भीम उवाच । (१।१)

श्रोत्रियस्येव ते राजन्मन्दकस्याविपश्चितः । (१।२)

अनुवाकहताबुद्धिर् नैषा तत्त्वार्थदर्शिनी ॥ (१।३)

आलस्ये कृतचित्तस्य राजधर्मानसूयतः । (२।१)

विनाशे धार्तराष्ट्राणां किं फलं भरतर्षभ ॥ (२।२)

क्षमानुकम्पा कारुण्यम् आनृशंस्यं न विद्यते । (३।१)

क्षात्रम् आचरतो मार्गम् अपि बन्धोस्त्वदन्तरे ॥ (३।२)

यदीमां भवतो बुद्धिं विद्याम वयम् ईदृशीम् । (४।१)

शस्त्रं नैव ग्रहीष्यामो न वधिष्याम कंचन ॥ (४।२)

भैक्ष्यम् एवाचरिष्याम शरीरस्य आ विमोक्षणात् । (५।१)

न चेदं दारुणं युद्धम् अभविष्यन्महीक्षिताम् ॥ (५।२)

प्राणस्यान्नम् इदं सर्वम् इति वै कवयो विदुः । (६।१)

स्थावरं जङ्गमं चैव सर्वं प्राणस्य भोजनम् ॥ (६।२)

आददानस्य चेद् राज्यं ये केचित् परिपन्थिनः । (७।१)

हन्तव्यास्त इति प्राज्ञाः क्षत्रधर्मविदो विदुः ॥ (७।२)

ते सदोषा हतास्माभी राज्यस्य परिपन्थिनः । (८।१)

तान् हत्वा भुङ्क्ष्व धर्मेण युधिष्ठिर महीम् इमाम् ॥ (८।२)

यथा हि पुरुषः खात्वा कूपम् अप्राप्य चोदकम् । (९।१)

पङ्कदिग्धो निवर्तेत कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ (९।२)

यथारुह्य महावृक्षम् अपहृत्य ततो मधु । (१०।१)

अप्राश्य निधनं गच्छेत् कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ (१०।२)

यथा महान्तम् अध्वानम् आशया पुरुषः पतन् । (११।१)

स निराशो निवर्तेत कर्मेदं नस्तथोपमम् ॥ (११।२)

यथा शत्रून् घातयित्वा पुरुषः कुरुसत्तम । (१२।१)

आत्मानं घातयेत् पश्चात् कर्मेदं नस्तथाविधम् ॥ (१२।२)

यथान्नं क्षुधितो लब्ध्वा न भुञ्जीत यदृच्छया । (१३।१)

कामी च कामिनीं लब्ध्वा कर्मेदं नस्तथाविधम् ॥ (१३।२)

वयम् एवात्र गर्ह्या हि ये वयं मन्दचेतसः । (१४।१)

त्वां राजन्न् अनुगच्छामो ज्येष्ठो ऽयम् इति भारत ॥ (१४।२)

वयं हि बाहुबलिनः कृतविद्या मनस्विनः । (१५।१)

क्लीबस्य वाक्ये तिष्ठामो यथैवाशक्तयस्तथा ॥ (१५।२)

अगतीन् कागतीन् अस्मान्नष्टार्थान् अर्थसिद्धये । (१६।१)

कथं वै नानुपश्येयुर् जनाः पश्यन्ति यादृशम् ॥ (१६।२)

आपत्काले हि संन्यासः कर्तव्य इति शिष्यते । (१७।१)

जरयाभिपरीतेन शत्रुभिर् व्यंसितेन च ॥ (१७।२)

तस्माद् इह कृतप्रज्ञास्त्यागं न परिचक्षते । (१८।१)

धर्मव्यतिक्रमं चेदं मन्यन्ते सूक्ष्मदर्शिनः ॥ (१८।२)

कथं तस्मात् समुत्पन्नस्तन्निष्ठस् तदुपाश्रयः । (१९।१)

तद् एव निन्दन्न् आसीत श्रद्धा वान्यत्र गृह्यते ॥ (१९।२)

श्रिया विहीनैर् अधनैर् नास्तिकैः सम्प्रवर्तितम् । (२०।१)

वेदवादस्य विज्ञानं सत्याभासम् इवानृतम् ॥ (२०।२)

शक्यं तु मौण्ड्यम् आस्थाय बिभ्रतात्मानम् आत्मना । (२१।१)

धर्मच्छद्म समास्थाय आसितुं न तु जीवितुम् ॥ (२१।२)

शक्यं पुनर् अरण्येषु सुखम् एकेन जीवितुम् । (२२।१)

अबिभ्रता पुत्रपौत्रान् देवर्षीन् अतिथीन् पितॄन् ॥ (२२।२)

नेमे मृगाः स्वर्गजितो न वराहा न पक्षिणः । (२३।१)

अथैतेन प्रकारेण पुण्यम् आहुर् न ताञ् जनाः ॥ (२३।२)

यदि संन्यासतः सिद्धिं राजन् कश्चिद् अवाप्नुयात् । (२४।१)

पर्वताश्च द्रुमाश्चैव क्षिप्रं सिद्धिम् अवाप्नुयुः ॥ (२४।२)

एते हि नित्यसंन्यासा दृश्यन्ते निरुपद्रवाः । (२५।१)

अपरिग्रहवन्तश्च सततं चात्मचारिणः ॥ (२५।२)

अथ चेद् आत्मभाग्येषु नान्येषां सिद्धिम् अश्नुते । (२६।१)

तस्मात् कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिर् अकर्मणः ॥ (२६।२)

औदकाः सृष्टयश्चैव जन्तवः सिद्धिम् आप्नुयुः । (२७।१)

येषाम् आत्मैव भर्तव्यो नान्यः कश्चन विद्यते ॥ (२७।२)

अवेक्षस्व यथा स्वैः स्वैः कर्मभिर् व्यापृतं जगत् । (२८।१)

तस्मात् कर्मैव कर्तव्यं नास्ति सिद्धिर् अकर्मणः ॥ (२८।२)