मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

गुरुभिर् नियमैर् युक्तो भरतो नाम पावकः । (१।२)

अग्निः पुष्टिमतिर् नाम तुष्टः पुष्टिं प्रयच्छति । (१।३)

भरत्येष प्रजाः सर्वास् ततो भरत उच्यते ॥ (१।४)

अग्निर् यस् तु शिवो नाम शक्तिपूजापरश् च सः । (२।१)

दुःखार्तानां स सर्वेषां शिवकृत् सततं शिवः ॥ (२।२)

तपसस् तु फलं दृष्ट्वा सम्प्रवृद्धं तपो महत् । (३।१)

उद्धर्तुकामो मतिमान् पुत्रो जज्ञे पुरंदरः ॥ (३।२)

ऊष्मा चैवोष्मणो जज्ञे सो ऽग्निर् भूतेषु लक्ष्यते । (४।१)

अग्निश्चापि मनुर् नाम प्राजापत्यम् अकारयत् ॥ (४।२)

शम्भुम् अग्निम् अथ प्राहुर् ब्राह्मणा वेदपारगाः । (५।१)

आवसथ्यं द्विजाः प्राहुर् दीप्तम् अग्निं महाप्रभम् ॥ (५।२)

ऊर्जस्करान् हव्यवाहान् सुवर्णसदृशप्रभान् । (६।१)

अग्निस् तपो ह्यजनयत् पञ्च यज्ञसुतान् इह ॥ (६।२)

प्रशान्ते ऽग्निर् महाभाग परिश्रान्तो गवांपतिः । (७।१)

असुराञ्जनयन् घोरान् मर्त्यांश्चैव पृथग्विधान् ॥ (७।२)

तपसश् च मनुं पुत्रं भानुं चाप्यङ्गिरासृजत् । (८।१)

बृहद्भानुं तु तं प्राहुर् ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ (८।२)

भानोर् भार्या सुप्रजा तु बृहद्भासा तु सोमजा । (९।१)

असृजेतां तु षट् पुत्राञ्शृणु तासां प्रजाविधिम् ॥ (९।२)

दुर्बलानां तु भूतानां तनुं यः सम्प्रयच्छति । (१०।१)

तम् अग्निं बलदं प्राहुः प्रथमं भानुतः सुतम् ॥ (१०।२)

यः प्रशान्तेषु भूतेषु मन्युर् भवति दारुणः । (११।१)

अग्निः स मन्युमान् नाम द्वितीयो भानुतः सुतः ॥ (११।२)

दर्शे च पौर्णमासे च यस्येह हविर् उच्यते । (१२।१)

विष्णुर् नामेह यो ऽग्निस् तु धृतिमान् नाम सो ऽङ्गिराः ॥ (१२।२)

इन्द्रेण सहितं यस्य हविर् आग्रयणं स्मृतम् । (१३।१)

अग्निर् आग्रयणो नाम भानोर् एवान्वयस् तु सः ॥ (१३।२)

चातुर्मास्येषु नित्यानां हविषां यो निरग्रहः । (१४।१)

चतुर्भिः सहितः पुत्रैर् भानोर् एवान्वयस् तु सः ॥ (१४।२)

निशां त्वजनयत् कन्याम् अग्नीषोमावुभौ तथा । (१५।१)

मनोर् एवाभवद् भार्या सुषुवे पञ्च पावकान् ॥ (१५।२)

पूज्यते हविषाग्र्येण चातुर्मास्येषु पावकः । (१६।१)

पर्जन्यसहितः श्रीमान् अग्निर् वैश्वानरस् तु सः ॥ (१६।२)

अस्य लोकस्य सर्वस्य यः पतिः परिपठ्यते । (१७।१)

सो ऽग्निर् विश्वपतिर् नाम द्वितीयो वै मनोः सुतः । (१७।२)

ततः स्विष्टं भवेद् आज्यं स्विष्टकृत् परमः स्मृतः ॥ (१७।३)

कन्या सा रोहिणी नाम हिरण्यकशिपोः सुता । (१८।१)

कर्मणासौ बभौ भार्या स वह्निः स प्रजापतिः ॥ (१८।२)

प्राणम् आश्रित्य यो देहं प्रवर्तयति देहिनाम् । (१९।१)

तस्य संनिहितो नाम शब्दरूपस्य साधनः ॥ (१९।२)

शुक्लकृष्णगतिर् देवो यो बिभर्ति हुताशनम् । (२०।१)

अकल्मषः कल्मषाणां कर्ता क्रोधाश्रितस् तु सः ॥ (२०।२)

कपिलं परमर्षिं च यं प्राहुर् यतयः सदा । (२१।१)

अग्निः स कपिलो नाम सांख्ययोगप्रवर्तकः ॥ (२१।२)

अग्निर् यच्छति भूतानि येन भूतानि नित्यदा । (२२।१)

कर्मस्विह विचित्रेषु सो ऽग्रणीर् वह्निर् उच्यते ॥ (२२।२)

इमान् अन्यान् समसृजत् पावकान् प्रथितान् भुवि । (२३।१)

अग्निहोत्रस्य दुष्टस्य प्रायश्चित्तार्थम् उल्बणान् ॥ (२३।२)

संस्पृशेयुर् यदान्योन्यं कथंचिद् वायुनाग्नयः । (२४।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कार्या वै शुचये ऽग्नये ॥ (२४।२)

दक्षिणाग्निर् यदा द्वाभ्यां संसृजेत तदा किल । (२५।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कार्या वै वीतये ऽग्नये ॥ (२५।२)

यद्यग्नयो हि स्पृश्येयुर् निवेशस्था दवाग्निना । (२६।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कार्या तु शुचये ऽग्नये ॥ (२६।२)

अग्निं रजस्वला चेत् स्त्री संस्पृशेद् अग्निहोत्रिकम् । (२७।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कार्या दस्युमते ऽग्नये ॥ (२७।२)

मृतः श्रूयेत यो जीवन् परेयुः पशवो यथा । (२८।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कर्तव्याभिमते ऽग्नये ॥ (२८।२)

आर्तो न जुहुयाद् अग्निं त्रिरात्रं यस् तु ब्राह्मणः । (२९।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कार्या स्याद् उत्तराग्नये ॥ (२९।२)

दर्शं च पौर्णमासं च यस्य तिष्ठेत् प्रतिष्ठितम् । (३०।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कार्या पथिकृते ऽग्नये ॥ (३०।२)

सूतिकाग्निर् यदा चाग्निं संस्पृशेद् अग्निहोत्रिकम् । (३१।१)

इष्टिर् अष्टाकपालेन कार्या चाग्निमते ऽग्नये ॥ (३१।२)