महाभारतMahābhārata

MBh, 6, 114

975 of 1995 · 240 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

संजय उवाच । (१।१)

saṃjaya uvāca

1.2१.२

एवं ते पाण्डवाः सर्वे पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् । (१।२)

evaṃ te pāṇḍavāḥ sarve puraskṛtya śikhaṇḍinam |

1.3१.३

विव्यधुः समरे भीष्मं परिवार्य समन्ततः ॥ (१।३)

vivyadhuḥ samare bhīṣmaṃ parivārya samantataḥ ||

2.1२.१

शतघ्नीभिः सुघोराभिः पट्टिशैः सपरश्वधैः । (२।१)

śataghnībhiḥ sughorābhiḥ paṭṭiśaiḥ saparaśvadhaiḥ |

2.2२.२

मुद्गरैर् मुसलैः प्रासैः क्षेपणीभिश्च सर्वशः ॥ (२।२)

mudgarair musalaiḥ prāsaiḥ kṣepaṇībhiśca sarvaśaḥ ||

3.1३.१

शरैः कनकपुङ्खैश्च शक्तितोमरकम्पनैः । (३।१)

śaraiḥ kanakapuṅkhaiśca śaktitomarakampanaiḥ |

3.2३.२

नाराचैर् वत्सदन्तैश्च भुशुण्डीभिश्च भारत । (३।२)

nārācair vatsadantaiśca bhuśuṇḍībhiśca bhārata |

3.3३.३

अताडयन् रणे भीष्मं सहिताः सर्वसृञ्जयाः ॥ (३।३)

atāḍayan raṇe bhīṣmaṃ sahitāḥ sarvasṛñjayāḥ ||

4.1४.१

स विशीर्णतनुत्राणः पीडितो बहुभिस्तदा । (४।१)

sa viśīrṇatanutrāṇaḥ pīḍito bahubhistadā |

4.2४.२

विव्यथे नैव गाङ्गेयो भिद्यमानेषु मर्मसु ॥ (४।२)

vivyathe naiva gāṅgeyo bhidyamāneṣu marmasu ||

5.1५.१

स दीप्तशरचापार्चिर् अस्त्रप्रसृतमारुतः । (५।१)

sa dīptaśaracāpārcir astraprasṛtamārutaḥ |

5.2५.२

नेमिनिर्ह्रादसंनादो महास्त्रोदयपावकः ॥ (५।२)

neminirhrādasaṃnādo mahāstrodayapāvakaḥ ||

6.1६.१

चित्रचापमहाज्वालो वीरक्षयमहेन्धनः । (६।१)

citracāpamahājvālo vīrakṣayamahendhanaḥ |

6.2६.२

युगान्ताग्निसमो भीष्मः परेषां समपद्यत ॥ (६।२)

yugāntāgnisamo bhīṣmaḥ pareṣāṃ samapadyata ||

7.1७.१

निपत्य रथसंघानाम् अन्तरेण विनिःसृतः । (७।१)

nipatya rathasaṃghānām antareṇa viniḥsṛtaḥ |

7.2७.२

दृश्यते स्म नरेन्द्राणां पुनर् मध्यगतश्चरन् ॥ (७।२)

dṛśyate sma narendrāṇāṃ punar madhyagataścaran ||

8.1८.१

ततः पाञ्चालराजं च धृष्टकेतुम् अतीत्य च । (८।१)

tataḥ pāñcālarājaṃ ca dhṛṣṭaketum atītya ca |

8.2८.२

पाण्डवानीकिनीमध्यम् आससाद स वेगितः ॥ (८।२)

pāṇḍavānīkinīmadhyam āsasāda sa vegitaḥ ||

9.1९.१

ततः सात्यकिभीमौ च पाण्डवं च धनंजयम् । (९।१)

tataḥ sātyakibhīmau ca pāṇḍavaṃ ca dhanaṃjayam |

9.2९.२

द्रुपदं च विराटं च धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥ (९।२)

drupadaṃ ca virāṭaṃ ca dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam ||

10.1१०.१

भीमघोषैर् महावेगैर् वैरिवारणभेदिभिः । (१०।१)

bhīmaghoṣair mahāvegair vairivāraṇabhedibhiḥ |

10.2१०.२

षड् एतान् षड्भिर् आनर्छद् भास्करप्रतिमैः शरैः ॥ (१०।२)

ṣaḍ etān ṣaḍbhir ānarchad bhāskarapratimaiḥ śaraiḥ ||

11.1११.१

तस्य ते निशितान् बाणान् संनिवार्य महारथाः । (११।१)

tasya te niśitān bāṇān saṃnivārya mahārathāḥ |

11.2११.२

दशभिर् दशभिर् भीष्मम् अर्दयामासुर् ओजसा ॥ (११।२)

daśabhir daśabhir bhīṣmam ardayāmāsur ojasā ||

12.1१२.१

शिखण्डी तु रणे बाणान् यान्मुमोच महाव्रते । (१२।१)

śikhaṇḍī tu raṇe bāṇān yānmumoca mahāvrate |

12.2१२.२

ते भीष्मं विविशुस्तूर्णं स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ॥ (१२।२)

te bhīṣmaṃ viviśustūrṇaṃ svarṇapuṅkhāḥ śilāśitāḥ ||

13.1१३.१

ततः किरीटी संरब्धो भीष्मम् एवाभ्यवर्तत । (१३।१)

tataḥ kirīṭī saṃrabdho bhīṣmam evābhyavartata |

13.2१३.२

शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाछिनत् ॥ (१३।२)

