धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

अहो खलु महद् दुःखं कृच्छ्रवासं वसत्यसौ । (१।२)

कथं तस्य रतिस्तत्र तुष्टिर् वा वदतां वर ॥ (१।३)

स देशः क्व नु यत्रासौ वसते धर्मसंकटे । (२।१)

कथं वा स विमुच्येत नरस्तस्मान्महाभयात् ॥ (२।२)

एतन्मे सर्वम् आचक्ष्व साधु चेष्टामहे तथा । (३।१)

कृपा मे महती जाता तस्याभ्युद्धरणेन हि ॥ (३।२)

विदुर उवाच । (४।१)

उपमानम् इदं राजन्मोक्षविद्भिर् उदाहृतम् । (४।२)

सुगतिं विन्दते येन परलोकेषु मानवः ॥ (४।३)

यत् तद् उच्यति कान्तारं महत् संसार एव सः । (५।१)

वनं दुर्गं हि यत् त्वेतत् संसारगहनं हि तत् ॥ (५।२)

ये च ते कथिता व्याला व्याधयस्ते प्रकीर्तिताः । (६।१)

या सा नारी बृहत्काया अधितिष्ठति तत्र वै । (६।२)

ताम् आहुस्तु जरां प्राज्ञा वर्णरूपविनाशिनीम् ॥ (६।३)

यस्तत्र कूपो नृपते स तु देहः शरीरिणाम् । (७।१)

यस्तत्र वसते ऽधस्तान्महाहिः काल एव सः । (७।२)

अन्तकः सर्वभूतानां देहिनां सर्वहार्यसौ ॥ (७।३)

कूपमध्ये च या जाता वल्ली यत्र स मानवः । (८।१)

प्रताने लम्बते सा तु जीविताशा शरीरिणाम् ॥ (८।२)

स यस्तु कूपवीनाहे तं वृक्षं परिसर्पति । (९।१)

षड्वक्त्रः कुञ्जरो राजन् स तु संवत्सरः स्मृतः । (९।२)

मुखानि ऋतवो मासाः पादा द्वादश कीर्तिताः ॥ (९।३)

ये तु वृक्षं निकृन्तन्ति मूषकाः सततोत्थिताः । (१०।१)

रात्र्यहानि तु तान्याहुर् भूतानां परिचिन्तकाः । (१०।२)

ये ते मधुकरास्तत्र कामास्ते परिकीर्तिताः ॥ (१०।३)

यास्तु ता बहुशो धाराः स्रवन्ति मधुनिस्रवम् । (११।१)

तांस्तु कामरसान् विद्याद् यत्र मज्जन्ति मानवाः ॥ (११।२)

एवं संसारचक्रस्य परिवृत्तिं स्म ये विदुः । (१२।१)

ते वै संसारचक्रस्य पाशांश्छिन्दन्ति वै बुधाः ॥ (१२।२)