MBh, 3, 108
Select a line for its word-by-word analysis.
भगीरथवचः श्रुत्वा प्रियार्थं च दिवौकसाम् । (१।२)
bhagīrathavacaḥ śrutvā priyārthaṃ ca divaukasām |
धारयिष्ये महाबाहो गगनात् प्रच्युतां शिवाम् । (२।१)
dhārayiṣye mahābāho gaganāt pracyutāṃ śivām |
दिव्यां देवनदीं पुण्यां त्वत्कृते नृपसत्तम ॥ (२।२)
divyāṃ devanadīṃ puṇyāṃ tvatkṛte nṛpasattama ||
संवृतः पार्षदैर् घोरैर् नानाप्रहरणोद्यतैः ॥ (३।२)
saṃvṛtaḥ pārṣadair ghorair nānāpraharaṇodyataiḥ ||
ततः स्थित्वा नरश्रेष्ठं भगीरथम् उवाच ह । (४।१)
tataḥ sthitvā naraśreṣṭhaṃ bhagīratham uvāca ha |
पतमानां सरिच्छ्रेष्ठां धारयिष्ये त्रिविष्टपात् ॥ (४।३)
patamānāṃ saricchreṣṭhāṃ dhārayiṣye triviṣṭapāt ||
प्रयतः प्रणतो भूत्वा गङ्गां समनुचिन्तयत् ॥ (५।२)
prayataḥ praṇato bhūtvā gaṅgāṃ samanucintayat ||
ईशानं च स्थितं दृष्ट्वा गगनात् सहसा च्युता ॥ (६।२)
īśānaṃ ca sthitaṃ dṛṣṭvā gaganāt sahasā cyutā ||
तां प्रच्युतां ततो दृष्ट्वा देवाः सार्धं महर्षिभिः । (७।१)
tāṃ pracyutāṃ tato dṛṣṭvā devāḥ sārdhaṃ maharṣibhiḥ |
सा बभूव विसर्पन्ती त्रिधा राजन् समुद्रगा । (१०।१)
sā babhūva visarpantī tridhā rājan samudragā |
क्वचिद् आभोगकुटिला प्रस्खलन्ती क्वचित् क्वचित् । (११।१)
kvacid ābhogakuṭilā praskhalantī kvacit kvacit |
क्वचित् सा तोयनिनदैर् नदन्ती नादम् उत्तमम् ॥ (११।३)
kvacit sā toyaninadair nadantī nādam uttamam ||
एवं प्रकारान् सुबहून् कुर्वन्ती गगनाच्च्युता । (१२।१)
evaṃ prakārān subahūn kurvantī gaganāccyutā |
दर्शयस्व महाराज मार्गं केन व्रजाम्यहम् । (१३।१)
darśayasva mahārāja mārgaṃ kena vrajāmyaham |
त्वदर्थम् अवतीर्णास्मि पृथिवीं पृथिवीपते ॥ (१३।२)
tvadartham avatīrṇāsmi pṛthivīṃ pṛthivīpate ||
एतच्छ्रुत्वा वचो राजा प्रातिष्ठत भगीरथः । (१४।१)
etacchrutvā vaco rājā prātiṣṭhata bhagīrathaḥ |
कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम त्रिदशैः सह ॥ (१५।२)
kailāsaṃ parvataśreṣṭhaṃ jagāma tridaśaiḥ saha ||
दुहितृत्वे च नृपतिर् गङ्गां समनुकल्पयत् । (१७।१)
duhitṛtve ca nṛpatir gaṅgāṃ samanukalpayat |
एतत् ते सर्वम् आख्यातं गङ्गा त्रिपथगा यथा । (१८।१)
etat te sarvam ākhyātaṃ gaṅgā tripathagā yathā |
वातापिश् च यथा नीतः क्षयं स ब्रह्महा प्रभो । (१९।२)
vātāpiś ca yathā nītaḥ kṣayaṃ sa brahmahā prabho |
अगस्त्येन महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ (१९।३)
agastyena mahārāja yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.