarvaṃ vayaṃ yotsyāma pāṇḍavān ||

10.1१०.१

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हृष्टो दुर्योधनस्तदा । (१०।१)

tasya tad vacanaṃ śrutvā hṛṣṭo duryodhanastadā |

10.2१०.२

प्रतिपूज्याब्रवीद् वाक्यं भ्रातृभिः परिवारितः ॥ (१०।२)

pratipūjyābravīd vākyaṃ bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ ||

11.1११.१

त्वां पुरस्कृत्य सगणं वयं योत्स्यामहे परान् । (११।१)

tvāṃ puraskṛtya sagaṇaṃ vayaṃ yotsyāmahe parān |

11.2११.२

न हि वैरान्तमनसः स्थास्यन्ति मम सैनिकाः ॥ (११।२)

na hi vairāntamanasaḥ sthāsyanti mama sainikāḥ ||

12.1१२.१

एवम् अस्त्विति राजानम् उक्त्वा राक्षसपुंगवः । (१२।१)

evam astviti rājānam uktvā rākṣasapuṃgavaḥ |

12.2१२.२

अभ्ययात् त्वरितो भीमं सहितः पुरुषाशनैः ॥ (१२।२)

abhyayāt tvarito bhīmaṃ sahitaḥ puruṣāśanaiḥ ||

13.1१३.१

दीप्यमानेन वपुषा रथेनादित्यवर्चसा । (१३।१)

dīpyamānena vapuṣā rathenādityavarcasā |

13.2१३.२

तादृशेनैव राजेन्द्र यादृशेन घटोत्कचः ॥ (१३।२)

tādṛśenaiva rājendra yādṛśena ghaṭotkacaḥ ||

14.1१४.१

तस्याप्यतुलनिर्घोषो बहुतोरणचित्रितः । (१४।१)

tasyāpyatulanirghoṣo bahutoraṇacitritaḥ |

14.2१४.२

ऋक्षचर्मावनद्धाङ्गो नल्वमात्रो महारथः ॥ (१४।२)

ṛkṣacarmāvanaddhāṅgo nalvamātro mahārathaḥ ||

15.1१५.१

तस्यापि तुरगाः शीघ्रा हस्तिकायाः खरस्वनाः । (१५।१)

tasyāpi turagāḥ śīghrā hastikāyāḥ kharasvanāḥ |

15.2१५.२

शतं युक्ता महाकाया मांसशोणितभोजनाः ॥ (१५।२)

śataṃ yuktā mahākāyā māṃsaśoṇitabhojanāḥ ||

16.1१६.१

तस्यापि रथनिर्घोषो महामेघरवोपमः । (१६।१)

tasyāpi rathanirghoṣo mahāmegharavopamaḥ |

16.2१६.२

तस्यापि सुमहच्चापं दृढज्यं बलवत्तरम् ॥ (१६।२)

tasyāpi sumahaccāpaṃ dṛḍhajyaṃ balavattaram ||

17.1१७.१

तस्याप्यक्षसमा बाणा रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः । (१७।१)

tasyāpyakṣasamā bāṇā rukmapuṅkhāḥ śilāśitāḥ |

17.2१७.२

सो ऽपि वीरो महाबाहुर् यथैव स घटोत्कचः ॥ (१७।२)

so 'pi vīro mahābāhur yathaiva sa ghaṭotkacaḥ ||

18.1१८.१

तस्यापि गोमायुबडाभिगुप्तो बभूव केतुर् ज्वलनार्कतुल्यः । (१८।१)

tasyāpi gomāyubaḍābhigupto babhūva ketur jvalanārkatulyaḥ |

18.2१८.२

स चापि रूपेण घटोत्कचस्य श्रीमत्तमो व्याकुलदीपितास्यः ॥ (१८।२)

sa cāpi rūpeṇa ghaṭotkacasya śrīmattamo vyākuladīpitāsyaḥ ||

19.1१९.१

दीप्ताङ्गदो दीप्तकिरीटमाली बद्धस्रगुष्णीषनिबद्धखड्गः । (१९।१)

dīptāṅgado dīptakirīṭamālī baddhasraguṣṇīṣanibaddhakhaḍgaḥ |

19.2१९.२

गदी भुशुण्डी मुसली हली च शरासनी वारणतुल्यवर्ष्मा ॥ (१९।२)

gadī bhuśuṇḍī musalī halī ca śarāsanī vāraṇatulyavarṣmā ||

20.1२०.१

रथेन तेनानलवर्चसा च विद्रावयन् पाण्डववाहिनीं ताम् । (२०।१)

rathena tenānalavarcasā ca vidrāvayan pāṇḍavavāhinīṃ tām |

20.2२०.२

रराज संख्ये परिवर्तमानो विद्युन्माली मेघ इवान्तरिक्षे ॥ (२०।२)

rarāja saṃkhye parivartamāno vidyunmālī megha ivāntarikṣe ||

21.1२१.१

ते चापि सर्वे प्रवरा नरेन्द्रा महाबला वर्मिणश्चर्मिणश्च । (२१।१)

te cāpi sarve pravarā narendrā mahābalā varmiṇaścarmiṇaśca |

21.2२१.२

हर्षान्विता युयुधुस्तत्र राजन् समन्ततः पाण्डवयोधवीराः ॥ (२१।२)

harṣānvitā yuyudhustatra rājan samantataḥ pāṇḍavayodhavīrāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 7, 151

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit