जनमेजय उवाच । (१।१)

आपगेयं महात्मानं भीष्मं शस्त्रभृतां वरम् । (१।२)

पितामहं भारतानां ध्वजं सर्वमहीक्षिताम् ॥ (१।३)

बृहस्पतिसमं बुद्ध्या क्षमया पृथिवीसमम् । (२।१)

समुद्रम् इव गाम्भीर्ये हिमवन्तम् इव स्थिरम् ॥ (२।२)

प्रजापतिम् इवौदार्ये तेजसा भास्करोपमम् । (३।१)

महेन्द्रम् इव शत्रूणां ध्वंसनं शरवृष्टिभिः ॥ (३।२)

रणयज्ञे प्रतिभये स्वाभीले लोमहर्षणे । (४।१)

दीक्षितं चिररात्राय श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ॥ (४।२)

किम् अब्रवीन्महाबाहुः सर्वधर्मविशारदः । (५।१)

भीमसेनार्जुनौ वापि कृष्णो वा प्रत्यपद्यत ॥ (५।२)

वैशंपायन उवाच । (६।१)

आपद्धर्मार्थकुशलो महाबुद्धिर् युधिष्ठिरः । (६।२)

सर्वान् भ्रातॄन् समानीय वासुदेवं च सात्वतम् । (६।३)

उवाच वदतां श्रेष्ठः सान्त्वपूर्वम् इदं वचः ॥ (६।४)

पर्याक्रामत सैन्यानि यत्तास्तिष्ठत दंशिताः । (७।१)

पितामहेन वो युद्धं पूर्वम् एव भविष्यति । (७।२)

तस्मात् सप्तसु सेनासु प्रणेतॄन्मम पश्यत ॥ (७।३)

वासुदेव उवाच । (८।१)

यथार्हति भवान् वक्तुम् अस्मिन् काल उपस्थिते । (८।२)

तथेदम् अर्थवद् वाक्यम् उक्तं ते भरतर्षभ ॥ (८।३)

रोचते मे महाबाहो क्रियतां यद् अनन्तरम् । (९।१)

नायकास्तव सेनायाम् अभिषिच्यन्तु सप्त वै ॥ (९।२)

वैशंपायन उवाच । (१०।१)

ततो द्रुपदम् आनाय्य विराटं शिनिपुंगवम् । (१०।२)

धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं धृष्टकेतुं च पार्थिवम् । (१०।३)

शिखण्डिनं च पाञ्चाल्यं सहदेवं च मागधम् ॥ (१०।४)

एतान् सप्त महेष्वासान् वीरान् युद्धाभिनन्दिनः । (११।१)

सेनाप्रणेतॄन् विधिवद् अभ्यषिञ्चद् युधिष्ठिरः ॥ (११।२)

सर्वसेनापतिं चात्र धृष्टद्युम्नम् उपादिशत् । (१२।१)

द्रोणान्तहेतोर् उत्पन्नो य इद्धाञ् जातवेदसः ॥ (१२।२)

सर्वेषाम् एव तेषां तु समस्तानां महात्मनाम् । (१३।१)

सेनापतिपतिं चक्रे गुडाकेशं धनंजयम् ॥ (१३।२)

अर्जुनस्यापि नेता च संयन्ता चैव वाजिनाम् । (१४।१)

संकर्षणानुजः श्रीमान्महाबुद्धिर् जनार्दनः ॥ (१४।२)

तद् दृष्ट्वोपस्थितं युद्धं समासन्नं महात्ययम् । (१५।१)

प्राविशद् भवनं राज्ञः पाण्डवस्य हलायुधः ॥ (१५।२)

सहाक्रूरप्रभृतिभिर् गदसाम्बोल्मुकादिभिः । (१६।१)

रौक्मिणेयाहुकसुतैश्चारुदेष्णपुरोगमैः ॥ (१६।२)

वृष्णिमुख्यैर् अभिगतैर् व्याघ्रैर् इव बलोत्कटैः । (१७।१)

अभिगुप्तो महाबाहुर् मरुद्भिर् इव वासवः ॥ (१७।२)

नीलकौशेयवसनः कैलासशिखरोपमः । (१८।१)

सिंहखेलगतिः श्रीमान्मदरक्तान्तलोचनः ॥ (१८।२)

तं दृष्ट्वा धर्मराजश्च केशवश्च महाद्युतिः । (१९।१)

उदतिष्ठत् तदा पार्थो भीमकर्मा वृकोदरः ॥ (१९।२)

गाण्डीवधन्वा ये चान्ये राजानस्तत्र केचन । (२०।१)

पूजयांचक्रुर् अभ्येत्य ते स्म सर्वे हलायुधम् ॥ (२०।२)

ततस्तं पाण्डवो राजा करे पस्पर्श पाणिना । (२१।१)

वासुदेवपुरोगास्तु सर्व एवाभ्यवादयन् ॥ (२१।२)

विराटद्रुपदौ वृद्धावभिवाद्य हलायुधः । (२२।१)

युधिष्ठिरेण सहित उपाविशद् अरिंदमः ॥ (२२।२)

ततस्तेषूपविष्टेषु पार्थिवेषु समन्ततः । (२३।१)

वासुदेवम् अभिप्रेक्ष्य रौहिणेयो ऽभ्यभाषत ॥ (२३।२)

भवितायं महारौद्रो दारुणः पुरुषक्षयः । (२४।१)

दिष्टम् एतद् ध्रुवं मन्ये न शक्यम् अतिवर्तितुम् ॥ (२४।२)

अस्माद् युद्धात् समुत्तीर्णान् अपि वः ससुहृज्जनान् । (२५।१)

अरोगान् अक्षतैर् देहैः पश्येयम् इति मे मतिः ॥ (२५।२)

समेतं पार्थिवं क्षत्रं कालपक्वम् असंशयम् । (२६।१)

विमर्दः सुमहान् भावी मांसशोणितकर्दमः ॥ (२६।२)

उक्तो मया वासुदेवः पुनः पुनर् उपह्वरे । (२७।१)

संबन्धिषु समां वृत्तिं वर्तस्व मधुसूदन ॥ (२७।२)

पाण्डवा हि यथास्माकं तथा दुर्योधनो नृपः । (२८।१)

तस्यापि क्रियतां युक्त्या सपर्येति पुनः पुनः ॥ (२८।२)

तच्च मे नाकरोद् वाक्यं त्वदर्थे मधुसूदनः । (२९।१)

निविष्टः सर्वभावेन धनंजयम् अवेक्ष्य च ॥ (२९।२)

ध्रुवो जयः पाण्डवानाम् इति मे निश्चिता मतिः । (३०।१)

तथा ह्यभिनिवेशो ऽयं वासुदेवस्य भारत ॥ (३०।२)

न चाहम् उत्सहे कृष्णम् ऋते लोकम् उदीक्षितुम् । (३१।१)

ततो ऽहम् अनुवर्तामि केशवस्य चिकीर्षितम् ॥ (३१।२)

उभौ शिष्यौ हि मे वीरौ गदायुद्धविशारदौ । (३२।१)

तुल्यस्नेहो ऽस्म्यतो भीमे तथा दुर्योधने नृपे ॥ (३२।२)

तस्माद् यास्यामि तीर्थानि सरस्वत्या निषेवितुम् । (३३।१)

न हि शक्ष्यामि कौरव्यान्नश्यमानान् उपेक्षितुम् ॥ (३३।२)

एवम् उक्त्वा महाबाहुर् अनुज्ञातश्च पाण्डवैः । (३४।१)

तीर्थयात्रां ययौ रामो निवर्त्य मधुसूदनम् ॥ (३४।२)