जनमेजय उवाच । (१।१)

कृपस्यापि महाब्रह्मन् संभवं वक्तुम् अर्हसि । (१।२)

शरस्तम्बात् कथं जज्ञे कथं चास्त्राण्यवाप्तवान् ॥ (१।३)

वैशंपायन उवाच । (२।१)

महर्षेर् गौतमस्यासीच्छरद्वान् नाम नामतः । (२।२)

पुत्रः किल महाराज जातः सह शरैर् विभो ॥ (२।३)

न तस्य वेदाध्ययने तथा बुद्धिर् अजायत । (३।१)

यथास्य बुद्धिर् अभवद् धनुर्वेदे परंतप ॥ (३।२)

अधिजग्मुर् यथा वेदांस्तपसा ब्रह्मवादिनः । (४।१)

तथा स तपसोपेतः सर्वाण्यस्त्राण्यवाप ह ॥ (४।२)

धनुर्वेदपरत्वाच्च तपसा विपुलेन च । (५।१)

भृशं संतापयामास देवराजं स गौतमः ॥ (५।२)

ततो जालपदीं नाम देवकन्यां सुरेश्वरः । (६।१)

प्राहिणोत् तपसो विघ्नं कुरु तस्येति कौरव ॥ (६।२)

साभिगम्याश्रमपदं रमणीयं शरद्वतः । (७।१)

धनुर्बाणधरं बाला लोभयामास गौतमम् ॥ (७।२)

ताम् एकवसनां दृष्ट्वा गौतमो ऽप्सरसं वने । (८।१)

लोके ऽप्रतिमसंस्थानाम् उत्फुल्लनयनो ऽभवत् ॥ (८।२)

धनुश्च हि शराश्चास्य कराभ्यां प्रापतन् भुवि । (९।१)

वेपथुश्चास्य तां दृष्ट्वा शरीरे समजायत ॥ (९।२)

स तु ज्ञानगरीयस्त्वात् तपसश्च समन्वयात् । (१०।१)

अवतस्थे महाप्राज्ञो धैर्येण परमेण ह ॥ (१०।२)

यस्त्वस्य सहसा राजन् विकारः समपद्यत । (११।१)

तेन सुस्राव रेतो ऽस्य स च तन् नावबुध्यत ॥ (११।२)

स विहायाश्रमं तं च तां चैवाप्सरसं मुनिः । (१२।१)

जगाम रेतस्तत् तस्य शरस्तम्बे पपात ह ॥ (१२।२)

शरस्तम्बे च पतितं द्विधा तद् अभवन् नृप । (१३।१)

तस्याथ मिथुनं जज्ञे गौतमस्य शरद्वतः । (१३।२)

महर्षेर् गौतमस्यास्य आश्रमस्य समीपतः ॥ (१३।३)

मृगयां चरतो राज्ञः शंतनोस्तु यदृच्छया । (१४।१)

कश्चित् सेनाचरो ऽरण्ये मिथुनं तद् अपश्यत ॥ (१४।२)

धनुश्च सशरं दृष्ट्वा तथा कृष्णाजिनानि च । (१५।१)

व्यवस्य ब्राह्मणापत्यं धनुर्वेदान्तगस्य तत् । (१५।२)

स राज्ञे दर्शयामास मिथुनं सशरं तदा ॥ (१५।३)

स तद् आदाय मिथुनं राजाथ कृपयान्वितः । (१६।१)

आजगाम गृहान् एव मम पुत्राविति ब्रुवन् ॥ (१६।२)

ततः संवर्धयामास संस्कारैश्चाप्ययोजयत् । (१७।१)

प्रातिपेयो नरश्रेष्ठो मिथुनं गौतमस्य तम् । (१७।२)

गौतमो ऽपि तदापेत्य धनुर्वेदपरो ऽभवत् ॥ (१७।३)

कृपया यन् मया बालाविमौ संवर्धिताविति । (१८।१)

तस्मात् तयोर् नाम चक्रे तद् एव स महीपतिः । (१८।२)

तस्मात् कृप इति ख्यातः कृपी कन्या च साभवत् ॥ (१८।३)

निहितौ गौतमस्तत्र तपसा तावविन्दत । (१९।१)

आगम्य चास्मै गोत्रादि सर्वम् आख्यातवांस्तदा ॥ (१९।२)

चतुर्विधं धनुर्वेदम् अस्त्राणि विविधानि च । (२०।१)

निखिलेनास्य तत् सर्वं गुह्यम् आख्यातवांस्तदा । (२०।२)

कृपश्च सप्तरात्रेण धनुर्वेदपरो ऽभवत् । (२०।३)

सो ऽचिरेणैव कालेन परमाचार्यतां गतः । (२०।४)

कृपम् आहूय गाङ्गेयस्तव शिष्या इति ब्रुवन् । (२०।५)

पौत्रान् परिसमादाय कृपयाराधयत् तदा ॥ (२०।६)

ततो ऽधिजग्मुः सर्वे ते धनुर्वेदं महारथाः । (२१।१)

धृतराष्ट्रात्मजाश्चैव पाण्डवाश्च महाबलाः । (२१।२)

वृष्णयश्च नृपाश्चान्ये नानादेशसमागताः । (२१।३)

कृपम् आचार्यम् आसाद्य परमास्त्रज्ञतां गताः ॥ (२१।४)