नाग उवाच । (१।१)

अथ ब्राह्मणरूपेण कं तं समनुपश्यसि । (१।२)

मानुषं केवलं विप्रं देवं वाथ शुचिस्मिते ॥ (१।३)

को हि मां मानुषः शक्तो द्रष्टुकामो यशस्विनि । (२।१)

संदर्शनरुचिर् वाक्यम् आज्ञापूर्वं वदिष्यति ॥ (२।२)

सुरासुरगणानां च देवर्षीणां च भामिनि । (३।१)

ननु नागा महावीर्याः सौरसेयास्तरस्विनः ॥ (३।२)

वन्दनीयाश्च वरदा वयम् अप्यनुयायिनः । (४।१)

मनुष्याणां विशेषेण धनाध्यक्षा इति श्रुतिः ॥ (४।२)

नागभार्योवाच । (५।१)

आर्जवेनाभिजानामि नासौ देवो ऽनिलाशन । (५।२)

एकं त्वस्य विजानामि भक्तिमान् अतिरोषणः ॥ (५।३)

स हि कार्यान्तराकाङ्क्षी जलेप्सुः स्तोकको यथा । (६।१)

वर्षं वर्षप्रियः पक्षी दर्शनं तव काङ्क्षति ॥ (६।२)

न हि त्वा दैवतं किंचिद् विविग्नं प्रतिपालयेत् । (७।१)

तुल्ये ह्यभिजने जातो न कश्चित् पर्युपासते ॥ (७।२)

तद् रोषं सहजं त्यक्त्वा त्वम् एनं द्रष्टुम् अर्हसि । (८।१)

आशाछेदेन तस्याद्य नात्मानं दग्धुम् अर्हसि ॥ (८।२)

आशया त्वभिपन्नानाम् अकृत्वाश्रुप्रमार्जनम् । (९।१)

राजा वा राजपुत्रो वा भ्रूणहत्यैव युज्यते ॥ (९।२)

मौनाज्ज्ञानफलावाप्तिर् दानेन च यशो महत् । (१०।१)

वाग्मित्वं सत्यवाक्येन परत्र च महीयते ॥ (१०।२)

भूमिप्रदानेन गतिं लभत्याश्रमसंमिताम् । (११।१)

नष्टस्यार्थस्य संप्राप्तिं कृत्वा फलम् उपाश्नुते ॥ (११।२)

अभिप्रेताम् असंक्लिष्टां कृत्वाकामवतीं क्रियाम् । (१२।१)

न याति निरयं कश्चिद् इति धर्मविदो विदुः ॥ (१२।२)

नाग उवाच । (१३।१)

अभिमानेन मानो मे जातिदोषेण वै महान् । (१३।२)

रोषः संकल्पजः साध्वि दग्धो वाचाग्निना त्वया ॥ (१३।३)

न च रोषाद् अहं साध्वि पश्येयम् अधिकं तमः । (१४।१)

यस्य वक्तव्यतां यान्ति विशेषेण भुजंगमाः ॥ (१४।२)

दोषस्य हि वशं गत्वा दशग्रीवः प्रतापवान् । (१५।१)

तथा शक्रप्रतिस्पर्धी हतो रामेण संयुगे ॥ (१५।२)

अन्तःपुरगतं वत्सं श्रुत्वा रामेण निर्हृतम् । (१६।१)

धर्षणाद् रोषसंविग्नाः कार्तवीर्यसुता हताः ॥ (१६।२)

जामदग्न्येन रामेण सहस्रनयनोपमः । (१७।१)

संयुगे निहतो रोषात् कार्तवीर्यो महाबलः ॥ (१७।२)

तद् एष तपसां शत्रुः श्रेयसश्च निपातनः । (१८।१)

निगृहीतो मया रोषः श्रुत्वैव वचनं तव ॥ (१८।२)

आत्मानं च विशेषेण प्रशंसाम्यनपायिनि । (१९।१)

यस्य मे त्वं विशालाक्षि भार्या सर्वगुणान्विता ॥ (१९।२)

एष तत्रैव गच्छामि यत्र तिष्ठत्यसौ द्विजः । (२०।१)

सर्वथा चोक्तवान् वाक्यं नाकृतार्थः प्रयास्यति ॥ (२०।२)