śikhaṇḍinaṃ puraskṛtya dhanuścāsya samāchinat ||

14.1१४.१

भीष्मस्य धनुषश्छेदं नामृष्यन्त महारथाः । (१४।१)

bhīṣmasya dhanuṣaśchedaṃ nāmṛṣyanta mahārathāḥ |

14.2१४.२

द्रोणश्च कृतवर्मा च सैन्धवश्च जयद्रथः ॥ (१४।२)

droṇaśca kṛtavarmā ca saindhavaśca jayadrathaḥ ||

15.1१५.१

भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तस्तथैव च । (१५।१)

bhūriśravāḥ śalaḥ śalyo bhagadattastathaiva ca |

15.2१५.२

सप्तैते परमक्रुद्धाः किरीटिनम् अभिद्रुताः ॥ (१५।२)

saptaite paramakruddhāḥ kirīṭinam abhidrutāḥ ||

16.1१६.१

उत्तमास्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महारथाः । (१६।१)

uttamāstrāṇi divyāni darśayanto mahārathāḥ |

16.2१६.२

अभिपेतुर् भृशं क्रुद्धाश् छादयन्त स्म पाण्डवान् ॥ (१६।२)

abhipetur bhṛśaṃ kruddhāś chādayanta sma pāṇḍavān ||

17.1१७.१

तेषाम् आपततां शब्दः शुश्रुवे फल्गुनं प्रति । (१७।१)

teṣām āpatatāṃ śabdaḥ śuśruve phalgunaṃ prati |

17.2१७.२

उद्वृत्तानां यथा शब्दः समुद्राणां युगक्षये ॥ (१७।२)

udvṛttānāṃ yathā śabdaḥ samudrāṇāṃ yugakṣaye ||

18.1१८.१

हतानयत गृह्णीत युध्यतापि च कृन्तत । (१८।१)

hatānayata gṛhṇīta yudhyatāpi ca kṛntata |

18.2१८.२

इत्यासीत् तुमुलः शब्दः फल्गुनस्य रथं प्रति ॥ (१८।२)

ityāsīt tumulaḥ śabdaḥ phalgunasya rathaṃ prati ||

19.1१९.१

तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा पाण्डवानां महारथाः । (१९।१)

taṃ śabdaṃ tumulaṃ śrutvā pāṇḍavānāṃ mahārathāḥ |

19.2१९.२

अभ्यधावन् परीप्सन्तः फल्गुनं भरतर्षभ ॥ (१९।२)

abhyadhāvan parīpsantaḥ phalgunaṃ bharatarṣabha ||

20.1२०.१

सात्यकिर् भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः । (२०।१)

sātyakir bhīmasenaśca dhṛṣṭadyumnaśca pārṣataḥ |

20.2२०.२

विराटद्रुपदौ चोभौ राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ (२०।२)

virāṭadrupadau cobhau rākṣasaśca ghaṭotkacaḥ ||

21.1२१.१

अभिमन्युश्च संक्रुद्धः सप्तैते क्रोधमूर्छिताः । (२१।१)

abhimanyuśca saṃkruddhaḥ saptaite krodhamūrchitāḥ |

21.2२१.२

समभ्यधावंस्त्वरिताश्चित्रकार्मुकधारिणः ॥ (२१।२)

samabhyadhāvaṃstvaritāścitrakārmukadhāriṇaḥ ||

22.1२२.१

तेषां समभवद् युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । (२२।१)

teṣāṃ samabhavad yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam |

22.2२२.२

संग्रामे भरतश्रेष्ठ देवानां दानवैर् इव ॥ (२२।२)

saṃgrāme bharataśreṣṭha devānāṃ dānavair iva ||

23.1२३.१

शिखण्डी तु रथश्रेष्ठो रक्ष्यमाणः किरीटिना । (२३।१)

śikhaṇḍī tu rathaśreṣṭho rakṣyamāṇaḥ kirīṭinā |

23.2२३.२

अविध्यद् दशभिर् भीष्मं छिन्नधन्वानम् आहवे । (२३।२)

avidhyad daśabhir bhīṣmaṃ chinnadhanvānam āhave |

23.3२३.३

सारथिं दशभिश्चास्य ध्वजं चैकेन चिच्छिदे ॥ (२३।३)

sārathiṃ daśabhiścāsya dhvajaṃ caikena cicchide ||

24.1२४.१

सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदाय गाङ्गेयो वेगवत्तरम् । (२४।१)

so 'nyat kārmukam ādāya gāṅgeyo vegavattaram |

24.2२४.२

तद् अप्यस्य शितैर् भल्लैस्त्रिभिश्चिछेद फल्गुनः ॥ (२४।२)

tad apyasya śitair bhallaistribhiścicheda phalgunaḥ ||

25.1२५.१

एवं स पाण्डवः क्रुद्ध आत्तम् आत्तं पुनः पुनः । (२५।१)

evaṃ sa pāṇḍavaḥ kruddha āttam āttaṃ punaḥ punaḥ |

25.2२५.२

धनुर् भीष्मस्य चिछेद सव्यसाची परंतपः ॥ (२५।२)

dhanur bhīṣmasya cicheda savyasācī paraṃtapaḥ ||

26.1२६.१

स छिन्नधन्वा संक्रुद्धः सृक्किणी परिसंलिहन् । (२६।१)

sa chinnadhanvā saṃkruddhaḥ sṛkkiṇī parisaṃlihan |

26.2२६.२

शक्तिं जग्राह संक्रुद्धो गिरीणाम् अपि दारणीम् । (२६।२)

śaktiṃ jagrāha saṃkruddho girīṇām api dāraṇīm |

26.3२६.३

तां च चिक्षेप संक्रुद्धः फल्गुनस्य रथं प्रति ॥ (२६।३)

tāṃ ca cikṣepa saṃkruddhaḥ phalgunasya rathaṃ prati ||

27.1२७.१

ताम् आपतन्तीं सम्प्रेक्ष्य ज्वलन्तीम् अशनीम् इव । (२७।१)

tām āpatantīṃ samprekṣya jvalantīm aśanīm iva |

27.2२७.२

समादत्त शितान् भल्लान् पञ्च पाण्डवनन्दनः ॥ (२७।२)

samādatta śitān bhallān pañca pāṇḍavanandanaḥ ||

28.1२८.१

तस्य चिछेद तां शक्तिं पञ्चधा पञ्चभिः शरैः । (२८।१)

tasya cicheda tāṃ śaktiṃ pañcadhā pañcabhiḥ śaraiḥ |

28.2२८.२

संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ भीष्मबाहुबलेरिताम् ॥ (२८।२)

saṃkruddho bharataśreṣṭha bhīṣmabāhubaleritām ||

29.1२९.१

सा पपात परिच्छिन्ना संक्रुद्धेन किरीटिना । (२९।१)

sā papāta paricchinnā saṃkruddhena kirīṭinā |

29.2२९.२

मेघवृन्दपरिभ्रष्टा विच्छिन्नेव शतह्रदा ॥ (२९।२)

meghavṛndaparibhraṣṭā vicchinneva śatahradā ||

30.1३०.१

छिन्नां तां शक्तिम् आलोक्य भीष्मः क्रोधसमन्वितः । (३०।१)

chinnāṃ tāṃ śaktim ālokya bhīṣmaḥ krodhasamanvitaḥ |

30.2३०.२

अचिन्तयद् रणे वीरो बुद्ध्या परपुरंजयः ॥ (३०।२)

acintayad raṇe vīro buddhyā parapuraṃjayaḥ ||

31.1३१.१

शक्तो ऽहं धनुषैकेन निहन्तुं सर्वपाण्डवान् । (३१।१)

