संजय उवाच । (१।१)

यथा स भगवान् व्यासः कृष्णद्वैपायनो ऽब्रवीत् । (१।२)

तथैव सहिताः सर्वे समाजग्मुर् महीक्षितः ॥ (१।३)

मघाविषयगः सोमस्तद् दिनं प्रत्यपद्यत । (२।१)

दीप्यमानाश्च संपेतुर् दिवि सप्त महाग्रहाः ॥ (२।२)

द्विधाभूत इवादित्य उदये प्रत्यदृश्यत । (३।१)

ज्वलन्त्या शिखया भूयो भानुमान् उदितो दिवि ॥ (३।२)

ववाशिरे च दीप्तायां दिशि गोमायुवायसाः । (४।१)

लिप्समानाः शरीराणि मांसशोणितभोजनाः ॥ (४।२)

अहन्यहनि पार्थानां वृद्धः कुरुपितामहः । (५।१)

भरद्वाजात्मजश्चैव प्रातर् उत्थाय संयतौ ॥ (५।२)

जयो ऽस्तु पाण्डुपुत्राणाम् इत्यूचतुर् अरिंदमौ । (६।१)

युयुधाते तवार्थाय यथा स समयः कृतः ॥ (६।२)

सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव । (७।१)

समानीय महीपालान् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (७।२)

इदं वः क्षत्रिया द्वारं स्वर्गायापावृतं महत् । (८।१)

गच्छध्वं तेन शक्रस्य ब्रह्मणश्च सलोकताम् ॥ (८।२)

एष वः शाश्वतः पन्थाः पूर्वैः पूर्वतरैर् गतः । (९।१)

संभावयत चात्मानम् अव्यग्रमनसो युधि ॥ (९।२)

नाभागो हि ययातिश्च मान्धाता नहुषो नृगः । (१०।१)

संसिद्धाः परमं स्थानं गताः कर्मभिर् ईदृशैः ॥ (१०।२)

अधर्मः क्षत्रियस्यैष यद् व्याधिमरणं गृहे । (११।१)

यद् आजौ निधनं याति सो ऽस्य धर्मः सनातनः ॥ (११।२)

एवम् उक्ता महीपाला भीष्मेण भरतर्षभ । (१२।१)

निर्ययुः स्वान्यनीकानि शोभयन्तो रथोत्तमैः ॥ (१२।२)

स तु वैकर्तनः कर्णः सामात्यः सह बन्धुभिः । (१३।१)

न्यासितः समरे शस्त्रं भीष्मेण भरतर्षभ ॥ (१३।२)

अपेतकर्णाः पुत्रास्ते राजानश्चैव तावकाः । (१४।१)

निर्ययुः सिंहनादेन नादयन्तो दिशो दश ॥ (१४।२)

श्वेतैश्छत्रैः पताकाभिर् ध्वजवारणवाजिभिः । (१५।१)

तान्यनीकान्यशोभन्त रथैर् अथ पदातिभिः ॥ (१५।२)

भेरीपणवशब्दैश्च पटहानां च निस्वनैः । (१६।१)

रथनेमिनिनादैश्च बभूवाकुलिता मही ॥ (१६।२)

काञ्चनाङ्गदकेयूरैः कार्मुकैश्च महारथाः । (१७।१)

भ्राजमाना व्यदृश्यन्त जङ्गमाः पर्वता इव ॥ (१७।२)

तालेन महता भीष्मः पञ्चतारेण केतुना । (१८।१)

विमलादित्यसंकाशस्तस्थौ कुरुचमूपतिः ॥ (१८।२)

ये त्वदीया महेष्वासा राजानो भरतर्षभ । (१९।१)

अवर्तन्त यथादेशं राजञ् शांतनवस्य ते ॥ (१९।२)

स तु गोवासनः शैब्यः सहितः सर्वराजभिः । (२०।१)

ययौ मातङ्गराजेन राजार्हेण पताकिना । (२०।२)

पद्मवर्णस्त्वनीकानां सर्वेषाम् अग्रतः स्थितः ॥ (२०।३)

अश्वत्थामा ययौ यत्तः सिंहलाङ्गूलकेतनः । (२१।१)

श्रुतायुश्चित्रसेनश्च पुरुमित्रो विविंशतिः ॥ (२१।२)

शल्यो भूरिश्रवाश्चैव विकर्णश्च महारथः । (२२।१)

एते सप्त महेष्वासा द्रोणपुत्रपुरोगमाः । (२२।२)

स्यन्दनैर् वरवर्णाभैर् भीष्मस्यासन् पुरःसराः ॥ (२२।३)

तेषाम् अपि महोत्सेधाः शोभयन्तो रथोत्तमान् । (२३।१)

भ्राजमाना व्यदृश्यन्त जाम्बूनदमया ध्वजाः ॥ (२३।२)

जाम्बूनदमयी वेदिः कमण्डलुविभूषिता । (२४।१)

केतुर् आचार्यमुख्यस्य द्रोणस्य धनुषा सह ॥ (२४।२)

अनेकशतसाहस्रम् अनीकम् अनुकर्षतः । (२५।१)

महान् दुर्योधनस्यासीन्नागो मणिमयो ध्वजः ॥ (२५।२)

तस्य पौरवकालिङ्गौ काम्बोजश्च सुदक्षिणः । (२६।१)

क्षेमधन्वा सुमित्रश्च तस्थुः प्रमुखतो रथाः ॥ (२६।२)

स्यन्दनेन महार्हेण केतुना वृषभेण च । (२७।१)

प्रकर्षन्न् इव सेनाग्रं मागधश्च नृपो ययौ ॥ (२७।२)

तद् अङ्गपतिना गुप्तं कृपेण च महात्मना । (२८।१)

शारदाभ्रचयप्रख्यं प्राच्यानाम् अभवद् बलम् ॥ (२८।२)

अनीकप्रमुखे तिष्ठन् वराहेण महायशाः । (२९।१)

शुशुभे केतुमुख्येन राजतेन जयद्रथः ॥ (२९।२)

शतं रथसहस्राणां तस्यासन् वशवर्तिनः । (३०।१)

अष्टौ नागसहस्राणि सादिनाम् अयुतानि षट् ॥ (३०।२)

तत् सिन्धुपतिना राजन् पालितं ध्वजिनीमुखम् । (३१।१)

अनन्तरथनागाश्वम् अशोभत महद् बलम् ॥ (३१।२)

षष्ट्या रथसहस्रैस्तु नागानाम् अयुतेन च । (३२।१)

पतिः सर्वकलिङ्गानां ययौ केतुमता सह ॥ (३२।२)

तस्य पर्वतसंकाशा व्यरोचन्त महागजाः । (३३।१)

यन्त्रतोमरतूणीरैः पताकाभिश्च शोभिताः ॥ (३३।२)

शुशुभे केतुमुख्येन पादपेन कलिङ्गपः । (३४।१)

श्वेतच्छत्रेण निष्केण चामरव्यजनेन च ॥ (३४।२)

केतुमान् अपि मातङ्गं विचित्रपरमाङ्कुशम् । (३५।१)

आस्थितः समरे राजन्मेघस्थ इव भानुमान् ॥ (३५।२)

तेजसा दीप्यमानस्तु वारणोत्तमम् आस्थितः । (३६।१)

भगदत्तो ययौ राजा यथा वज्रधरस्तथा ॥ (३६।२)

गजस्कन्धगतावास्तां भगदत्तेन संमितौ । (३७।१)

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ केतुमन्तम् अनुव्रतौ ॥ (३७।२)

स रथानीकवान् व्यूहो हस्त्यङ्गोत्तमशीर्षवान् । (३८।१)

वाजिपक्षः पतन्न् उग्रः प्राहरत् सर्वतोमुखः ॥ (३८।२)

द्रोणेन विहितो राजन् राज्ञा शांतनवेन च । (३९।१)

तथैवाचार्यपुत्रेण बाह्लीकेन कृपेण च ॥ (३९।२)