MBh, 1, 90
Select a line for its word-by-word analysis.
श्रुतस्त्वत्तो मया विप्र पूर्वेषां संभवो महान् । (१।२)
śrutastvatto mayā vipra pūrveṣāṃ saṃbhavo mahān |
उदाराश्चापि वंशे ऽस्मिन् राजानो मे परिश्रुताः ॥ (१।३)
udārāścāpi vaṃśe 'smin rājāno me pariśrutāḥ ||
किं तु लघ्वर्थसंयुक्तं प्रियाख्यानं न माम् अति । (२।१)
kiṃ tu laghvarthasaṃyuktaṃ priyākhyānaṃ na mām ati |
प्रीणात्यतो भवान् भूयो विस्तरेण ब्रवीतु मे ॥ (२।२)
prīṇātyato bhavān bhūyo vistareṇa bravītu me ||
तेषाम् आजननं पुण्यं कस्य न प्रीतिम् आवहेत् ॥ (३।२)
teṣām ājananaṃ puṇyaṃ kasya na prītim āvahet ||
सद्धर्मगुणमाहात्म्यैर् अभिवर्धितम् उत्तमम् । (४।१)
saddharmaguṇamāhātmyair abhivardhitam uttamam |
विष्टभ्य लोकांस्त्रीन् एषां यशः स्फीतम् अवस्थितम् ॥ (४।२)
viṣṭabhya lokāṃstrīn eṣāṃ yaśaḥ sphītam avasthitam ||
न तृप्यामि कथां शृण्वन्न् अमृतास्वादसंमिताम् ॥ (५।२)
na tṛpyāmi kathāṃ śṛṇvann amṛtāsvādasaṃmitām ||
शृणु राजन् पुरा सम्यङ् मया द्वैपायनाच्छ्रुतम् । (६।२)
śṛṇu rājan purā samyaṅ mayā dvaipāyanācchrutam |
प्रोच्यमानम् इदं कृत्स्नं स्ववंशजननं शुभम् ॥ (६।३)
procyamānam idaṃ kṛtsnaṃ svavaṃśajananaṃ śubham ||
उशनसो दुहिता देवयानी वृषपर्वणश्च दुहिता शर्मिष्ठा नाम । (७।१०)
uśanaso duhitā devayānī vṛṣaparvaṇaśca duhitā śarmiṣṭhā nāma |
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ॥ (८।२)
druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī ||
संयातिः खलु दृषद्वतो दुहितरं वराङ्गीं नामोपयेमे । (१३।१)
saṃyātiḥ khalu dṛṣadvato duhitaraṃ varāṅgīṃ nāmopayeme |
अहंपातिस्तु खलु कृतवीर्यदुहितरम् उपयेमे भानुमतीं नाम । (१४।१)
ahaṃpātistu khalu kṛtavīryaduhitaram upayeme bhānumatīṃ nāma |
सार्वभौमः खलु जित्वाजहार कैकेयीं सुनन्दां नाम । (१५।१)
sārvabhaumaḥ khalu jitvājahāra kaikeyīṃ sunandāṃ nāma |
जयत्सेनः खलु वैदर्भीम् उपयेमे सुषुवां नाम । (१६।१)
jayatsenaḥ khalu vaidarbhīm upayeme suṣuvāṃ nāma |
अराचीनो ऽपि वैदर्भीम् एवापराम् उपयेमे मर्यादां नाम । (१७।१)
arācīno 'pi vaidarbhīm evāparām upayeme maryādāṃ nāma |
महाभौमः खलु प्रासेनजितीम् उपयेमे सुयज्ञां नाम । (१८।१)
mahābhaumaḥ khalu prāsenajitīm upayeme suyajñāṃ nāma |
अयुतनायी खलु पृथुश्रवसो दुहितरम् उपयेमे भासां नाम । (१९।१)
ayutanāyī khalu pṛthuśravaso duhitaram upayeme bhāsāṃ nāma |
अक्रोधनः खलु कालिङ्गीं करण्डुं नामोपयेमे । (२०।१)
akrodhanaḥ khalu kāliṅgīṃ karaṇḍuṃ nāmopayeme |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.