śakto 'haṃ dhanuṣaikena nihantuṃ sarvapāṇḍavān |

31.2३१.२

यद्येषां न भवेद् गोप्ता विष्वक्सेनो महाबलः ॥ (३१।२)

yadyeṣāṃ na bhaved goptā viṣvakseno mahābalaḥ ||

32.1३२.१

कारणद्वयम् आस्थाय नाहं योत्स्यामि पाण्डवैः । (३२।१)

kāraṇadvayam āsthāya nāhaṃ yotsyāmi pāṇḍavaiḥ |

32.2३२.२

अवध्यत्वाच्च पाण्डूनां स्त्रीभावाच्च शिखण्डिनः ॥ (३२।२)

avadhyatvācca pāṇḍūnāṃ strībhāvācca śikhaṇḍinaḥ ||

33.1३३.१

पित्रा तुष्टेन मे पूर्वं यदा कालीम् उदावहत् । (३३।१)

pitrā tuṣṭena me pūrvaṃ yadā kālīm udāvahat |

33.2३३.२

स्वच्छन्दमरणं दत्तम् अवध्यत्वं रणे तथा । (३३।२)

svacchandamaraṇaṃ dattam avadhyatvaṃ raṇe tathā |

33.3३३.३

तस्मान्मृत्युम् अहं मन्ये प्राप्तकालम् इवात्मनः ॥ (३३।३)

tasmānmṛtyum ahaṃ manye prāptakālam ivātmanaḥ ||

34.1३४.१

एवं ज्ञात्वा व्यवसितं भीष्मस्यामिततेजसः । (३४।१)

evaṃ jñātvā vyavasitaṃ bhīṣmasyāmitatejasaḥ |

34.2३४.२

ऋषयो वसवश्चैव वियत्स्था भीष्मम् अब्रुवन् ॥ (३४।२)

ṛṣayo vasavaścaiva viyatsthā bhīṣmam abruvan ||

35.1३५.१

यत् ते व्यवसितं वीर अस्माकं सुमहत् प्रियम् । (३५।१)

yat te vyavasitaṃ vīra asmākaṃ sumahat priyam |

35.2३५.२

तत् कुरुष्व महेष्वास युद्धाद् बुद्धिं निवर्तय ॥ (३५।२)

tat kuruṣva maheṣvāsa yuddhād buddhiṃ nivartaya ||

36.1३६.१

तस्य वाक्यस्य निधने प्रादुरासीच्छिवो ऽनिलः । (३६।१)

tasya vākyasya nidhane prādurāsīcchivo 'nilaḥ |

36.2३६.२

अनुलोमः सुगन्धी च पृषतैश्च समन्वितः ॥ (३६।२)

anulomaḥ sugandhī ca pṛṣataiśca samanvitaḥ ||

37.1३७.१

देवदुन्दुभयश्चैव सम्प्रणेदुर् महास्वनाः । (३७।१)

devadundubhayaścaiva sampraṇedur mahāsvanāḥ |

37.2३७.२

पपात पुष्पवृष्टिश्च भीष्मस्योपरि पार्थिव ॥ (३७।२)

papāta puṣpavṛṣṭiśca bhīṣmasyopari pārthiva ||

38.1३८.१

न च तच्छुश्रुवे कश्चित् तेषां संवदतां नृप । (३८।१)

na ca tacchuśruve kaścit teṣāṃ saṃvadatāṃ nṛpa |

38.2३८.२

ऋते भीष्मं महाबाहुं मां चापि मुनितेजसा ॥ (३८।२)

ṛte bhīṣmaṃ mahābāhuṃ māṃ cāpi munitejasā ||

39.1३९.१

संभ्रमश्च महान् आसीत् त्रिदशानां विशां पते । (३९।१)

saṃbhramaśca mahān āsīt tridaśānāṃ viśāṃ pate |

39.2३९.२

पतिष्यति रथाद् भीष्मे सर्वलोकप्रिये तदा ॥ (३९।२)

patiṣyati rathād bhīṣme sarvalokapriye tadā ||

40.1४०.१

इति देवगणानां च श्रुत्वा वाक्यं महामनाः । (४०।१)

iti devagaṇānāṃ ca śrutvā vākyaṃ mahāmanāḥ |

40.2४०.२

ततः शांतनवो भीष्मो बीभत्सुं नाभ्यवर्तत । (४०।२)

tataḥ śāṃtanavo bhīṣmo bībhatsuṃ nābhyavartata |

40.3४०.३

भिद्यमानः शितैर् बाणैः सर्वावरणभेदिभिः ॥ (४०।३)

bhidyamānaḥ śitair bāṇaiḥ sarvāvaraṇabhedibhiḥ ||

41.1४१.१

शिखण्डी तु महाराज भरतानां पितामहम् । (४१।१)

śikhaṇḍī tu mahārāja bharatānāṃ pitāmaham |

41.2४१.२

आजघानोरसि क्रुद्धो नवभिर् निशितैः शरैः ॥ (४१।२)

