धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

यत् तदा प्राविशत् पाण्डून् आचार्यः कुपितो वशी । (१।२)

उक्त्वा दुर्योधनं सम्यङ् मम शास्त्रातिगं सुतम् ॥ (१।३)

प्रविश्य विचरन्तं च रणे शूरम् अवस्थितम् । (२।१)

कथं द्रोणं महेष्वासं पाण्डवाः पर्यवारयन् ॥ (२।२)

के ऽरक्षन् दक्षिणं चक्रम् आचार्यस्य महात्मनः । (३।१)

के चोत्तरम् अरक्षन्त निघ्नतः शात्रवान् रणे ॥ (३।२)

नृत्यन् स रथमार्गेषु सर्वशस्त्रभृतां वरः । (४।१)

धूमकेतुर् इव क्रुद्धः कथं मृत्युम् उपेयिवान् ॥ (४।२)

संजय उवाच । (५।१)

सायाह्ने सैन्धवं हत्वा राज्ञा पार्थः समेत्य च । (५।२)

सात्यकिश्च महेष्वासो द्रोणम् एवाभ्यधावताम् ॥ (५।३)

तथा युधिष्ठिरस्तूर्णं भीमसेनश्च पाण्डवः । (६।१)

पृथक् चमूभ्यां संसक्तौ द्रोणम् एवाभ्यधावताम् ॥ (६।२)

तथैव नकुलो धीमान् सहदेवश्च दुर्जयः । (७।१)

धृष्टद्युम्नः शतानीको विराटश्च सकेकयः । (७।२)

मत्स्याः शाल्वेयसेनाश्च द्रोणम् एव ययुर् युधि ॥ (७।३)

द्रुपदश्च तथा राजा पाञ्चालैर् अभिरक्षितः । (८।१)

धृष्टद्युम्नपिता राजन् द्रोणम् एवाभ्यवर्तत ॥ (८।२)

द्रौपदेया महेष्वासा राक्षसश्च घटोत्कचः । (९।१)

ससेनास्ते ऽभ्यवर्तन्त द्रोणम् एव महाद्युतिम् ॥ (९।२)

प्रभद्रकाश्च पाञ्चालाः षट्सहस्राः प्रहारिणः । (१०।१)

द्रोणम् एवाभ्यवर्तन्त पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् ॥ (१०।२)

तथेतरे नरव्याघ्राः पाण्डवानां महारथाः । (११।१)

सहिताः संन्यवर्तन्त द्रोणम् एव द्विजर्षभम् ॥ (११।२)

तेषु शूरेषु युद्धाय गतेषु भरतर्षभ । (१२।१)

बभूव रजनी घोरा भीरूणां भयवर्धिनी ॥ (१२।२)

योधानाम् अशिवा रौद्रा राजन्न् अन्तकगामिनी । (१३।१)

कुञ्जराश्वमनुष्याणां प्राणान्तकरणी तदा ॥ (१३।२)

तस्यां रजन्यां घोरायां नदन्त्यः सर्वतः शिवाः । (१४।१)

न्यवेदयन् भयं घोरं सज्वालकवलैर् मुखैः ॥ (१४।२)

उलूकाश्चाप्यदृश्यन्त शंसन्तो विपुलं भयम् । (१५।१)

विशेषतः कौरवाणां ध्वजिन्याम् अतिदारुणम् ॥ (१५।२)

ततः सैन्येषु राजेन्द्र शब्दः समभवन्महान् । (१६।१)

भेरीशब्देन महता मृदङ्गानां स्वनेन च ॥ (१६।२)

गजानां गर्जितैश्चापि तुरङ्गाणां च हेषितैः । (१७।१)

खुरशब्दनिपातैश्च तुमुलः सर्वतो ऽभवत् ॥ (१७।२)

ततः समभवद् युद्धं संध्यायाम् अतिदारुणम् । (१८।१)

द्रोणस्य च महाराज सृञ्जयानां च सर्वशः ॥ (१८।२)

तमसा चावृते लोके न प्राज्ञायत किंचन । (१९।१)

सैन्येन रजसा चैव समन्ताद् उत्थितेन ह ॥ (१९।२)

नरस्याश्वस्य नागस्य समसज्जत शोणितम् । (२०।१)

नापश्याम रजो भौमं कश्मलेनाभिसंवृताः ॥ (२०।२)

रात्रौ वंशवनस्येव दह्यमानस्य पर्वते । (२१।१)

घोरश्चटचटाशब्दः शस्त्राणां पतताम् अभूत् ॥ (२१।२)

नैव स्वे न परे राजन् प्राज्ञायन्त तमोवृते । (२२।१)

उन्मत्तम् इव तत् सर्वं बभूव रजनीमुखे ॥ (२२।२)

भौमं रजो ऽथ राजेन्द्र शोणितेन प्रशामितम् । (२३।१)

शातकौम्भैश्च कवचैर् भूषणैश्च तमो ऽभ्यगात् ॥ (२३।२)

ततः सा भारती सेना मणिहेमविभूषिता । (२४।१)

द्यौर् इवासीत् सनक्षत्रा रजन्यां भरतर्षभ ॥ (२४।२)

गोमायुबडसंघुष्टा शक्तिध्वजसमाकुला । (२५।१)

दारुणाभिरुता घोरा क्ष्वेडितोत्क्रुष्टनादिता ॥ (२५।२)

ततो ऽभवन्महाशब्दस्तुमुलो लोमहर्षणः । (२६।१)

समावृण्वन् दिशः सर्वा महेन्द्राशनिनिस्वनः ॥ (२६।२)

सा निशीथे महाराज सेनादृश्यत भारती । (२७।१)

अङ्गदैः कुण्डलैर् निष्कैः शस्त्रैश्चैवावभासिता ॥ (२७।२)

तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदविभूषिताः । (२८।१)

निशायां प्रत्यदृश्यन्त मेघा इव सविद्युतः ॥ (२८।२)

ऋष्टिशक्तिगदाबाणमुसलप्रासपट्टिशाः । (२९।१)

संपतन्तो व्यदृश्यन्त भ्राजमाना इवाग्नयः ॥ (२९।२)

दुर्योधनपुरोवातां रथनागबलाहकाम् । (३०।१)

वादित्रघोषस्तनितां चापविद्युद्ध्वजैर् वृताम् ॥ (३०।२)

द्रोणपाण्डवपर्जन्यां खड्गशक्तिगदाशनिम् । (३१।१)

शरधारास्त्रपवनां भृशं शीतोष्णसंकुलाम् ॥ (३१।२)

घोरां विस्मापनीम् उग्रां जीवितच्छिदम् अप्लवाम् । (३२।१)

तां प्राविशन्न् अतिभयां सेनां युद्धचिकीर्षवः ॥ (३२।२)

तस्मिन् रात्रिमुखे घोरे महाशब्दनिनादिते । (३३।१)

भीरूणां त्रासजनने शूराणां हर्षवर्धने ॥ (३३।२)

रात्रियुद्धे तदा घोरे वर्तमाने सुदारुणे । (३४।१)

द्रोणम् अभ्यद्रवन् क्रुद्धाः सहिताः पाण्डुसृञ्जयाः ॥ (३४।२)

ये ये प्रमुखतो राजन्न्यवर्तन्त महात्मनः । (३५।१)

तान् सर्वान् विमुखांश्चक्रे कांश्चिन्निन्ये यमक्षयम् ॥ (३५।२)