वासुदेव उवाच । (१।१)

भीष्मेणोक्ते ततो द्रोणो दुर्योधनम् अभाषत । (१।२)

मध्ये नृपाणां भद्रं ते वचनं वचनक्षमः ॥ (१।३)

प्रातीपः शंतनुस्तात कुलस्यार्थे यथोत्थितः । (२।१)

तथा देवव्रतो भीष्मः कुलस्यार्थे स्थितो ऽभवत् ॥ (२।२)

ततः पाण्डुर् नरपतिः सत्यसंधो जितेन्द्रियः । (३।१)

राजा कुरूणां धर्मात्मा सुव्रतः सुसमाहितः ॥ (३।२)

ज्येष्ठाय राज्यम् अददाद् धृतराष्ट्राय धीमते । (४।१)

यवीयसस्तथा क्षत्तुः कुरुवंशविवर्धनः ॥ (४।२)

ततः सिंहासने राजन् स्थापयित्वैनम् अच्युतम् । (५।१)

वनं जगाम कौरव्यो भार्याभ्यां सहितो ऽनघ ॥ (५।२)

नीचैः स्थित्वा तु विदुर उपास्ते स्म विनीतवत् । (६।१)

प्रेष्यवत् पुरुषव्याघ्रो वालव्यजनम् उत्क्षिपन् ॥ (६।२)

ततः सर्वाः प्रजास्तात धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् । (७।१)

अन्वपद्यन्त विधिवद् यथा पाण्डुं नराधिपम् ॥ (७।२)

विसृज्य धृतराष्ट्राय राज्यं स विदुराय च । (८।१)

चचार पृथिवीं पाण्डुः सर्वां परपुरंजयः ॥ (८।२)

कोशसंजनने दाने भृत्यानां चान्ववेक्षणे । (९।१)

भरणे चैव सर्वस्य विदुरः सत्यसंगरः ॥ (९।२)

संधिविग्रहसंयुक्तो राज्ञः संवाहनक्रियाः । (१०।१)

अवैक्षत महातेजा भीष्मः परपुरंजयः ॥ (१०।२)

सिंहासनस्थो नृपतिर् धृतराष्ट्रो महाबलः । (११।१)

अन्वास्यमानः सततं विदुरेण महात्मना ॥ (११।२)

कथं तस्य कुले जातः कुलभेदं व्यवस्यसि । (१२।१)

सम्भूय भ्रातृभिः सार्धं भुङ्क्ष्व भोगाञ् जनाधिप ॥ (१२।२)

ब्रवीम्यहं न कार्पण्यान्नार्थहेतोः कथंचन । (१३।१)

भीष्मेण दत्तम् अश्नामि न त्वया राजसत्तम ॥ (१३।२)

नाहं त्वत्तो ऽभिकाङ्क्षिष्ये वृत्त्युपायं जनाधिप । (१४।१)

यतो भीष्मस्ततो द्रोणो यद् भीष्मस्त्वाह तत् कुरु ॥ (१४।२)

दीयतां पाण्डुपुत्रेभ्यो राज्यार्धम् अरिकर्शन । (१५।१)

समम् आचार्यकं तात तव तेषां च मे सदा ॥ (१५।२)

अश्वत्थामा यथा मह्यं तथा श्वेतहयो मम । (१६।१)

बहुना किं प्रलापेन यतो धर्मस्ततो जयः ॥ (१६।२)

एवम् उक्ते महाराज द्रोणेनामिततेजसा । (१७।१)

व्याजहार ततो वाक्यं विदुरः सत्यसंगरः । (१७।२)

पितुर् वदनम् अन्वीक्ष्य परिवृत्य च धर्मवित् ॥ (१७।३)

देवव्रत निबोधेदं वचनं मम भाषतः । (१८।१)

प्रनष्टः कौरवो वंशस्त्वयायं पुनर् उद्धृतः ॥ (१८।२)

तन्मे विलपमानस्य वचनं समुपेक्षसे । (१९।१)

को ऽयं दुर्योधनो नाम कुले ऽस्मिन् कुलपांसनः ॥ (१९।२)

यस्य लोभाभिभूतस्य मतिं समनुवर्तसे । (२०।१)

अनार्यस्याकृतज्ञस्य लोभोपहतचेतसः । (२०।२)

अतिक्रामति यः शास्त्रं पितुर् धर्मार्थदर्शिनः ॥ (२०।३)

एते नश्यन्ति कुरवो दुर्योधनकृतेन वै । (२१।१)

यथा ते न प्रणश्येयुर् महाराज तथा कुरु ॥ (२१।२)

मां चैव धृतराष्ट्रं च पूर्वम् एव महाद्युते । (२२।१)

चित्रकार इवालेख्यं कृत्वा मा स्म विनाशय । (२२।२)

प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा यथा संहरते तथा ॥ (२२।३)

नोपेक्षस्व महाबाहो पश्यमानः कुलक्षयम् । (२३।१)

अथ ते ऽद्य मतिर् नष्टा विनाशे प्रत्युपस्थिते । (२३।२)

वनं गच्छ मया सार्धं धृतराष्ट्रेण चैव ह ॥ (२३।३)

बद्ध्वा वा निकृतिप्रज्ञं धार्तराष्ट्रं सुदुर्मतिम् । (२४।१)

साध्विदं राज्यम् अद्यास्तु पाण्डवैर् अभिरक्षितम् ॥ (२४।२)

प्रसीद राजशार्दूल विनाशो दृश्यते महान् । (२५।१)

पाण्डवानां कुरूणां च राज्ञां चामिततेजसाम् ॥ (२५।२)

विररामैवम् उक्त्वा तु विदुरो दीनमानसः । (२६।१)

प्रध्यायमानः स तदा निःश्वसंश्च पुनः पुनः ॥ (२६।२)

ततो ऽथ राज्ञः सुबलस्य पुत्री धर्मार्थयुक्तं कुलनाशभीता । (२७।१)

दुर्योधनं पापमतिं नृशंसं राज्ञां समक्षं सुतम् आह कोपात् ॥ (२७।२)

ये पार्थिवा राजसभां प्रविष्टा ब्रह्मर्षयो ये च सभासदो ऽन्ये । (२८।१)

शृण्वन्तु वक्ष्यामि तवापराधं पापस्य सामात्यपरिच्छदस्य ॥ (२८।२)

राज्यं कुरूणाम् अनुपूर्वभोग्यं क्रमागतो नः कुलधर्म एषः । (२९।१)

त्वं पापबुद्धे ऽतिनृशंसकर्मन् राज्यं कुरूणाम् अनयाद् विहंसि ॥ (२९।२)

राज्ये स्थितो धृतराष्ट्रो मनीषी तस्यानुजो विदुरो दीर्घदर्शी । (३०।१)

एतावतिक्रम्य कथं नृपत्वं दुर्योधन प्रार्थयसे ऽद्य मोहात् ॥ (३०।२)

राजा च क्षत्ता च महानुभावौ भीष्मे स्थिते परवन्तौ भवेताम् । (३१।१)

अयं तु धर्मज्ञतया महात्मा न राज्यकामो नृवरो नदीजः ॥ (३१।२)

राज्यं तु पाण्डोर् इदम् अप्रधृष्यं तस्याद्य पुत्राः प्रभवन्ति नान्ये । (३२।१)

राज्यं तद् एतन्निखिलं पाण्डवानां पैतामहं पुत्रपौत्रानुगामि ॥ (३२।२)

यद् वै ब्रूते कुरुमुख्यो महात्मा देवव्रतः सत्यसंधो मनीषी । (३३।१)

सर्वं तद् अस्माभिर् अहत्य धर्मं ग्राह्यं स्वधर्मं परिपालयद्भिः ॥ (३३।२)

अनुज्ञया चाथ महाव्रतस्य ब्रूयान्नृपो यद् विदुरस्तथैव । (३४।१)

कार्यं भवेत् तत् सुहृद्भिर् नियुज्य धर्मं पुरस्कृत्य सुदीर्घकालम् ॥ (३४।२)

न्यायागतं राज्यम् इदं कुरूणां युधिष्ठिरः शास्तु वै धर्मपुत्रः । (३५।१)

प्रचोदितो धृतराष्ट्रेण राज्ञा पुरस्कृतः शांतनवेन चैव ॥ (३५।२)