ājaghānorasi kruddho navabhir niśitaiḥ śaraiḥ ||

42.1४२.१

स तेनाभिहतः संख्ये भीष्मः कुरुपितामहः । (४२।१)

sa tenābhihataḥ saṃkhye bhīṣmaḥ kurupitāmahaḥ |

42.2४२.२

नाकम्पत महाराज क्षितिकम्पे यथाचलः ॥ (४२।२)

nākampata mahārāja kṣitikampe yathācalaḥ ||

43.1४३.१

ततः प्रहस्य बीभत्सुर् व्याक्षिपन् गाण्डिवं धनुः । (४३।१)

tataḥ prahasya bībhatsur vyākṣipan gāṇḍivaṃ dhanuḥ |

43.2४३.२

गाङ्गेयं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समर्पयत् ॥ (४३।२)

gāṅgeyaṃ pañcaviṃśatyā kṣudrakāṇāṃ samarpayat ||

44.1४४.१

पुनः शरशतेनैनं त्वरमाणो धनंजयः । (४४।१)

punaḥ śaraśatenainaṃ tvaramāṇo dhanaṃjayaḥ |

44.2४४.२

सर्वगात्रेषु संक्रुद्धः सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ (४४।२)

sarvagātreṣu saṃkruddhaḥ sarvamarmasvatāḍayat ||

45.1४५.१

एवम् अन्यैर् अपि भृशं वध्यमानो महारणे । (४५।१)

evam anyair api bhṛśaṃ vadhyamāno mahāraṇe |

45.2४५.२

न चक्रुस्ते रुजं तस्य रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः ॥ (४५।२)

na cakruste rujaṃ tasya rukmapuṅkhāḥ śilāśitāḥ ||

46.1४६.१

ततः किरीटी संरब्धो भीष्मम् एवाभ्यवर्तत । (४६।१)

tataḥ kirīṭī saṃrabdho bhīṣmam evābhyavartata |

46.2४६.२

शिखण्डिनं पुरस्कृत्य धनुश्चास्य समाछिनत् ॥ (४६।२)

śikhaṇḍinaṃ puraskṛtya dhanuścāsya samāchinat ||

47.1४७.१

अथैनं दशभिर् विद्ध्वा ध्वजम् एकेन चिच्छिदे । (४७।१)

athainaṃ daśabhir viddhvā dhvajam ekena cicchide |

47.2४७.२

सारथिं विशिखैश्चास्य दशभिः समकम्पयत् ॥ (४७।२)

sārathiṃ viśikhaiścāsya daśabhiḥ samakampayat ||

48.1४८.१

सो ऽन्यत् कार्मुकम् आदत्त गाङ्गेयो बलवत्तरम् । (४८।१)

so 'nyat kārmukam ādatta gāṅgeyo balavattaram |

48.2४८.२

तद् अप्यस्य शितैर् भल्लैस्त्रिधा त्रिभिर् उपानुदत् । (४८।२)

tad apyasya śitair bhallaistridhā tribhir upānudat |

48.3४८.३

निमेषान्तरमात्रेण आत्तम् आत्तं महारणे ॥ (४८।३)

nimeṣāntaramātreṇa āttam āttaṃ mahāraṇe ||

49.1४९.१

एवम् अस्य धनूंष्याजौ चिछेद सुबहून्यपि । (४९।१)

evam asya dhanūṃṣyājau cicheda subahūnyapi |

49.2४९.२

ततः शांतनवो भीष्मो बीभत्सुं नाभ्यवर्तत ॥ (४९।२)

tataḥ śāṃtanavo bhīṣmo bībhatsuṃ nābhyavartata ||

50.1५०.१

अथैनं पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समर्दयत् । (५०।१)

athainaṃ pañcaviṃśatyā kṣudrakāṇāṃ samardayat |

50.2५०.२

सो ऽतिविद्धो महेष्वासो दुःशासनम् अभाषत ॥ (५०।२)

so 'tividdho maheṣvāso duḥśāsanam abhāṣata ||

51.1५१.१

एष पार्थो रणे क्रुद्धः पाण्डवानां महारथः । (५१।१)

eṣa pārtho raṇe kruddhaḥ pāṇḍavānāṃ mahārathaḥ |

51.2५१.२

शरैर् अनेकसाहस्रैर् माम् एवाभ्यसते रणे ॥ (५१।२)

śarair anekasāhasrair mām evābhyasate raṇe ||

52.1५२.१

न चैष शक्यः समरे जेतुं वज्रभृता अपि । (५२।१)

na caiṣa śakyaḥ samare jetuṃ vajrabhṛtā api |

52.2५२.२

न चापि सहिता वीरा देवदानवराक्षसाः । (५२।२)

na cāpi sahitā vīrā devadānavarākṣasāḥ |

52.3५२.३

मां चैव शक्ता निर्जेतुं किमु मर्त्याः सुदुर्बलाः ॥ (५२।३)

māṃ caiva śaktā nirjetuṃ kimu martyāḥ sudurbalāḥ ||

53.1५३.१

एवं तयोः संवदतोः फल्गुनो निशितैः शरैः । (५३।१)

evaṃ tayoḥ saṃvadatoḥ phalguno niśitaiḥ śaraiḥ |

53.2५३.२

शिखण्डिनं पुरस्कृत्य भीष्मं विव्याध संयुगे ॥ (५३।२)

śikhaṇḍinaṃ puraskṛtya bhīṣmaṃ vivyādha saṃyuge ||

54.1५४.१

ततो दुःशासनं भूयः स्मयमानो ऽभ्यभाषत । (५४।१)

tato duḥśāsanaṃ bhūyaḥ smayamāno 'bhyabhāṣata |

54.2५४.२

अतिविद्धः शितैर् बाणैर् भृशं गाण्डीवधन्वना ॥ (५४।२)

atividdhaḥ śitair bāṇair bhṛśaṃ gāṇḍīvadhanvanā ||

55.1५५.१

वज्राशनिसमस्पर्शाः शिताग्राः संप्रवेशिताः । (५५।१)

vajrāśanisamasparśāḥ śitāgrāḥ saṃpraveśitāḥ |

55.2५५.२

विमुक्ता अव्यवच्छिन्ना नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ (५५।२)

vimuktā avyavacchinnā neme bāṇāḥ śikhaṇḍinaḥ ||

56.1५६.१

निकृन्तमाना मर्माणि दृढावरणभेदिनः । (५६।१)

nikṛntamānā marmāṇi dṛḍhāvaraṇabhedinaḥ |

56.2५६.२

मुसलानीव मे घ्नन्ति नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ (५६।२)

musalānīva me ghnanti neme bāṇāḥ śikhaṇḍinaḥ ||

57.1५७.१

ब्रह्मदण्डसमस्पर्शा वज्रवेगा दुरासदाः । (५७।१)

