महाभारतMahābhārata

MBh, 1, 174

174 of 1995 · 31 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अर्जुन उवाच । (१।१)

arjuna uvāca

1.2१.२

अस्माकम् अनुरूपो वै यः स्याद् गन्धर्व वेदवित् । (१।२)

asmākam anurūpo vai yaḥ syād gandharva vedavit |

1.3१.३

पुरोहितस्तम् आचक्ष्व सर्वं हि विदितं तव ॥ (१।३)

purohitastam ācakṣva sarvaṃ hi viditaṃ tava ||

2.1२.१

गन्धर्व उवाच । (२।१)

gandharva uvāca

2.2२.२

यवीयान् देवलस्यैष वने भ्राता तपस्यति । (२।२)

yavīyān devalasyaiṣa vane bhrātā tapasyati |

2.3२.३

धौम्य उत्कोचके तीर्थे तं वृणुध्वं यदीच्छथ ॥ (२।३)

dhaumya utkocake tīrthe taṃ vṛṇudhvaṃ yadīcchatha ||

3.1३.१

वैशंपायन उवाच । (३।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

3.2३.२

ततो ऽर्जुनो ऽस्त्रम् आग्नेयं प्रददौ तद् यथाविधि । (३।२)

tato 'rjuno 'stram āgneyaṃ pradadau tad yathāvidhi |

3.3३.३

गन्धर्वाय तदा प्रीतो वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥ (३।३)

gandharvāya tadā prīto vacanaṃ cedam abravīt ||

4.1४.१

त्वय्येव तावत् तिष्ठन्तु हया गन्धर्वसत्तम । (४।१)

tvayyeva tāvat tiṣṭhantu hayā gandharvasattama |

4.2४.२

कर्मकाले ग्रहीष्यामि स्वस्ति ते ऽस्त्विति चाब्रवीत् ॥ (४।२)

karmakāle grahīṣyāmi svasti te 'stviti cābravīt ||

5.1५.१

ते ऽन्योन्यम् अभिसंपूज्य गन्धर्वः पाण्डवाश्च ह । (५।१)

te 'nyonyam abhisaṃpūjya gandharvaḥ pāṇḍavāśca ha |

5.2५.२

रम्याद् भागीरथीकच्छाद् यथाकामं प्रतस्थिरे ॥ (५।२)

ramyād bhāgīrathīkacchād yathākāmaṃ pratasthire ||

6.1६.१

तत उत्कोचकं तीर्थं गत्वा धौम्याश्रमं तु ते । (६।१)

tata utkocakaṃ tīrthaṃ gatvā dhaumyāśramaṃ tu te |

6.2६.२

तं वव्रुः पाण्डवा धौम्यं पौरोहित्याय भारत ॥ (६।२)

taṃ vavruḥ pāṇḍavā dhaumyaṃ paurohityāya bhārata ||

7.1७.१

तान् धौम्यः प्रतिजग्राह सर्ववेदविदां वरः । (७।१)

tān dhaumyaḥ pratijagrāha sarvavedavidāṃ varaḥ |

7.2७.२

पाद्येन फलमूलेन पौरोहित्येन चैव ह ॥ (७।२)

pādyena phalamūlena paurohityena caiva ha ||

8.1८.१

ते तदाशंसिरे लब्धां श्रियं राज्यं च पाण्डवाः । (८।१)

te tadāśaṃsire labdhāṃ śriyaṃ rājyaṃ ca pāṇḍavāḥ |

8.2८.२

तं ब्राह्मणं पुरस्कृत्य पाञ्चाल्याश्च स्वयंवरम् ॥ (८।२)

taṃ brāhmaṇaṃ puraskṛtya pāñcālyāśca svayaṃvaram ||

9.1९.१

मातृषष्ठास्तु ते तेन गुरुणा संगतास्तदा । (९।१)

mātṛṣaṣṭhāstu te tena guruṇā saṃgatāstadā |

9.2९.२

नाथवन्तम् इवात्मानं मेनिरे भरतर्षभाः ॥ (९।२)

nāthavantam ivātmānaṃ menire bharatarṣabhāḥ ||

10.1१०.१

स हि वेदार्थतत्त्वज्ञस्तेषां गुरुर् उदारधीः । (१०।१)

sa hi vedārthatattvajñasteṣāṃ gurur udāradhīḥ |

10.2१०.२

तेन धर्मविदा पार्था याज्याः सर्वविदा कृताः ॥ (१०।२)

tena dharmavidā pārthā yājyāḥ sarvavidā kṛtāḥ ||

11.1११.१

वीरांस्तु स हि तान् मेने प्राप्तराज्यान् स्वधर्मतः । (११।१)

vīrāṃstu sa hi tān mene prāptarājyān svadharmataḥ |

11.2११.२

बुद्धिवीर्यबलोत्साहैर् युक्तान् देवान् इवापरान् ॥ (११।२)

buddhivīryabalotsāhair yuktān devān ivāparān ||

12.1१२.१

कृतस्वस्त्ययनास्तेन ततस्ते मनुजाधिपाः । (१२।१)

kṛtasvastyayanāstena tataste manujādhipāḥ |

12.2१२.२

मेनिरे सहिता गन्तुं पाञ्चाल्यास्तं स्वयंवरम् ॥ (१२।२)

menire sahitā gantuṃ pāñcālyāstaṃ svayaṃvaram ||

13.1१३.१

वेदविच्चैव वाग्मी च धौम्यः श्रीमान् द्विजोत्तमः । (१३।१)

vedaviccaiva vāgmī ca dhaumyaḥ śrīmān dvijottamaḥ |

13.2१३.२

तेजसा चैव बुद्ध्या च रूपेण यशसा श्रिया । (१३।२)

tejasā caiva buddhyā ca rūpeṇa yaśasā śriyā |

13.3१३.३

मन्त्रैश्च विविधैर् धौम्यस्तुल्य आसीद् बृहस्पतेः । (१३।३)

mantraiśca vividhair dhaumyastulya āsīd bṛhaspateḥ |

13.4१३.४

स चापि विप्रस्तान् मेने स्वभावाभ्यधिकान् भुवि ॥ (१३।४)

sa cāpi viprastān mene svabhāvābhyadhikān bhuvi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 1, 174

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit