वैशंपायन उवाच । (१।१)

तथा विलप्योपरता भर्तुः पादौ प्रगृह्य सा । (१।२)

उपविष्टाभवद् देवी सोच्छ्वासं पुत्रम् ईक्षती ॥ (१।३)

ततः संज्ञां पुनर् लब्ध्वा स राजा बभ्रुवाहनः । (२।१)

मातरं ताम् अथालोक्य रणभूमावथाब्रवीत् ॥ (२।२)

इतो दुःखतरं किं नु यन्मे माता सुखैधिता । (३।१)

भूमौ निपतितं वीरम् अनुशेते मृतं पतिम् ॥ (३।२)

निहन्तारं रणे ऽरीणां सर्वशस्त्रभृतां वरम् । (४।१)

मया विनिहतं संख्ये प्रेक्षते दुर्मरं बत ॥ (४।२)

अहो ऽस्या हृदयं देव्या दृढं यन्न विदीर्यते । (५।१)

व्यूढोरस्कं महाबाहुं प्रेक्षन्त्या निहतं पतिम् ॥ (५।२)

दुर्मरं पुरुषेणेह मन्ये ह्यध्वन्यनागते । (६।१)

यत्र नाहं न मे माता विप्रयुज्येत जीवितात् ॥ (६।२)

अहो धिक् कुरुवीरस्य ह्युरःस्थं काञ्चनं भुवि । (७।१)

व्यपविद्धं हतस्येह मया पुत्रेण पश्यत ॥ (७।२)

भो भो पश्यत मे वीरं पितरं ब्राह्मणा भुवि । (८।१)

शयानं वीरशयने मया पुत्रेण पातितम् ॥ (८।२)

ब्राह्मणाः कुरुमुख्यस्य प्रयुक्ता हयसारिणः । (९।१)

कुर्वन्तु शान्तिकां त्वद्य रणे यो ऽयं मया हतः ॥ (९।२)

व्यादिशन्तु च किं विप्राः प्रायश्चित्तम् इहाद्य मे । (१०।१)

सुनृशंसस्य पापस्य पितृहन्तू रणाजिरे ॥ (१०।२)

दुश्चरा द्वादश समा हत्वा पितरम् अद्य वै । (११।१)

ममेह सुनृशंसस्य संवीतस्यास्य चर्मणा ॥ (११।२)

शिरःकपाले चास्यैव भुञ्जतः पितुर् अद्य मे । (१२।१)

प्रायश्चित्तं हि नास्त्यन्यद्धत्वाद्य पितरं मम ॥ (१२।२)

पश्य नागोत्तमसुते भर्तारं निहतं मया । (१३।१)

कृतं प्रियं मया ते ऽद्य निहत्य समरे ऽर्जुनम् ॥ (१३।२)

सो ऽहम् अप्यद्य यास्यामि गतिं पितृनिषेविताम् । (१४।१)

न शक्नोम्यात्मनात्मानम् अहं धारयितुं शुभे ॥ (१४।२)

सा त्वं मयि मृते मातस्तथा गाण्डीवधन्वनि । (१५।१)

भव प्रीतिमती देवि सत्येनात्मानम् आलभे ॥ (१५।२)

इत्युक्त्वा स तदा राजा दुःखशोकसमाहतः । (१६।१)

उपस्पृश्य महाराज दुःखाद् वचनम् अब्रवीत् ॥ (१६।२)

शृण्वन्तु सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च । (१७।१)

त्वं च मातर् यथा सत्यं ब्रवीमि भुजगोत्तमे ॥ (१७।२)

यदि नोत्तिष्ठति जयः पिता मे भरतर्षभः । (१८।१)

अस्मिन्न् एव रणोद्देशे शोषयिष्ये कलेवरम् ॥ (१८।२)

न हि मे पितरं हत्वा निष्कृतिर् विद्यते क्वचित् । (१९।१)

नरकं प्रतिपत्स्यामि ध्रुवं गुरुवधार्दितः ॥ (१९।२)

वीरं हि क्षत्रियं हत्वा गोशतेन प्रमुच्यते । (२०।१)

पितरं तु निहत्यैवं दुस्तरा निष्कृतिर् मया ॥ (२०।२)

एष ह्येको महातेजाः पाण्डुपुत्रो धनंजयः । (२१।१)

पिता च मम धर्मात्मा तस्य मे निष्कृतिः कुतः ॥ (२१।२)

इत्येवम् उक्त्वा नृपते धनंजयसुतो नृपः । (२२।१)

उपस्पृश्याभवत् तूष्णीं प्रायोपेतो महामतिः ॥ (२२।२)