brahmadaṇḍasamasparśā vajravegā durāsadāḥ |

57.2५७.२

मम प्राणान् आरुजन्ति नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ (५७।२)

mama prāṇān ārujanti neme bāṇāḥ śikhaṇḍinaḥ ||

58.1५८.१

भुजगा इव संक्रुद्धा लेलिहाना विषोल्बणाः । (५८।१)

bhujagā iva saṃkruddhā lelihānā viṣolbaṇāḥ |

58.2५८.२

ममाविशन्ति मर्माणि नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ (५८।२)

mamāviśanti marmāṇi neme bāṇāḥ śikhaṇḍinaḥ ||

59.1५९.१

नाशयन्तीव मे प्राणान् यमदूता इवाहिताः । (५९।१)

nāśayantīva me prāṇān yamadūtā ivāhitāḥ |

59.2५९.२

गदापरिघसंस्पर्शा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ (५९।२)

gadāparighasaṃsparśā neme bāṇāḥ śikhaṇḍinaḥ ||

60.1६०.१

कृन्तन्ति मम गात्राणि माघमासे गवाम् इव । (६०।१)

kṛntanti mama gātrāṇi māghamāse gavām iva |

60.2६०.२

अर्जुनस्य इमे बाणा नेमे बाणाः शिखण्डिनः ॥ (६०।२)

arjunasya ime bāṇā neme bāṇāḥ śikhaṇḍinaḥ ||

61.1६१.१

सर्वे ह्यपि न मे दुःखं कुर्युर् अन्ये नराधिपाः । (६१।१)

sarve hyapi na me duḥkhaṃ kuryur anye narādhipāḥ |

61.2६१.२

वीरं गाण्डीवधन्वानम् ऋते जिष्णुं कपिध्वजम् ॥ (६१।२)

vīraṃ gāṇḍīvadhanvānam ṛte jiṣṇuṃ kapidhvajam ||

62.1६२.१

इति ब्रुवञ् शांतनवो दिधक्षुर् इव पाण्डवम् । (६२।१)

iti bruvañ śāṃtanavo didhakṣur iva pāṇḍavam |

62.2६२.२

सविष्फुलिङ्गां दीप्ताग्रां शक्तिं चिक्षेप भारत ॥ (६२।२)

saviṣphuliṅgāṃ dīptāgrāṃ śaktiṃ cikṣepa bhārata ||

63.1६३.१

ताम् अस्य विशिखैश्छित्त्वा त्रिधा त्रिभिर् अपातयत् । (६३।१)

tām asya viśikhaiśchittvā tridhā tribhir apātayat |

63.2६३.२

पश्यतां कुरुवीराणां सर्वेषां तत्र भारत ॥ (६३।२)

paśyatāṃ kuruvīrāṇāṃ sarveṣāṃ tatra bhārata ||

64.1६४.१

चर्माथादत्त गाङ्गेयो जातरूपपरिष्कृतम् । (६४।१)

carmāthādatta gāṅgeyo jātarūpapariṣkṛtam |

64.2६४.२

खड्गं चान्यतरं प्रेप्सुर् मृत्योर् अग्रे जयाय वा ॥ (६४।२)

khaḍgaṃ cānyataraṃ prepsur mṛtyor agre jayāya vā ||

65.1६५.१

तस्य तच्छतधा चर्म व्यधमद् दंशितात्मनः । (६५।१)

tasya tacchatadhā carma vyadhamad daṃśitātmanaḥ |

65.2६५.२

रथाद् अनवरूढस्य तद् अद्भुतम् इवाभवत् ॥ (६५।२)

rathād anavarūḍhasya tad adbhutam ivābhavat ||

66.1६६.१

विनद्योच्चैः सिंह इव स्वान्यनीकान्यचोदयत् । (६६।१)

vinadyoccaiḥ siṃha iva svānyanīkānyacodayat |

66.2६६.२

अभिद्रवत गाङ्गेयं मां वो ऽस्तु भयम् अण्वपि ॥ (६६।२)

abhidravata gāṅgeyaṃ māṃ vo 'stu bhayam aṇvapi ||

67.1६७.१

अथ ते तोमरैः प्रासैर् बाणौघैश्च समन्ततः । (६७।१)

atha te tomaraiḥ prāsair bāṇaughaiśca samantataḥ |

67.2६७.२

पट्टिशैश्च सनिस्त्रिंशैर् नानाप्रहरणैस्तथा ॥ (६७।२)

paṭṭiśaiśca sanistriṃśair nānāpraharaṇaistathā ||

68.1६८.१

वत्सदन्तैश्च भल्लैश्च तम् एकम् अभिदुद्रुवुः । (६८।१)

vatsadantaiśca bhallaiśca tam ekam abhidudruvuḥ |

68.2६८.२

सिंहनादस्ततो घोरः पाण्डवानाम् अजायत ॥ (६८।२)

siṃhanādastato ghoraḥ pāṇḍavānām ajāyata ||

69.1६९.१

तथैव तव पुत्राश्च राजन् भीष्मजयैषिणः । (६९।१)

tathaiva tava putrāśca rājan bhīṣmajayaiṣiṇaḥ |

69.2६९.२

तम् एकम् अभ्यवर्तन्त सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ (६९।२)

tam ekam abhyavartanta siṃhanādāṃśca nedire ||

70.1७०.१

तत्रासीत् तुमुलं युद्धं तावकानां परैः सह । (७०।१)

tatrāsīt tumulaṃ yuddhaṃ tāvakānāṃ paraiḥ saha |

70.2७०.२

दशमे ऽहनि राजेन्द्र भीष्मार्जुनसमागमे ॥ (७०।२)

daśame 'hani rājendra bhīṣmārjunasamāgame ||

71.1७१.१

आसीद् गाङ्ग इवावर्तो मुहूर्तम् उदधेर् इव । (७१।१)

āsīd gāṅga ivāvarto muhūrtam udadher iva |

71.2७१.२

सैन्यानां युध्यमानानां निघ्नताम् इतरेतरम् ॥ (७१।२)

sainyānāṃ yudhyamānānāṃ nighnatām itaretaram ||

72.1७२.१

अगम्यरूपा पृथिवी शोणिताक्ता तदाभवत् । (७२।१)

agamyarūpā pṛthivī śoṇitāktā tadābhavat |

72.2७२.२

समं च विषमं चैव न प्राज्ञायत किंचन ॥ (७२।२)

samaṃ ca viṣamaṃ caiva na prājñāyata kiṃcana ||

73.1७३.१

योधानाम् अयुतं हत्वा तस्मिन् स दशमे ऽहनि । (७३।१)

yodhānām ayutaṃ hatvā tasmin sa daśame 'hani |

73.2७३.२

अतिष्ठद् आहवे भीष्मो भिद्यमानेषु मर्मसु ॥ (७३।२)

atiṣṭhad āhave bhīṣmo bhidyamāneṣu marmasu ||

74.1७४.१

ततः सेनामुखे तस्मिन् स्थितः पार्थो धनंजयः । (७४।१)

tataḥ senāmukhe tasmin sthitaḥ pārtho dhanaṃjayaḥ |

74.2७४.२

मध्येन कुरुसैन्यानां द्रावयामास वाहिनीम् ॥ (७४।२)

madhyena kurusainyānāṃ drāvayāmāsa vāhinīm ||

75.1७५.१

वयं श्वेतहयाद् भीताः कुन्तीपुत्राद् धनंजयात् । (७५।१)

vayaṃ śvetahayād bhītāḥ kuntīputrād dhanaṃjayāt |

75.2७५.२

पीड्यमानाः शितैः शस्त्रैः प्रद्रवाम महारणात् ॥ (७५।२)

pīḍyamānāḥ śitaiḥ śastraiḥ pradravāma mahāraṇāt ||

76.1७६.१

सौवीराः कितवाः प्राच्याः प्रतीच्योदीच्यमालवाः । (७६।१)

sauvīrāḥ kitavāḥ prācyāḥ pratīcyodīcyamālavāḥ |

76.2७६.२

अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयो ऽथ वसातयः ॥ (७६।२)

abhīṣāhāḥ śūrasenāḥ śibayo 'tha vasātayaḥ ||

77.1७७.१

शाल्वाश्रयास्त्रिगर्ताश्च अम्बष्ठाः केकयैः सह । (७७।१)

śālvāśrayāstrigartāśca ambaṣṭhāḥ kekayaiḥ saha |

77.2७७.२

द्वादशैते जनपदाः शरार्ता व्रणपीडिताः । (७७।२)

dvādaśaite janapadāḥ śarārtā vraṇapīḍitāḥ |

77.3७७.३

संग्रामे न जहुर् भीष्मं युध्यमानं किरीटिना ॥ (७७।३)

saṃgrāme na jahur bhīṣmaṃ yudhyamānaṃ kirīṭinā ||

78.1७८.१

ततस्तम् एकं बहवः परिवार्य समन्ततः । (७८।१)

tatastam ekaṃ bahavaḥ parivārya samantataḥ |

78.2७८.२

परिकाल्य कुरून् सर्वाञ् शरवर्षैर् अवाकिरन् ॥ (७८।२)

parikālya kurūn sarvāñ śaravarṣair avākiran ||

79.1७९.१

निपातयत गृह्णीत विध्यताथ च कर्षत । (७९।१)

nipātayata gṛhṇīta vidhyatātha ca karṣata |

79.2७९.२

इत्यासीत् तुमुलः शब्दो राजन् भीष्मरथं प्रति ॥ (७९।२)

ityāsīt tumulaḥ śabdo rājan bhīṣmarathaṃ prati ||

80.1८०.१

अभिहत्य शरौघैस्तं शतशो ऽथ सहस्रशः । (८०।१)

abhihatya śaraughaistaṃ śataśo 'tha sahasraśaḥ |

80.2८०.२

न तस्यासीद् अनिर्भिन्नं गात्रेष्वङ्गुलमात्रकम् ॥ (८०।२)

na tasyāsīd anirbhinnaṃ gātreṣvaṅgulamātrakam ||

81.1८१.१

एवं विभो तव पिता शरैर् विशकलीकृतः । (८१।१)

evaṃ vibho tava pitā śarair viśakalīkṛtaḥ |

81.2८१.२

शिताग्रैः फल्गुनेनाजौ प्राक्शिराः प्रापतद् रथात् । (८१।२)

śitāgraiḥ phalgunenājau prākśirāḥ prāpatad rathāt |

81.3८१.३

किंचिच्छेषे दिनकरे पुत्राणां तव पश्यताम् ॥ (८१।३)

kiṃciccheṣe dinakare putrāṇāṃ tava paśyatām ||

82.1८२.१

हा हेति दिवि देवानां पार्थिवानां च सर्वशः । (८२।१)

hā heti divi devānāṃ pārthivānāṃ ca sarvaśaḥ |

82.2८२.२

पतमाने रथाद् भीष्मे बभूव सुमहान् स्वनः ॥ (८२।२)

patamāne rathād bhīṣme babhūva sumahān svanaḥ ||

83.1८३.१

तं पतन्तम् अभिप्रेक्ष्य महात्मानं पितामहम् । (८३।१)

taṃ patantam abhiprekṣya mahātmānaṃ pitāmaham |

83.2८३.२

सह भीष्मेण सर्वेषां प्रापतन् हृदयानि नः ॥ (८३।२)

saha bhīṣmeṇa sarveṣāṃ prāpatan hṛdayāni naḥ ||

84.1८४.१

स पपात महाबाहुर् वसुधाम् अनुनादयन् । (८४।१)

sa papāta mahābāhur vasudhām anunādayan |

84.2८४.२

इन्द्रध्वज इवोत्सृष्टः केतुः सर्वधनुष्मताम् । (८४।२)

indradhvaja ivotsṛṣṭaḥ ketuḥ sarvadhanuṣmatām |

84.3८४.३

धरणीं नास्पृशच्चापि शरसंघैः समाचितः ॥ (८४।३)

dharaṇīṃ nāspṛśaccāpi śarasaṃghaiḥ samācitaḥ ||

85.1८५.१

शरतल्पे महेष्वासं शयानं पुरुषर्षभम् । (८५।१)

