वैशंपायन उवाच । (१।१)

वसमानेषु पार्थेषु मत्स्यस्य नगरे तदा । (१।२)

महारथेषु छन्नेषु मासा दश समत्ययुः ॥ (१।३)

याज्ञसेनी सुदेष्णां तु शुश्रूषन्ती विशां पते । (२।१)

अवसत् परिचारार्हा सुदुःखं जनमेजय ॥ (२।२)

तथा चरन्तीं पाञ्चालीं सुदेष्णाया निवेशने । (३।१)

सेनापतिर् विराटस्य ददर्श जलजाननाम् ॥ (३।२)

तां दृष्ट्वा देवगर्भाभां चरन्तीं देवताम् इव । (४।१)

कीचकः कामयामास कामबाणप्रपीडितः ॥ (४।२)

स तु कामाग्निसंतप्तः सुदेष्णाम् अभिगम्य वै । (५।१)

प्रहसन्न् इव सेनानीर् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (५।२)

नेयं पुरा जातु मयेह दृष्टा राज्ञो विराटस्य निवेशने शुभा । (६।१)

रूपेण चोन्मादयतीव मां भृशं गन्धेन जाता मदिरेव भामिनी ॥ (६।२)

का देवरूपा हृदयंगमा शुभे आचक्ष्व मे का च कुतश्च शोभना । (७।१)

चित्तं हि निर्मथ्य करोति मां वशे न चान्यद् अत्रौषधम् अद्य मे मतम् ॥ (७।२)

अहो तवेयं परिचारिका शुभा प्रत्यग्ररूपा प्रतिभाति माम् इयम् । (८।१)

अयुक्तरूपं हि करोति कर्म ते प्रशास्तु मां यच्च ममास्ति किंचन ॥ (८।२)

प्रभूतनागाश्वरथं महाधनं समृद्धियुक्तं बहुपानभोजनम् । (९।१)

मनोहरं काञ्चनचित्रभूषणं गृहं महच्छोभयताम् इयं मम ॥ (९।२)

ततः सुदेष्णाम् अनुमन्त्र्य कीचकस् ततः समभ्येत्य नराधिपात्मजाम् । (१०।१)

उवाच कृष्णाम् अभिसान्त्वयंस्तदा मृगेन्द्रकन्याम् इव जम्बुको वने ॥ (१०।२)

इदं च रूपं प्रथमं च ते वयो निरर्थकं केवलम् अद्य भामिनि । (११।१)

अधार्यमाणा स्रग् इवोत्तमा यथा न शोभसे सुन्दरि शोभना सती ॥ (११।२)

त्यजामि दारान्मम ये पुरातना भवन्तु दास्यस्तव चारुहासिनि । (१२।१)

अहं च ते सुन्दरि दासवत् स्थितः सदा भविष्ये वशगो वरानने ॥ (१२।२)

द्रौपद्युवाच । (१३।१)

अप्रार्थनीयाम् इह मां सूतपुत्राभिमन्यसे । (१३।२)

विहीनवर्णां सैरन्ध्रीं बीभत्सां केशकारिकाम् ॥ (१३।३)

परदारास्मि भद्रं ते न युक्तं त्वयि सांप्रतम् । (१४।१)

दयिताः प्राणिनां दारा धर्मं समनुचिन्तय ॥ (१४।२)

परदारे न ते बुद्धिर् जातु कार्या कथंचन । (१५।१)

विवर्जनं ह्यकार्याणाम् एतत् सत्पुरुषव्रतम् ॥ (१५।२)

मिथ्याभिगृध्नो हि नरः पापात्मा मोहम् आस्थितः । (१६।१)

अयशः प्राप्नुयाद् घोरं सुमहत् प्राप्नुयाद् भयम् ॥ (१६।२)

मा सूतपुत्र हृष्यस्व माद्य त्यक्ष्यसि जीवितम् । (१७।१)

दुर्लभाम् अभिमन्वानो मां वीरैर् अभिरक्षिताम् ॥ (१७।२)

न चाप्यहं त्वया शक्या गन्धर्वाः पतयो मम । (१८।१)

ते त्वां निहन्युः कुपिताः साध्वलं मा व्यनीनशः ॥ (१८।२)

अशक्यरूपैः पुरुषैर् अध्वानं गन्तुम् इच्छसि । (१९।१)

यथा निश्चेतनो बालः कूलस्थः कूलम् उत्तरम् । (१९।२)

तर्तुम् इच्छति मन्दात्मा तथा त्वं कर्तुम् इच्छसि ॥ (१९।३)

अन्तर्महीं वा यदि वोर्ध्वम् उत्पतेः समुद्रपारं यदि वा प्रधावसि । (२०।१)

तथापि तेषां न विमोक्षम् अर्हसि प्रमाथिनो देवसुता हि मे वराः ॥ (२०।२)

त्वं कालरात्रीम् इव कश्चिद् आतुरः किं मां दृढं प्रार्थयसे ऽद्य कीचक । (२१।१)

किं मातुर् अङ्के शयितो यथा शिशुश् चन्द्रं जिघृक्षुर् इव मन्यसे हि माम् ॥ (२१।२)