महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 44

1372 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

ततो विसर्जयामास सर्वाः प्रकृतयो नृपः । (१।२)

tato visarjayāmāsa sarvāḥ prakṛtayo nṛpaḥ |

1.3१.३

विविशुश्चाभ्यनुज्ञाता यथास्वानि गृहाणि च ॥ (१।३)

viviśuścābhyanujñātā yathāsvāni gṛhāṇi ca ||

2.1२.१

ततो युधिष्ठिरो राजा भीमं भीमपराक्रमम् । (२।१)

tato yudhiṣṭhiro rājā bhīmaṃ bhīmaparākramam |

2.2२.२

सान्त्वयन्न् अब्रवीद् धीमान् अर्जुनं यमजौ तथा ॥ (२।२)

sāntvayann abravīd dhīmān arjunaṃ yamajau tathā ||

3.1३.१

शत्रुभिर् विविधैः शस्त्रैः कृत्तदेहा महारणे । (३।१)

śatrubhir vividhaiḥ śastraiḥ kṛttadehā mahāraṇe |

3.2३.२

श्रान्ता भवन्तः सुभृशं तापिताः शोकमन्युभिः ॥ (३।२)

śrāntā bhavantaḥ subhṛśaṃ tāpitāḥ śokamanyubhiḥ ||

4.1४.१

अरण्ये दुःखवसतीर् मत्कृते पुरुषोत्तमाः । (४।१)

araṇye duḥkhavasatīr matkṛte puruṣottamāḥ |

4.2४.२

भवद्भिर् अनुभूताश्च यथा कुपुरुषैस्तथा ॥ (४।२)

bhavadbhir anubhūtāśca yathā kupuruṣaistathā ||

5.1५.१

यथासुखं यथाजोषं जयो ऽयम् अनुभूयताम् । (५।१)

yathāsukhaṃ yathājoṣaṃ jayo 'yam anubhūyatām |

5.2५.२

विश्रान्तांल् लब्धविज्ञानाञ् श्वः समेतास्मि वः पुनः ॥ (५।२)

viśrāntāṃl labdhavijñānāñ śvaḥ sametāsmi vaḥ punaḥ ||

6.1६.१

ततो दुर्योधनगृहं प्रासादैर् उपशोभितम् । (६।१)

tato duryodhanagṛhaṃ prāsādair upaśobhitam |

6.2६.२

बहुरत्नसमाकीर्णं दासीदाससमाकुलम् ॥ (६।२)

bahuratnasamākīrṇaṃ dāsīdāsasamākulam ||

7.1७.१

धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञातं भ्रात्रा दत्तं वृकोदरः । (७।१)

dhṛtarāṣṭrābhyanujñātaṃ bhrātrā dattaṃ vṛkodaraḥ |

7.2७.२

प्रतिपेदे महाबाहुर् मन्दरं मघवान् इव ॥ (७।२)

pratipede mahābāhur mandaraṃ maghavān iva ||

8.1८.१

यथा दुर्योधनगृहं तथा दुःशासनस्य च । (८।१)

yathā duryodhanagṛhaṃ tathā duḥśāsanasya ca |

8.2८.२

प्रासादमालासंयुक्तं हेमतोरणभूषितम् ॥ (८।२)

prāsādamālāsaṃyuktaṃ hematoraṇabhūṣitam ||

9.1९.१

दासीदाससुसम्पूर्णं प्रभूतधनधान्यवत् । (९।१)

dāsīdāsasusampūrṇaṃ prabhūtadhanadhānyavat |

9.2९.२

प्रतिपेदे महाबाहुर् अर्जुनो राजशासनात् ॥ (९।२)

pratipede mahābāhur arjuno rājaśāsanāt ||

10.1१०.१

दुर्मर्षणस्य भवनं दुःशासनगृहाद् वरम् । (१०।१)

durmarṣaṇasya bhavanaṃ duḥśāsanagṛhād varam |

10.2१०.२

कुबेरभवनप्रख्यं मणिहेमविभूषितम् ॥ (१०।२)

kuberabhavanaprakhyaṃ maṇihemavibhūṣitam ||

11.1११.१

नकुलाय वरार्हाय कर्शिताय महावने । (११।१)

nakulāya varārhāya karśitāya mahāvane |

11.2११.२

ददौ प्रीतो महाराज धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ (११।२)

dadau prīto mahārāja dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||

12.1१२.१

दुर्मुखस्य च वेश्माग्र्यं श्रीमत् कनकभूषितम् । (१२।१)

durmukhasya ca veśmāgryaṃ śrīmat kanakabhūṣitam |

12.2१२.२

पूर्णं पद्मदलाक्षीणां स्त्रीणां शयनसंकुलम् ॥ (१२।२)

pūrṇaṃ padmadalākṣīṇāṃ strīṇāṃ śayanasaṃkulam ||

13.1१३.१

प्रददौ सहदेवाय सततं प्रियकारिणे । (१३।१)

pradadau sahadevāya satataṃ priyakāriṇe |

13.2१३.२

मुमुदे तच्च लब्ध्वा स कैलासं धनदो यथा ॥ (१३।२)

mumude tacca labdhvā sa kailāsaṃ dhanado yathā ||

14.1१४.१

युयुत्सुर् विदुरश्चैव संजयश्च महाद्युतिः । (१४।१)

yuyutsur viduraścaiva saṃjayaśca mahādyutiḥ |

14.2१४.२

सुधर्मा चैव धौम्यश्च यथास्वं जग्मुर् आलयान् ॥ (१४।२)

sudharmā caiva dhaumyaśca yathāsvaṃ jagmur ālayān ||

15.1१५.१

सह सात्यकिना शौरिर् अर्जुनस्य निवेशनम् । (१५।१)

saha sātyakinā śaurir arjunasya niveśanam |

15.2१५.२

विवेश पुरुषव्याघ्रो व्याघ्रो गिरिगुहाम् इव ॥ (१५।२)

viveśa puruṣavyāghro vyāghro giriguhām iva ||

16.1१६.१

तत्र भक्षान्नपानैस्ते समुपेताः सुखोषिताः । (१६।१)

tatra bhakṣānnapānaiste samupetāḥ sukhoṣitāḥ |

16.2१६.२

सुखप्रबुद्धा राजानम् उपतस्थुर् युधिष्ठिरम् ॥ (१६।२)

sukhaprabuddhā rājānam upatasthur yudhiṣṭhiram ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 44

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit