महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 195

859 of 1995 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

एतच्छ्रुत्वा तु कौन्तेयः सर्वान् भ्रातॄन् उपह्वरे । (१।२)

etacchrutvā tu kaunteyaḥ sarvān bhrātṝn upahvare |

1.3१.३

आहूय भरतश्रेष्ठ इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

āhūya bharataśreṣṭha idaṃ vacanam abravīt ||

2.1२.१

धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु ये चारपुरुषा मम । (२।१)

dhārtarāṣṭrasya sainyeṣu ye cārapuruṣā mama |

2.2२.२

ते प्रवृत्तिं प्रयच्छन्ति ममेमां व्युषितां निशाम् ॥ (२।२)

te pravṛttiṃ prayacchanti mamemāṃ vyuṣitāṃ niśām ||

3.1३.१

दुर्योधनः किलापृच्छद् आपगेयं महाव्रतम् । (३।१)

duryodhanaḥ kilāpṛcchad āpageyaṃ mahāvratam |

3.2३.२

केन कालेन पाण्डूनां हन्याः सैन्यम् इति प्रभो ॥ (३।२)

kena kālena pāṇḍūnāṃ hanyāḥ sainyam iti prabho ||

4.1४.१

मासेनेति च तेनोक्तो धार्तराष्ट्रः सुदुर्मतिः । (४।१)

māseneti ca tenokto dhārtarāṣṭraḥ sudurmatiḥ |

4.2४.२

तावता चापि कालेन द्रोणो ऽपि प्रत्यजानत ॥ (४।२)

tāvatā cāpi kālena droṇo 'pi pratyajānata ||

5.1५.१

गौतमो द्विगुणं कालम् उक्तवान् इति नः श्रुतम् । (५।१)

gautamo dviguṇaṃ kālam uktavān iti naḥ śrutam |

5.2५.२

द्रौणिस्तु दशरात्रेण प्रतिजज्ञे महास्त्रवित् ॥ (५।२)

drauṇistu daśarātreṇa pratijajñe mahāstravit ||

6.1६.१

तथा दिव्यास्त्रवित् कर्णः संपृष्टः कुरुसंसदि । (६।१)

tathā divyāstravit karṇaḥ saṃpṛṣṭaḥ kurusaṃsadi |

6.2६.२

पञ्चभिर् दिवसैर् हन्तुं स सैन्यं प्रतिजज्ञिवान् ॥ (६।२)

pañcabhir divasair hantuṃ sa sainyaṃ pratijajñivān ||

7.1७.१

तस्माद् अहम् अपीच्छामि श्रोतुम् अर्जुन ते वचः । (७।१)

tasmād aham apīcchāmi śrotum arjuna te vacaḥ |

7.2७.२

कालेन कियता शत्रून् क्षपयेर् इति संयुगे ॥ (७।२)

kālena kiyatā śatrūn kṣapayer iti saṃyuge ||

8.1८.१

एवम् उक्तो गुडाकेशः पार्थिवेन धनंजयः । (८।१)

evam ukto guḍākeśaḥ pārthivena dhanaṃjayaḥ |

8.2८.२

वासुदेवम् अवेक्ष्येदं वचनं प्रत्यभाषत ॥ (८।२)

vāsudevam avekṣyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣata ||

9.1९.१

सर्व एते महात्मानः कृतास्त्राश्चित्रयोधिनः । (९।१)

sarva ete mahātmānaḥ kṛtāstrāścitrayodhinaḥ |

9.2९.२

असंशयं महाराज हन्युर् एव बलं तव ॥ (९।२)

asaṃśayaṃ mahārāja hanyur eva balaṃ tava ||

10.1१०.१

अपैतु ते मनस्तापो यथासत्यं ब्रवीम्यहम् । (१०।१)

apaitu te manastāpo yathāsatyaṃ bravīmyaham |

10.2१०.२

हन्याम् एकरथेनाहं वासुदेवसहायवान् ॥ (१०।२)

