वैशम्पायन उवाच । (१।१)

ततः प्रयातमात्रेषु पाण्डवेषु महात्मसु । (१।२)

पद्भ्याम् अनुचिता गन्तुं द्रौपदी समुपाविशत् ॥ (१।३)

श्रान्ता दुःखपरीता च वातवर्षेण तेन च । (२।१)

सौकुमार्याच्च पाञ्चाली संमुमोह यशस्विनी ॥ (२।२)

सा पात्यमाना मोहेन बाहुभ्याम् असितेक्षणा । (३।१)

वृत्ताभ्याम् अनुरूपाभ्याम् ऊरू समवलम्बत ॥ (३।२)

आलम्बमाना सहितावूरू गजकरोपमौ । (४।१)

पपात सहसा भूमौ वेपन्ती कदली यथा ॥ (४।२)

तां पतन्तीं वरारोहां सज्जमानां लताम् इव । (५।१)

नकुलः समभिद्रुत्य परिजग्राह वीर्यवान् ॥ (५।२)

नकुल उवाच । (६।१)

राजन् पाञ्चालराजस्य सुतेयम् असितेक्षणा । (६।२)

श्रान्ता निपतिता भूमौ ताम् अवेक्षस्व भारत ॥ (६।३)

अदुःखार्हा परं दुःखं प्राप्तेयं मृदुगामिनी । (७।१)

आश्वासय महाराज ताम् इमां श्रमकर्शिताम् ॥ (७।२)

वैशम्पायन उवाच । (८।१)

राजा तु वचनात् तस्य भृशं दुःखसमन्वितः । (८।२)

भीमश् च सहदेवश् च सहसा समुपाद्रवन् ॥ (८।३)

ताम् अवेक्ष्य तु कौन्तेयो विवर्णवदनां कृशाम् । (९।१)

अङ्कम् आनीय धर्मात्मा पर्यदेवयद् आतुरः ॥ (९।२)

कथं वेश्मसु गुप्तेषु स्वास्तीर्णशयनोचिता । (१०।१)

शेते निपतिता भूमौ सुखार्हा वरवर्णिनी ॥ (१०।२)

सुकुमारौ कथं पादौ मुखं च कमलप्रभम् । (११।१)

मत्कृते ऽद्य वरार्हायाः श्यामतां समुपागतम् ॥ (११।२)

किम् इदं द्यूतकामेन मया कृतम् अबुद्धिना । (१२।१)

आदाय कृष्णां चरता वने मृगगणायुते ॥ (१२।२)

सुखं प्राप्स्यति पाञ्चाली पाण्डवान् प्राप्य वै पतीन् । (१३।१)

इति द्रुपदराजेन पित्रा दत्तायतेक्षणा ॥ (१३।२)

तत् सर्वम् अनवाप्यैव श्रमशोकाद्धि कर्शिता । (१४।१)

शेते निपतिता भूमौ पापस्य मम कर्मभिः ॥ (१४।२)

तथा लालप्यमाने तु धर्मराजे युधिष्ठिरे । (१५।१)

धौम्यप्रभृतयः सर्वे तत्राजग्मुर् द्विजोत्तमाः ॥ (१५।२)

ते समाश्वासयामासुर् आशीर्भिश् चाप्यपूजयन् । (१६।१)

रक्षोघ्नांश् च तथा मन्त्राञ्जेपुश् चक्रुश् च ते क्रियाः ॥ (१६।२)

पठ्यमानेषु मन्त्रेषु शान्त्यर्थं परमर्षिभिः । (१७।१)

स्पृश्यमाना करैः शीतैः पाण्डवैश् च मुहुर् मुहुः ॥ (१७।२)

सेव्यमाना च शीतेन जलमिश्रेण वायुना । (१८।१)

पाञ्चाली सुखम् आसाद्य लेभे चेतः शनैः शनैः ॥ (१८।२)

परिगृह्य च तां दीनां कृष्णाम् अजिनसंस्तरे । (१९।१)

तदा विश्रामयामासुर् लब्धसंज्ञां तपस्विनीम् ॥ (१९।२)

तस्या यमौ रक्ततलौ पादौ पूजितलक्षणौ । (२०।१)

कराभ्यां किणजाताभ्यां शनकैः संववाहतुः ॥ (२०।२)

पर्याश्वासयद् अप्येनां धर्मराजो युधिष्ठिरः । (२१।१)

उवाच च कुरुश्रेष्ठो भीमसेनम् इदं वचः ॥ (२१।२)

बहवः पर्वता भीम विषमा हिमदुर्गमाः । (२२।१)

तेषु कृष्णा महाबाहो कथं नु विचरिष्यति ॥ (२२।२)

भीमसेन उवाच । (२३।१)

त्वां राजन् राजपुत्रीं च यमौ च पुरुषर्षभौ । (२३।२)

स्वयं नेष्यामि राजेन्द्र मा विषादे मनः कृथाः ॥ (२३।३)

अथ वासौ मया जातो विहगो मद्बलोपमः । (२४।१)

वहेद् अनघ सर्वान् नो वचनात् ते घटोत्कचः ॥ (२४।२)

वैशम्पायन उवाच । (२५।१)

अनुज्ञातो धर्मराज्ञा पुत्रं सस्मार राक्षसम् । (२५।२)

घटोत्कचश् च धर्मात्मा स्मृतमात्रः पितुस् तदा । (२५।३)

कृताञ्जलिर् उपातिष्ठद् अभिवाद्याथ पाण्डवान् ॥ (२५।४)

ब्राह्मणांश् च महाबाहुः स च तैर् अभिनन्दितः । (२६।१)

उवाच भीमसेनं स पितरं सत्यविक्रमः ॥ (२६।२)

स्मृतो ऽस्मि भवता शीघ्रं शुश्रूषुर् अहम् आगतः । (२७।१)

आज्ञापय महाबाहो सर्वं कर्तास्म्यसंशयम् । (२७।२)

तच्छ्रुत्वा भीमसेनस् तु राक्षसं परिषस्वजे ॥ (२७।३)