śaratalpe maheṣvāsaṃ śayānaṃ puruṣarṣabham |

85.2८५.२

रथात् प्रपतितं चैनं दिव्यो भावः समाविशत् ॥ (८५।२)

rathāt prapatitaṃ cainaṃ divyo bhāvaḥ samāviśat ||

86.1८६.१

अभ्यवर्षत पर्जन्यः प्राकम्पत च मेदिनी । (८६।१)

abhyavarṣata parjanyaḥ prākampata ca medinī |

86.2८६.२

पतन् स ददृशे चापि खर्वितं च दिवाकरम् ॥ (८६।२)

patan sa dadṛśe cāpi kharvitaṃ ca divākaram ||

87.1८७.१

संज्ञां चैवालभद् वीरः कालं संचिन्त्य भारत । (८७।१)

saṃjñāṃ caivālabhad vīraḥ kālaṃ saṃcintya bhārata |

87.2८७.२

अन्तरिक्षे च शुश्राव दिव्यां वाचं समन्ततः ॥ (८७।२)

antarikṣe ca śuśrāva divyāṃ vācaṃ samantataḥ ||

88.1८८.१

कथं महात्मा गाङ्गेयः सर्वशस्त्रभृतां वरः । (८८।१)

kathaṃ mahātmā gāṅgeyaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |

88.2८८.२

कालं कर्ता नरव्याघ्रः सम्प्राप्ते दक्षिणायने ॥ (८८।२)

kālaṃ kartā naravyāghraḥ samprāpte dakṣiṇāyane ||

89.1८९.१

स्थितो ऽस्मीति च गाङ्गेयस्तच्छ्रुत्वा वाक्यम् अब्रवीत् । (८९।१)

sthito 'smīti ca gāṅgeyastacchrutvā vākyam abravīt |

89.2८९.२

धारयामास च प्राणान् पतितो ऽपि हि भूतले । (८९।२)

dhārayāmāsa ca prāṇān patito 'pi hi bhūtale |

89.3८९.३

उत्तरायणम् अन्विच्छन् भीष्मः कुरुपितामहः ॥ (८९।३)

uttarāyaṇam anvicchan bhīṣmaḥ kurupitāmahaḥ ||

90.1९०.१

तस्य तन्मतम् आज्ञाय गङ्गा हिमवतः सुता । (९०।१)

tasya tanmatam ājñāya gaṅgā himavataḥ sutā |

90.2९०.२

महर्षीन् हंसरूपेण प्रेषयामास तत्र वै ॥ (९०।२)

maharṣīn haṃsarūpeṇa preṣayāmāsa tatra vai ||

91.1९१.१

ततः संपातिनो हंसास्त्वरिता मानसौकसः । (९१।१)

tataḥ saṃpātino haṃsāstvaritā mānasaukasaḥ |

91.2९१.२

आजग्मुः सहिता द्रष्टुं भीष्मं कुरुपितामहम् । (९१।२)

ājagmuḥ sahitā draṣṭuṃ bhīṣmaṃ kurupitāmaham |

91.3९१.३

यत्र शेते नरश्रेष्ठः शरतल्पे पितामहः ॥ (९१।३)

yatra śete naraśreṣṭhaḥ śaratalpe pitāmahaḥ ||

92.1९२.१

ते तु भीष्मं समासाद्य मुनयो हंसरूपिणः । (९२।१)

te tu bhīṣmaṃ samāsādya munayo haṃsarūpiṇaḥ |

92.2९२.२

अपश्यञ् शरतल्पस्थं भीष्मं कुरुपितामहम् ॥ (९२।२)

apaśyañ śaratalpasthaṃ bhīṣmaṃ kurupitāmaham ||

93.1९३.१

ते तं दृष्ट्वा महात्मानं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् । (९३।१)

te taṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ kṛtvā cāpi pradakṣiṇam |

93.2९३.२

गाङ्गेयं भरतश्रेष्ठं दक्षिणेन च भास्करम् ॥ (९३।२)

gāṅgeyaṃ bharataśreṣṭhaṃ dakṣiṇena ca bhāskaram ||

94.1९४.१

इतरेतरम् आमन्त्र्य प्राहुस्तत्र मनीषिणः । (९४।१)

itaretaram āmantrya prāhustatra manīṣiṇaḥ |

94.2९४.२

भीष्म एव महात्मा सन् संस्थाता दक्षिणायने ॥ (९४।२)

bhīṣma eva mahātmā san saṃsthātā dakṣiṇāyane ||

95.1९५.१

इत्युक्त्वा प्रस्थितान् हंसान् दक्षिणाम् अभितो दिशम् । (९५।१)

ityuktvā prasthitān haṃsān dakṣiṇām abhito diśam |

95.2९५.२

सम्प्रेक्ष्य वै महाबुद्धिश्चिन्तयित्वा च भारत ॥ (९५।२)

samprekṣya vai mahābuddhiścintayitvā ca bhārata ||

96.1९६.१

तान् अब्रवीच्छांतनवो नाहं गन्ता कथंचन । (९६।१)

tān abravīcchāṃtanavo nāhaṃ gantā kathaṃcana |

96.2९६.२

दक्षिणावृत्त आदित्ये एतन्मे मनसि स्थितम् ॥ (९६।२)

dakṣiṇāvṛtta āditye etanme manasi sthitam ||

97.1९७.१

गमिष्यामि स्वकं स्थानम् आसीद् यन्मे पुरातनम् । (९७।१)

gamiṣyāmi svakaṃ sthānam āsīd yanme purātanam |

97.2९७.२

उदगावृत्त आदित्ये हंसाः सत्यं ब्रवीमि वः ॥ (९७।२)

udagāvṛtta āditye haṃsāḥ satyaṃ bravīmi vaḥ ||

98.1९८.१

धारयिष्याम्यहं प्राणान् उत्तरायणकाङ्क्षया । (९८।१)

dhārayiṣyāmyahaṃ prāṇān uttarāyaṇakāṅkṣayā |

98.2९८.२

ऐश्वर्यभूतः प्राणानाम् उत्सर्गे नियतो ह्यहम् । (९८।२)

aiśvaryabhūtaḥ prāṇānām utsarge niyato hyaham |

98.3९८.३

तस्मात् प्राणान् धारयिष्ये मुमूर्षुर् उदगायने ॥ (९८।३)

tasmāt prāṇān dhārayiṣye mumūrṣur udagāyane ||

99.1९९.१

यश्च दत्तो वरो मह्यं पित्रा तेन महात्मना । (९९।१)

yaśca datto varo mahyaṃ pitrā tena mahātmanā |

99.2९९.२

छन्दतो मृत्युर् इत्येवं तस्य चास्तु वरस्तथा ॥ (९९।२)

chandato mṛtyur ityevaṃ tasya cāstu varastathā ||

100.1१००.१

धारयिष्ये ततः प्राणान् उत्सर्गे नियते सति । (१००।१)

dhārayiṣye tataḥ prāṇān utsarge niyate sati |

100.2१००.२

इत्युक्त्वा तांस्तदा हंसान् अशेत शरतल्पगः ॥ (१००।२)

ityuktvā tāṃstadā haṃsān aśeta śaratalpagaḥ ||

101.1१०१.१

एवं कुरूणां पतिते शृङ्गे भीष्मे महौजसि । (१०१।१)

evaṃ kurūṇāṃ patite śṛṅge bhīṣme mahaujasi |

101.2१०१.२

पाण्डवाः सृञ्जयाश्चैव सिंहनादं प्रचक्रिरे ॥ (१०१।२)

pāṇḍavāḥ sṛñjayāścaiva siṃhanādaṃ pracakrire ||

102.1१०२.१

तस्मिन् हते महासत्त्वे भरतानाम् अमध्यमे । (१०२।१)

tasmin hate mahāsattve bharatānām amadhyame |

102.2१०२.२

न किंचित् प्रत्यपद्यन्त पुत्रास्ते भरतर्षभ । (१०२।२)

na kiṃcit pratyapadyanta putrāste bharatarṣabha |

102.3१०२.३

संमोहश्चैव तुमुलः कुरूणाम् अभवत् तदा ॥ (१०२।३)

saṃmohaścaiva tumulaḥ kurūṇām abhavat tadā ||

103.1१०३.१

नृपा दुर्योधनमुखा निःश्वस्य रुरुदुस्ततः । (१०३।१)

nṛpā duryodhanamukhā niḥśvasya rurudustataḥ |

103.2१०३.२

विषादाच्च चिरं कालम् अतिष्ठन् विगतेन्द्रियाः ॥ (१०३।२)

viṣādācca ciraṃ kālam atiṣṭhan vigatendriyāḥ ||

104.1१०४.१

दध्युश्चैव महाराज न युद्धे दधिरे मनः । (१०४।१)

dadhyuścaiva mahārāja na yuddhe dadhire manaḥ |

104.2१०४.२

ऊरुग्राहगृहीताश्च नाभ्यधावन्त पाण्डवान् ॥ (१०४।२)

ūrugrāhagṛhītāśca nābhyadhāvanta pāṇḍavān ||

105.1१०५.१

अवध्ये शंतनोः पुत्रे हते भीष्मे महौजसि । (१०५।१)

avadhye śaṃtanoḥ putre hate bhīṣme mahaujasi |

105.2१०५.२

अभावः सुमहान् राजन् कुरून् आगाद् अतन्द्रितः ॥ (१०५।२)

abhāvaḥ sumahān rājan kurūn āgād atandritaḥ ||

106.1१०६.१

हतप्रवीराश्च वयं निकृत्ताश्च शितैः शरैः । (१०६।१)

hatapravīrāśca vayaṃ nikṛttāśca śitaiḥ śaraiḥ |

106.2१०६.२

कर्तव्यं नाभिजानीमो निर्जिताः सव्यसाचिना ॥ (१०६।२)

kartavyaṃ nābhijānīmo nirjitāḥ savyasācinā ||

107.1१०७.१

पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा परत्र च परां गतिम् । (१०७।१)

pāṇḍavāstu jayaṃ labdhvā paratra ca parāṃ gatim |

107.2१०७.२

सर्वे दध्मुर् महाशङ्खाञ् शूराः परिघबाहवः । (१०७।२)

sarve dadhmur mahāśaṅkhāñ śūrāḥ parighabāhavaḥ |

107.3१०७.३

सोमकाश्च सपञ्चालाः प्राहृष्यन्त जनेश्वर ॥ (१०७।३)

somakāśca sapañcālāḥ prāhṛṣyanta janeśvara ||

108.1१०८.१

ततस्तूर्यसहस्रेषु नदत्सु सुमहाबलः । (१०८।१)

tatastūryasahasreṣu nadatsu sumahābalaḥ |

108.2१०८.२

आस्फोटयामास भृशं भीमसेनो ननर्त च ॥ (१०८।२)

āsphoṭayāmāsa bhṛśaṃ bhīmaseno nanarta ca ||

109.1१०९.१

सेनयोर् उभयोश्चापि गाङ्गेये विनिपातिते । (१०९।१)

senayor ubhayoścāpi gāṅgeye vinipātite |

109.2१०९.२

संन्यस्य वीराः शस्त्राणि प्राध्यायन्त समन्ततः ॥ (१०९।२)

saṃnyasya vīrāḥ śastrāṇi prādhyāyanta samantataḥ ||

110.1११०.१

प्राक्रोशन् प्रापतंश्चान्ये जग्मुर् मोहं तथापरे । (११०।१)

prākrośan prāpataṃścānye jagmur mohaṃ tathāpare |

110.2११०.२

क्षत्रं चान्ये ऽभ्यनिन्दन्त भीष्मं चैके ऽभ्यपूजयन् ॥ (११०।२)

kṣatraṃ cānye 'bhyanindanta bhīṣmaṃ caike 'bhyapūjayan ||

111.1१११.१

ऋषयः पितरश्चैव प्रशशंसुर् महाव्रतम् । (१११।१)

ṛṣayaḥ pitaraścaiva praśaśaṃsur mahāvratam |

111.2१११.२

भरतानां च ये पूर्वे ते चैनं प्रशशंसिरे ॥ (१११।२)

bharatānāṃ ca ye pūrve te cainaṃ praśaśaṃsire ||

112.1११२.१

महोपनिषदं चैव योगम् आस्थाय वीर्यवान् । (११२।१)

mahopaniṣadaṃ caiva yogam āsthāya vīryavān |

112.2११२.२

जपञ् शांतनवो धीमान् कालाकाङ्क्षी स्थितो ऽभवत् ॥ (११२।२)

japañ śāṃtanavo dhīmān kālākāṅkṣī sthito 'bhavat ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 6, 114

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit