संजय उवाच । (१।१)

तस्मिन् विलुलिते सैन्ये सैन्धवायार्जुने गते । (१।२)

सात्वते भीमसेने च पुत्रस्ते द्रोणम् अभ्ययात् । (१।३)

त्वरन्न् एकरथेनैव बहुकृत्यं विचिन्तयन् ॥ (१।४)

स रथस्तव पुत्रस्य त्वरया परया युतः । (२।१)

तूर्णम् अभ्यपतद् द्रोणं मनोमारुतवेगवान् ॥ (२।२)

उवाच चैनं पुत्रस्ते संरम्भाद् रक्तलोचनः । (३।१)

अर्जुनो भीमसेनश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ (३।२)

विजित्य सर्वसैन्यानि सुमहान्ति महारथाः । (४।१)

सम्प्राप्ताः सिन्धुराजस्य समीपम् अरिकर्शनाः । (४।२)

व्यायच्छन्ति च तत्रापि सर्व एवापराजिताः ॥ (४।३)

यदि तावद् रणे पार्थो व्यतिक्रान्तो महारथः । (५।१)

कथं सात्यकिभीमाभ्यां व्यतिक्रान्तो ऽसि मानद ॥ (५।२)

आश्चर्यभूतं लोके ऽस्मिन् समुद्रस्येव शोषणम् । (६।१)

निर्जयं तव विप्राग्र्य सात्वतेनार्जुनेन च ॥ (६।२)

तथैव भीमसेनेन लोकः संवदते भृशम् । (७।१)

कथं द्रोणो जितः संख्ये धनुर्वेदस्य पारगः ॥ (७।२)

नाश एव तु मे नूनं मन्दभाग्यस्य संयुगे । (८।१)

यत्र त्वां पुरुषव्याघ्रम् अतिक्रान्तास्त्रयो रथाः ॥ (८।२)

एवं गते तु कृत्ये ऽस्मिन् ब्रूहि यत् ते विवक्षितम् । (९।१)

यद् गतं गतम् एवेह शेषं चिन्तय मानद ॥ (९।२)

यत् कृत्यं सिन्धुराजस्य प्राप्तकालम् अनन्तरम् । (१०।१)

तद् ब्रवीतु भवान् क्षिप्रं साधु तत् संविधीयताम् ॥ (१०।२)

द्रोण उवाच । (११।१)

चिन्त्यं बहु महाराज कृत्यं यत् तत्र मे शृणु । (११।२)

त्रयो हि समतिक्रान्ताः पाण्डवानां महारथाः । (११।३)

यावद् एव भयं पश्चात् तावद् एषां पुरःसरम् ॥ (११।४)

तद् गरीयस्तरं मन्ये यत्र कृष्णधनंजयौ । (१२।१)

सा पुरस्ताच्च पश्चाच्च गृहीता भारती चमूः ॥ (१२।२)

तत्र कृत्यम् अहं मन्ये सैन्धवस्याभिरक्षणम् । (१३।१)

स नो रक्ष्यतमस्तात क्रुद्धाद् भीतो धनंजयात् ॥ (१३।२)

गतौ हि सैन्धवं वीरौ युयुधानवृकोदरौ । (१४।१)

सम्प्राप्तं तद् इदं द्यूतं यत् तच्छकुनिबुद्धिजम् ॥ (१४।२)

न सभायां जयो वृत्तो नापि तत्र पराजयः । (१५।१)

इह नो ग्लहमानानाम् अद्य तात जयाजयौ ॥ (१५।२)

यान् स्म तान् ग्लहते घोराञ् शकुनिः कुरुसंसदि । (१६।१)

अक्षान् संमन्यमानः स प्राक्शरास्ते दुरासदाः ॥ (१६।२)

यत्र ते बहवस्तात कुरवः पर्यवस्थिताः । (१७।१)

सेनां दुरोदरं विद्धि शरान् अक्षान् विशां पते ॥ (१७।२)

ग्लहं च सैन्धवं राजन्न् अत्र द्यूतस्य निश्चयः । (१८।१)

सैन्धवे हि महाद्यूतं समासक्तं परैः सह ॥ (१८।२)

अत्र सर्वे महाराज त्यक्त्वा जीवितम् आत्मनः । (१९।१)

सैन्धवस्य रणे रक्षां विधिवत् कर्तुम् अर्हथ । (१९।२)

तत्र नो ग्लहमानानां ध्रुवौ तात जयाजयौ ॥ (१९।३)

यत्र ते परमेष्वासा यत्ता रक्षन्ति सैन्धवम् । (२०।१)

तत्र याहि स्वयं शीघ्रं तांश्च रक्षस्व रक्षिणः ॥ (२०।२)

इहैव त्वहम् आसिष्ये प्रेषयिष्यामि चापरान् । (२१।१)

निरोत्स्यामि च पाञ्चालान् सहितान् पाण्डुसृञ्जयैः ॥ (२१।२)

ततो दुर्योधनः प्रायात् तूर्णम् आचार्यशासनात् । (२२।१)

उद्यम्यात्मानम् उग्राय कर्मणे सपदानुगः ॥ (२२।२)

चक्ररक्षौ तु पाञ्चाल्यौ युधामन्यूत्तमौजसौ । (२३।१)

बाह्येन सेनाम् अभ्येत्य जग्मतुः सव्यसाचिनम् ॥ (२३।२)

तौ हि पूर्वं महाराज वारितौ कृतवर्मणा । (२४।१)

प्रविष्टे त्वर्जुने राजंस्तव सैन्यं युयुत्सया ॥ (२४।२)

ताभ्यां दुर्योधनः सार्धम् अगच्छद् युद्धम् उत्तमम् । (२५।१)

त्वरितस्त्वरमाणाभ्यां भ्रातृभ्यां भारतो बली ॥ (२५।२)

तावभिद्रवताम् एनम् उभावुद्यतकार्मुकौ । (२६।१)

महारथसमाख्यातौ क्षत्रियप्रवरौ युधि ॥ (२६।२)

युधामन्युस्तु संक्रुद्धः शरांस्त्रिंशतम् आयसान् । (२७।१)

व्यसृजत् तव पुत्रस्य त्वरमाणः स्तनान्तरे ॥ (२७।२)

दुर्योधनो ऽपि राजेन्द्र पाञ्चाल्यस्योत्तमौजसः । (२८।१)

जघान चतुरश्चाश्वान् उभौ च पार्ष्णिसारथी ॥ (२८।२)

उत्तमौजा हताश्वस्तु हतसूतश्च संयुगे । (२९।१)

आरुरोह रथं भ्रातुर् युधामन्योर् अभित्वरन् ॥ (२९।२)

स रथं प्राप्य तं भ्रातुर् दुर्योधनहयाञ् शरैः । (३०।१)

बहुभिस्ताडयामास ते हताः प्रापतन् भुवि ॥ (३०।२)

हयेषु पतितेष्वस्य चिछेद परमेषुणा । (३१।१)

युधामन्युर् धनुः शीघ्रं शरावापं च संयुगे ॥ (३१।२)

हताश्वसूतात् स रथाद् अवप्लुत्य महारथः । (३२।१)

गदाम् आदाय ते पुत्रः पाञ्चाल्यावभ्यधावत ॥ (३२।२)

तम् आपतन्तं सम्प्रेक्ष्य क्रुद्धं परपुरंजयम् । (३३।१)

अवप्लुतौ रथोपस्थाद् युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ (३३।२)

ततः स हेमचित्रं तं स्यन्दनप्रवरं गदी । (३४।१)

गदया पोथयामास साश्वसूतध्वजं रणे ॥ (३४।२)

हत्वा चैनं स पुत्रस्ते हताश्वो हतसारथिः । (३५।१)

मद्रराजरथं तूर्णम् आरुरोह परंतपः ॥ (३५।२)

पाञ्चालानां तु मुख्यौ तौ राजपुत्रौ महाबलौ । (३६।१)

रथम् अन्यं समारुह्य धनंजयम् अभीयतुः ॥ (३६।२)