hanyām ekarathenāhaṃ vāsudevasahāyavān ||

11.1११.१

सामरान् अपि लोकांस्त्रीन् सहस्थावरजङ्गमान् । (११।१)

sāmarān api lokāṃstrīn sahasthāvarajaṅgamān |

11.2११.२

भूतं भव्यं भविष्यच्च निमेषाद् इति मे मतिः ॥ (११।२)

bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca nimeṣād iti me matiḥ ||

12.1१२.१

यत् तद् घोरं पशुपतिः प्रादाद् अस्त्रं महन्मम । (१२।१)

yat tad ghoraṃ paśupatiḥ prādād astraṃ mahanmama |

12.2१२.२

कैराते द्वन्द्वयुद्धे वै तद् इदं मयि वर्तते ॥ (१२।२)

kairāte dvandvayuddhe vai tad idaṃ mayi vartate ||

13.1१३.१

यद् युगान्ते पशुपतिः सर्वभूतानि संहरन् । (१३।१)

yad yugānte paśupatiḥ sarvabhūtāni saṃharan |

13.2१३.२

प्रयुङ्क्ते पुरुषव्याघ्र तद् इदं मयि वर्तते ॥ (१३।२)

prayuṅkte puruṣavyāghra tad idaṃ mayi vartate ||

14.1१४.१

तन्न जानाति गाङ्गेयो न द्रोणो न च गौतमः । (१४।१)

tanna jānāti gāṅgeyo na droṇo na ca gautamaḥ |

14.2१४.२

न च द्रोणसुतो राजन् कुत एव तु सूतजः ॥ (१४।२)

na ca droṇasuto rājan kuta eva tu sūtajaḥ ||

15.1१५.१

न तु युक्तं रणे हन्तुं दिव्यैर् अस्त्रैः पृथग्जनम् । (१५।१)

na tu yuktaṃ raṇe hantuṃ divyair astraiḥ pṛthagjanam |

15.2१५.२

आर्जवेनैव युद्धेन विजेष्यामो वयं परान् ॥ (१५।२)

ārjavenaiva yuddhena vijeṣyāmo vayaṃ parān ||

16.1१६.१

तथेमे पुरुषव्याघ्राः सहायास्तव पार्थिव । (१६।१)

tatheme puruṣavyāghrāḥ sahāyāstava pārthiva |

16.2१६.२

सर्वे दिव्यास्त्रविदुषः सर्वे युद्धाभिनन्दिनः ॥ (१६।२)

sarve divyāstraviduṣaḥ sarve yuddhābhinandinaḥ ||

17.1१७.१

वेदान्तावभृथस्नाताः सर्व एते ऽपराजिताः । (१७।१)

vedāntāvabhṛthasnātāḥ sarva ete 'parājitāḥ |

17.2१७.२

निहन्युः समरे सेनां देवानाम् अपि पाण्डव ॥ (१७।२)

nihanyuḥ samare senāṃ devānām api pāṇḍava ||

18.1१८.१

शिखण्डी युयुधानश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः । (१८।१)

śikhaṇḍī yuyudhānaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ |

18.2१८.२

भीमसेनो यमौ चोभौ युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ (१८।२)

bhīmaseno yamau cobhau yudhāmanyūttamaujasau ||

19.1१९.१

विराटद्रुपदौ चोभौ भीष्मद्रोणसमौ युधि । (१९।१)

virāṭadrupadau cobhau bhīṣmadroṇasamau yudhi |

19.2१९.२

स्वयं चापि समर्थो ऽसि त्रैलोक्योत्सादने अपि ॥ (१९।२)

svayaṃ cāpi samartho 'si trailokyotsādane api ||

20.1२०.१

क्रोधाद् यं पुरुषं पश्येस्त्वं वासवसमद्युते । (२०।१)

krodhād yaṃ puruṣaṃ paśyestvaṃ vāsavasamadyute |

20.2२०.२

क्षिप्रं न स भवेद् व्यक्तम् इति त्वां वेद्मि कौरव ॥ (२०।२)

kṣipraṃ na sa bhaved vyaktam iti tvāṃ vedmi kaurava ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 195

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit