शुक्र उवाच । (१।१)

यः परेषां नरो नित्यम् अतिवादांस्तितिक्षति । (१।२)

देवयानि विजानीहि तेन सर्वम् इदं जितम् ॥ (१।३)

यः समुत्पतितं क्रोधं निगृह्णाति हयं यथा । (२।१)

स यन्तेत्युच्यते सद्भिर् न यो रश्मिषु लम्बते ॥ (२।२)

यः समुत्पतितं क्रोधम् अक्रोधेन निरस्यति । (३।१)

देवयानि विजानीहि तेन सर्वम् इदं जितम् ॥ (३।२)

यः समुत्पतितं क्रोधं क्षमयेह निरस्यति । (४।१)

यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते ॥ (४।२)

यः संधारयते मन्युं यो ऽतिवादांस्तितिक्षति । (५।१)

यश्च तप्तो न तपति दृढं सो ऽर्थस्य भाजनम् ॥ (५।२)

यो यजेद् अपरिश्रान्तो मासि मासि शतं समाः । (६।१)

न क्रुध्येद् यश्च सर्वस्य तयोर् अक्रोधनो ऽधिकः । (६।२)

तस्माद् अक्रोधनः श्रेष्ठः कामक्रोधौ न पूजितौ । (६।३)

क्रुद्धस्य निष्फलान्येव दानयज्ञतपांसि च । (६।४)

तस्माद् अक्रोधने यज्ञस्तपो दानं महत् फलम् । (६।५)

न पूतो न तपस्वी च न यज्वा न च धर्मकृत् । (६।६)

क्रोधस्य यो वशं गच्छेत् तस्य लोकद्वयं न च । (६।७)

पुत्रभृत्यसुहृन्मित्रभार्या धर्मश्च सत्यतः । (६।८)

तस्यैतान्यपयास्यन्ति क्रोधशीलस्य निश्चितम् ॥ (६।९)

यत् कुमाराः कुमार्यश्च वैरं कुर्युर् अचेतसः । (७।१)

न तत् प्राज्ञो ऽनुकुर्वीत विदुस्ते न बलाबलम् ॥ (७।२)

देवयान्युवाच । (८।१)

वेदाहं तात बालापि धर्माणां यद् इहान्तरम् । (८।२)

अक्रोधे चातिवादे च वेद चापि बलाबलम् । (८।३)

स्ववृत्तिम् अननुष्ठाय धर्मम् उत्सृज्य तत्त्वतः ॥ (८।४)

शिष्यस्याशिष्यवृत्तेर् हि न क्षन्तव्यं बुभूषता । (९।१)

शिष्ये चाचार्यवृत्तिं हि विसृज्य विपथं गते । (९।२)

तस्मात् संकीर्णवृत्तेषु वासो मम न रोचते । (९।३)

दह्यमानास्तु तीव्रेण नीचाः परयशोऽग्निना । (९।४)

अशक्तास्तां गतिं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते ॥ (९।५)

पुमांसो ये हि निन्दन्ति वृत्तेनाभिजनेन च । (१०।१)

न तेषु निवसेत् प्राज्ञः श्रेयोऽर्थी पापबुद्धिषु ॥ (१०।२)

ये त्वेनम् अभिजानन्ति वृत्तेनाभिजनेन च । (११।१)

तेषु साधुषु वस्तव्यं स वासः श्रेष्ठ उच्यते । (११।२)

सुयन्त्रिता नरा नित्यं विहीना वा धनैर् नराः । (११।३)

दुर्वृत्ताः पापकर्माणश्चण्डाला धनिनो ऽपि वा । (११।४)

न हि जात्या च चण्डालाः स्वकर्मविहितैर् विना । (११।५)

धनाभिजनविद्यासु सक्ताश्चण्डालधर्मिणः । (११।६)

अकारणाद् विद्विषन्ति परिवादं वदन्ति च । (११।७)

न तत्रास्य निवासो ऽस्ति पापिभिः पापतां व्रजेत् । (११।८)

सुकृते दुष्कृते वापि यत्र सजति यो नरः । (११।९)

ध्रुवं रतिर् भवेत् तत्र तस्मात् तेषां न रोचये ॥ (११।१०)

वाग् दुरुक्तं महाघोरं दुहितुर् वृषपर्वणः । (१२।१)

न ह्यतो दुष्करतरं मन्ये लोकेष्वपि त्रिषु । (१२।२)

निःसंशयो विशेषेण पुरुषं मर्मकृन्तनम् । (१२।३)

सुहृन्मित्रजनास्तेषु सौहृदं न च कुर्वते । (१२।४)

यः सपत्नश्रियं दीप्तां हीनश्रीः पर्युपासते । (१२।५)

मम मथ्नाति हृदयम् अग्निकाम इवारणिम् । (१२।६)

मरणं शोभनं तस्य इति विद्वज्जना विदुः । (१२।७)

अवमानम् अवाप्नोति शनैर् नीचेषु संगतः । (१२।८)

अतिवादा वक्त्रतो निःसरन्ति यैर् आहतः शोचति रात्र्यहानि । (१२।९)

परस्य वै मर्मसु ये पतन्ति तान् पण्डितो नावसृजेत् परेषु । (१२।१०)

शनैर् दुःखं शस्त्रविषाग्निजातं रोहेन् न संरोहति वाग्व्रणं तु । (१२।११)

संरोहति शनैर् विद्धं वनं परशुना हतम् । (१२।१२)

वाचा दुरुक्तं बीभत्सं न संरोहति वाक्क्षतम् ॥ (१२।१३)