महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 295

593 of 1995 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

जनमेजय उवाच । (१।१)

janamejaya uvāca

1.2१.२

एवं हृतायां कृष्णायां प्राप्य क्लेशम् अनुत्तमम् । (१।२)

evaṃ hṛtāyāṃ kṛṣṇāyāṃ prāpya kleśam anuttamam |

1.3१.३

प्रतिलभ्य ततः कृष्णां किम् अकुर्वत पाण्डवाः ॥ (१।३)

pratilabhya tataḥ kṛṣṇāṃ kim akurvata pāṇḍavāḥ ||

2.1२.१

वैशम्पायन उवाच । (२।१)

vaiśampāyana uvāca

2.2२.२

एवं हृतायां कृष्णायां प्राप्य क्लेशम् अनुत्तमम् । (२।२)

evaṃ hṛtāyāṃ kṛṣṇāyāṃ prāpya kleśam anuttamam |

2.3२.३

विहाय काम्यकं राजा सह भ्रातृभिर् अच्युतः ॥ (२।३)

vihāya kāmyakaṃ rājā saha bhrātṛbhir acyutaḥ ||

3.1३.१

पुनर् द्वैतवनं रम्यम् आजगाम युधिष्ठिरः । (३।१)

punar dvaitavanaṃ ramyam ājagāma yudhiṣṭhiraḥ |

3.2३.२

स्वादुमूलफलं रम्यं मार्कण्डेयाश्रमं प्रति ॥ (३।२)

svādumūlaphalaṃ ramyaṃ mārkaṇḍeyāśramaṃ prati ||

4.1४.१

अनुगुप्तफलाहाराः सर्व एव मिताशनाः । (४।१)

anuguptaphalāhārāḥ sarva eva mitāśanāḥ |

4.2४.२

न्यवसन् पाण्डवास् तत्र कृष्णया सह भारत ॥ (४।२)

nyavasan pāṇḍavās tatra kṛṣṇayā saha bhārata ||

5.1५.१

वसन् द्वैतवने राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । (५।१)

vasan dvaitavane rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |

5.2५.२

भीमसेनो ऽर्जुनश् चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ (५।२)

bhīmaseno 'rjunaś caiva mādrīputrau ca pāṇḍavau ||

6.1६.१

ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ता धर्मात्मानो यतव्रताः । (६।१)

brāhmaṇārthe parākrāntā dharmātmāno yatavratāḥ |

6.2६.२

क्लेशम् आर्छन्त विपुलं सुखोदर्कं परंतपाः ॥ (६।२)

kleśam ārchanta vipulaṃ sukhodarkaṃ paraṃtapāḥ ||

7.1७.१

अजातशत्रुम् आसीनं भ्रातृभिः सहितं वने । (७।१)

ajātaśatrum āsīnaṃ bhrātṛbhiḥ sahitaṃ vane |

7.2७.२

आगम्य ब्राह्मणस् तूर्णं संतप्त इदम् अब्रवीत् ॥ (७।२)

āgamya brāhmaṇas tūrṇaṃ saṃtapta idam abravīt ||

8.1८.१

अरणीसहितं मह्यं समासक्तं वनस्पतौ । (८।१)

araṇīsahitaṃ mahyaṃ samāsaktaṃ vanaspatau |

8.2८.२

मृगस्य घर्षमाणस्य विषाणे समसज्जत ॥ (८।२)

mṛgasya gharṣamāṇasya viṣāṇe samasajjata ||

9.1९.१

तद् आदाय गतो राजंस् त्वरमाणो महामृगः । (९।१)

tad ādāya gato rājaṃs tvaramāṇo mahāmṛgaḥ |

9.2९.२

आश्रमात् त्वरितः शीघ्रं प्लवमानो महाजवः ॥ (९।२)

āśramāt tvaritaḥ śīghraṃ plavamāno mahājavaḥ ||

10.1१०.१

तस्य गत्वा पदं शीघ्रम् आसाद्य च महामृगम् । (१०।१)

tasya gatvā padaṃ śīghram āsādya ca mahāmṛgam |

10.2१०.२

अग्निहोत्रं न लुप्येत तदानयत पाण्डवाः ॥ (१०।२)

agnihotraṃ na lupyeta tadānayata pāṇḍavāḥ ||

11.1११.१

ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा संतप्तो ऽथ युधिष्ठिरः । (११।१)

brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā saṃtapto 'tha yudhiṣṭhiraḥ |

11.2११.२

धनुर् आदाय कौन्तेयः प्राद्रवद् भ्रातृभिः सह ॥ (११।२)

dhanur ādāya kaunteyaḥ prādravad bhrātṛbhiḥ saha ||

12.1१२.१

संनद्धा धन्विनः सर्वे प्राद्रवन् नरपुंगवाः । (१२।१)

saṃnaddhā dhanvinaḥ sarve prādravan narapuṃgavāḥ |

12.2१२.२

ब्राह्मणार्थे यतन्तस् ते शीघ्रम् अन्वगमन् मृगम् ॥ (१२।२)

brāhmaṇārthe yatantas te śīghram anvagaman mṛgam ||

13.1१३.१

कर्णिनालीकनाराचान् उत्सृजन्तो महारथाः । (१३।१)

karṇinālīkanārācān utsṛjanto mahārathāḥ |

13.2१३.२

नाविध्यन् पाण्डवास् तत्र पश्यन्तो मृगम् अन्तिकात् ॥ (१३।२)

nāvidhyan pāṇḍavās tatra paśyanto mṛgam antikāt ||

14.1१४.१

तेषां प्रयतमानानां नादृश्यत महामृगः । (१४।१)

teṣāṃ prayatamānānāṃ nādṛśyata mahāmṛgaḥ |

14.2१४.२

अपश्यन्तो मृगं श्रान्ता दुःखं प्राप्ता मनस्विनः ॥ (१४।२)

apaśyanto mṛgaṃ śrāntā duḥkhaṃ prāptā manasvinaḥ ||

15.1१५.१

शीतलच्छायम् आसाद्य न्यग्रोधं गहने वने । (१५।१)

śītalacchāyam āsādya nyagrodhaṃ gahane vane |

15.2१५.२

क्षुत्पिपासापरीताङ्गाः पाण्डवाः समुपाविशन् ॥ (१५।२)

kṣutpipāsāparītāṅgāḥ pāṇḍavāḥ samupāviśan ||

16.1१६.१

तेषां समुपविष्टानां नकुलो दुःखितस् तदा । (१६।१)

teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ nakulo duḥkhitas tadā |

16.2१६.२

अब्रवीद् भ्रातरं ज्येष्ठम् अमर्षात् कुरुसत्तम ॥ (१६।२)

abravīd bhrātaraṃ jyeṣṭham amarṣāt kurusattama ||

17.1१७.१

नास्मिन् कुले जातु ममज्ज धर्मो न चालस्याद् अर्थलोपो बभूव । (१७।१)

nāsmin kule jātu mamajja dharmo na cālasyād arthalopo babhūva |

17.2१७.२

अनुत्तराः सर्वभूतेषु भूयः सम्प्राप्ताः स्मः संशयं केन राजन् ॥ (१७।२)

anuttarāḥ sarvabhūteṣu bhūyaḥ samprāptāḥ smaḥ saṃśayaṃ kena rājan ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 295

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit